स्निग्धेन्द्रनीलनीलंतुप्रांशुशैलोपमंमहत् ।।6.114.42।। केयूराङ्गदवैडूर्यमुक्ताहारस्रगुज्ज्वलम् । कान्तंविहारेष्वधिकंदीप्तांसङ्ग्रामभूमिषु ।।6.114.43।। भात्याभरणभाभिर्यद्विद्युद्भिरिवतोयदः । तदेवाद्यशरीरंतेतीक्ष्णैर्नैकशरैश्चितम् ।।6.114.44।। पुनर्दुर्लभसम्पर्शंपरिष्वक्तुं न शक्यते । श्वाविधःशलकैर्यद्वद्भाणैर्लग्नैर्निरन्तरम् ।।6.114.45।। स्वर्पितैर्मर्मसुभृशंसञ्छिन्नस्नायुबन्धनम् । क्षितौनिपतितंराजन् श्यामंवैरुधिरच्छवि ।।6.114.46।। वज्रप्रहाराभिहतोविकीर्णइवपर्वतः ।
Interpretation Layers
Translations & Commentary
1 curated source available for this shloka.
Valmiki Ramayana Dataset
English Translation
राजन् king, स्निग्धेन्द्रनीलनीलम् like a dark shining sapphire, प्रांशुशैलोपमम् mountain like body, महत् great, केयूराङ्गदवैदूर्यमुक्ताहारस्रगुज्ज्वलम् Keyuras, Angadas, necklaces of cat's eye gems and pearls, विहारेषु at sporting time, अधिकम् very, कान्तम् bright, सङ्ग्रामभूमिषु on the battlefield, दीप्तम् glowing, यत् those, तेशरीरम् on your body, आभरणभाभिः lustre of jewels, विद्युद्भिः flashes of lightning, तोयदःइव like rainy clouds, भाति shining, पुनः again, दुर्लभसम्पर्शम् difficult to touch, अद्य today, तीक्ष्णैः sharp, नैकशरैः numerous arrows, चितम् fixed, श्वाविधः cut to pieces, शलकैःयद्वत् since darts, लग्नैः stuck to, निरन्तरम् ever, मर्मसु vital parts, स्वर्पितैः inserted, बाणैः arrows, सम्ञ्छिन्नस्नायुबन्धनम् concealed to perform ablution, क्षितौ broken, निपतितम् fallen, श्यामम् dark, रुधिरच्छवि soaked in blood, वज्रप्रहाराभिहतः hit by thunderbolt, विकीर्णः crushed, पर्वतःइव like mountain, तदेव in that way, परिष्वक्तुम् to embrace, न शक्यते not possible
English Commentary
"O king! Your body which is gigantic like a mountain, dark like a sapphire adorned with Keyuras, Angadas, necklaces of cat's eye gems and pearls, which were charming when in the battlefield, and shone brightly on your body with the lustre of your jewels like a rainy cloud with flashes of lightning. It is fixed with numerous arrows cut into pieces by darts and difficult to touch. Since the darts are inserted deep into your vital parts, it is not possible to perform ablution. It is dark, soaked in blood, broken, and crushed like a mountain hit by thunderbolt. Alas, it is not possible to embrace."