Ayodhya Kanda
Sarga 88
30 Shlokas
Sarga 88
Sarga 88 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
तच्छ्रुत्वा निपुणं सर्वं भरत स्सह मन्त्रिभिः। इङ्गुदीमूलमागम्य रामशय्यामवेक्ष्य ताम्।।2.88.1।। अब्रवीज्जननी स्सर्वा इह तेन महात्मना। शर्वरी शयिता भूमाविदमस्य विमर्दितम्।।2.88.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तच्छ्रुत्वा निपुणं सर्वं भरत स्सह मन्त्रिभिः। इङ्गुदीमूलमागम्य रामशय्यामवेक्ष्य ताम्।।2.88.1।। अब्रवीज्जननी स्सर्वा इह तेन महात्मना। शर्वरी शयिता भूमाविदमस्य विमर्दितम्।।2.88.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
महाभागकुलीनेन महाभागेन धीमता। जातो दशरथेनोर्व्यां न रामस्स्वप्तु मर्हति।।2.88.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अजिनोत्तरसंस्तीर्णे वरास्तरणसंचये। शयित्वा पुरुषव्याघ्रः कथं शेते महीतले।।2.88.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रासादाग्रविमानेषु वलभीषु च सर्वदा। हैमराजतभौमेषु वरास्तरणशालिषु।।2.88.5।। पुष्पसञ्चयचित्रेषु चन्दनागरुगन्धिषु। पाण्डुराभ्रप्रकाशेषु शुकसङ्घरूतेषुच।।2.88.6।। प्रासादवरवर्येषु शीतवत्सु सुगन्धिषु। उषित्वामेरुकल्पेषु कृतकाञ्चन भित्तिषु।।2.88.7।। गीतवादित्रनिर्घोषैर्वराभरणनिस्स्वनैः। मृदङ्गवरशब्दैश्च सततं प्रतिबोधितः।।2.88.8।। वन्दिभिर्वन्दितः काले बहुभि स्सूतमागधैः। गाथाभिरनुरूपाभि स्स्तुतिभिश्च परन्तपः।।2.88.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अश्रद्धेयमिदं लोके न सत्यं प्रतिभाति मा। मुह्यते खलु मे भाव स्स्वप्नोऽयमिति मे मतिः।।2.88.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न नूनं दैवतं किंचित्कालेन बलवत्तरम्। यत्र दाशरथी रामो भूमावेव शयीत सः।।2.88.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विदेहराजस्य सुता सीता च प्रियदर्शना। दयिता शयिता भूमौ स्नुषा दशरथस्य च।।2.88.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इयं शय्या मम भ्रातुरिदं हि परिवर्तितम्। स्थण्डिले कठिने सर्वं गात्रै र्विमृदितं तृणम्।।2.88.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मन्ये साभरणा सुप्ता सीताऽस्मिञ्छयनोत्तमे। तत्र तत्र हि दृश्यन्ते सक्ताः कनकबिन्दवः।।2.88.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उत्तरीयमिहाऽसक्तं सुव्यक्तं सीतया तदा। तथा ह्येते प्रकाशन्ते सक्ताः कौशेयतन्तवः।।2.88.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मन्ये भर्तु स्सुखा शय्या येन बाला तपस्विनी। सुकुमारी सती दुःखं न हि विजानाति मैथिली।।2.88.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
हा हन्ताऽस्मि नृशंसोऽहं यत्सभार्यः कृते मम। ईदृशीं राघवश्शय्यामधिशेते ह्यनाथवत्।।2.88.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सार्वभौमकुले जात स्सर्वलोकस्य सम्मतः। सर्वलोकप्रियस्त्यक्त्वा राज्यं सुखमनुत्तम्।।2.88.18।। कथमिन्दीवरश्यामो रक्ताक्षः प्रियदर्शनः। सुखभागी न दुःखार्ह श्शयितो भुवि राघवः।।2.88.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सार्वभौमकुले जात स्सर्वलोकस्य सम्मतः। सर्वलोकप्रियस्त्यक्त्वा राज्यं सुखमनुत्तम्।।2.88.18।। कथमिन्दीवरश्यामो रक्ताक्षः प्रियदर्शनः। सुखभागी न दुःखार्ह श्शयितो भुवि राघवः।।2.88.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
धन्यः खलु महाभागो लक्ष्मण श्शुभलक्षणः। भ्रातरं विषमे काले यो राममनुवर्तते।।2.88.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सिद्धार्था खलु वैदेही पतिं याऽनुगता वनम्। वयं संशयिता स्सर्वे हीनास्तेन महात्मना।।2.88.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आकर्णधारा पृथिवी नौः इव प्रतिभाति मा। गते दशरथे स्वर्गं रामे चारण्यमाश्रिते।।2.88.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न च प्रार्थयते कच्चिन्मनसापि वसुन्धराम्। वनेऽपि वसतस्तस्य बाहुवीर्याभिरक्षिताम्।।2.88.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शून्यसंवरणारक्षामयन्त्रितहयद्विपाम्। अपावृतपुरद्वारां राजधानीमरक्षिताम्।।2.88.24।। अप्रहृष्टबलां शून्यां विषमस्थामनावृताम्। शत्रवो नाभिमन्यन्ते भक्षान्विषकृतानिव।।2.88.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शून्यसंवरणारक्षामयन्त्रितहयद्विपाम्। अपावृतपुरद्वारां राजधानीमरक्षिताम्।।2.88.24।। अप्रहृष्टबलां शून्यां विषमस्थामनावृताम्। शत्रवो नाभिमन्यन्ते भक्षान्विषकृतानिव।।2.88.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अद्यप्रभृति भूमौ तु शयिष्येऽहं तृणेषु वा। फलमूलाशनो नित्यं जटाचीराणि धारयन्।।2.88.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्यार्थमुत्तरं कालं निवत्स्यामि सुखं वने। तं प्रतिश्रवमामुच्य नास्य मिथ्या भविष्यति।।2.88.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
वसन्तं भ्रातुरर्थाय शत्रुघ्नो माऽनुवत्स्यति। लक्ष्मणेन सहत्वार्यो ह्ययोध्यां पालयिष्यति।।2.88.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अभिषेक्ष्यन्ति काकुत्स्थमयोध्यायां द्विजातयः। अपि मे देवताः कुर्युरिमं सत्यं मनोरथम्।।2.88.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रसाद्यमान श्शिरसा मया स्वयं बहुप्रकारं यदि नाभिपत्स्यते। ततोऽनुवत्स्यामि चिराय राघवम् वनेचरन्नार्हति मामुपेक्षितुम्।।2.88.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.