Aranya Kanda
Sarga 14
35 Shlokas
Sarga 14
Sarga 14 from Aranya Kanda of the Valmiki Ramayana.
Read more ↓
अथ पञ्चवटीं गच्छन्नन्तरा रघुनन्दनः। आससाद महाकायं गृध्रं भीमपराक्रमम्।।3.14.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तं दृष्ट्वा तौ महाभागौ वटस्थं रामलक्ष्मणौ। मेनाते राक्षसं पक्षिं ब्रुवाणौ को भवानिति।।3.14.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तौ मधुरया वाचा सौम्यया प्रीणयन्निव। उवाच वत्स मां विद्धि वयस्यं पितुरात्मनः।।3.14.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तं पितृसखं बुद्ध्वा पूजयामास राघवः। स तस्य कुलमव्यग्रमथ पप्रच्छ नाम च।।3.14.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामस्य वचनं श्रुत्वा सर्वभूतसमुद्भवम्। आचचक्षे द्विजस्तस्मै कुलमात्मानमेव च।।3.14.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पूर्वकाले महाबाहो ये प्रजापतयोऽभवन्। तान्मे निगदतस्सर्वानादितश्शृणु राघव।।3.14.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कर्दमः प्रथमस्तेषां विक्रीतस्तदनन्तरः। शेषश्च संश्रयश्चैव बहुपुत्रश्च वीर्यवान्।।3.14.7।। स्थाणुर्मरीचिरत्रिश्च क्रतुश्चैव महाबलः। पुलस्त्यश्चाङ्गिराश्चैव प्रचेताः पूलहस्तथा।।3.14.8।। दक्षो विवस्वानपरोऽरिष्टनेमिश्च राघव। काश्यपश्च महातेजास्तेषामासीच्च पश्चिमः।।3.14.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कर्दमः प्रथमस्तेषां विक्रीतस्तदनन्तरः। शेषश्च संश्रयश्चैव बहुपुत्रश्च वीर्यवान्।।3.14.7।। स्थाणुर्मरीचिरत्रिश्च क्रतुश्चैव महाबलः। पुलस्त्यश्चाङ्गिराश्चैव प्रचेताः पूलहस्तथा।।3.14.8।। दक्षो विवस्वानपरोऽरिष्टनेमिश्च राघव। काश्यपश्च महातेजास्तेषामासीच्च पश्चिमः।।3.14.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कर्दमः प्रथमस्तेषां विक्रीतस्तदनन्तरः। शेषश्च संश्रयश्चैव बहुपुत्रश्च वीर्यवान्।।3.14.7।। स्थाणुर्मरीचिरत्रिश्च क्रतुश्चैव महाबलः। पुलस्त्यश्चाङ्गिराश्चैव प्रचेताः पूलहस्तथा।।3.14.8।। दक्षो विवस्वानपरोऽरिष्टनेमिश्च राघव। काश्यपश्च महातेजास्तेषामासीच्च पश्चिमः।।3.14.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रजापतेस्तु दक्षस्य बभूवुरिति विश्रुतम्। षष्टिर्दुहितरो राम यशस्विन्यो महायशः।।3.14.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
काश्यपः प्रतिजग्राह तासामष्टौ सुमध्यमाः। अदितिं च दितिं चैव दनुमप्यथ कालिकाम्।।3.14.11।। ताम्रां क्रोधवशां चैव मनुं चाप्यनलामपि।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तास्तु कन्यास्ततः प्रीतः काश्यपः पुनरब्रवीत्।।3.14.12।। पुत्रां स्स्रैलोक्यभर्तृ़न्वै जनयिष्यथ मत्समान्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अदितिस्तन्मना राम दितिश्च मनुजर्षभ।।3.14.13।। कालिका च महाबाहो शेषास्त्वमनसोऽभवन्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अदित्यां जज्ञिरे देवात्रयस्त्रिंशदरिंदम।।3.14.14।। आदित्या वसवो रुद्रा ह्यश्विनौ च परन्तप।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दितिस्त्वजनयत्पुत्रान् दैत्यांस्तात यशस्विनः।।3.14.15।। तेषामियं वसुमती पुराऽसीत्सवनार्णवा।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दनुस्त्वजनयत्पुत्रमश्वग्रीवमरिन्दम।।3.14.16।। नरकं कालकंचैव कालिकापि व्यजायत।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
क्रौञ्चीं भासीं तथा श्येनीं धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम्।।3.14.17।। ताम्रापि सुषुवे कन्याः पञ्चैता लोकविश्रुताः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उलूकाञ्जनयत्क्रौञ्ची भासी भासान्व्यजायत।।3.14.18।। श्येनी श्येनांश्च गृध्रांश्च व्यजायत सुतेजसः। धृतराष्ट्रीतु हंसांश्च कलहंसांश्च सर्वशः।।3.14.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उलूकाञ्जनयत्क्रौञ्ची भासी भासान्व्यजायत।।3.14.18।। श्येनी श्येनांश्च गृध्रांश्च व्यजायत सुतेजसः। धृतराष्ट्रीतु हंसांश्च कलहंसांश्च सर्वशः।।3.14.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
चक्रवाकांश्च भद्रं ते विजज्ञे सापि भामिनी। शुकी नतां विजज्ञे तु नताया विनता सुता।।3.14.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दश क्रोधवशा राम विजज्ञे ह्यात्मसम्भवाः। मृगीं च मृगमन्दां च हरीं भद्रमदामपि।।3.14.21।। मातङ्गीमपि शार्दूलीं श्वेतां च सुरभिं तथा। सर्वलक्षणसम्पन्नां सुरसां कद्रुकामपि।।3.14.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दश क्रोधवशा राम विजज्ञे ह्यात्मसम्भवाः। मृगीं च मृगमन्दां च हरीं भद्रमदामपि।।3.14.21।। मातङ्गीमपि शार्दूलीं श्वेतां च सुरभिं तथा। सर्वलक्षणसम्पन्नां सुरसां कद्रुकामपि।।3.14.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अपत्यं तु मृगास्सर्वे मृग्या नरवरोत्तम। ऋक्षाश्च मृगमन्दायास्सृमराश्चमरा स्तथा।।3.14.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
हर्याश्च हरयोऽपत्यं वानराश्च तरस्स्विनः। ततस्त्विरावतीं नाम जज्ञे भद्रमदा सुताम्।।3.14.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्यास्त्वैरावतः पुत्रो लोकनाथो महागजः। मातङ्ग्या स्त्वथ मातङ्गा अपत्यं मनुजर्षभ।।3.14.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
गोलाङ्गूलांश्च शार्दूली व्याघ्रांश्चाजनयत्सुतान्। दिशागजांश्च काकुत्स्थ श्वेताप्यजनयत्सुतान्।।3.14.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो दुहितरौ राम सुरभिर्द्वेव्यजायत। रोहिणीं नाम भद्रं ते गन्धर्वीं च यशस्स्विनीम्।।3.14.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रोहिण्यजनयद् गावो गन्धर्वी वाजिनः सुतान्। सुरसाऽजनयन्नागान्राम कद्रूस्तु पन्नगान्।।3.14.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मनुर्मनुष्यान् जनयद्राम पुत्रान् यशस्विनः। ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्यान् शूद्रांश्च मनुजर्षभ।।3.14.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सर्वान् पुण्यफलान्वृक्षाननलापि व्यजायत। विनता च शुकीपौत्री कद्रूश्च सुरसास्वसा।।3.14.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कद्रूर्नागं सहस्रास्यं विजज्ञे धरणीधरम्। द्वौ पुत्रौ विनतायास्तु गरुडोऽरुण एव च।।3.14.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्माज्जातोऽहमरुणात्सम्पातिस्तु ममाग्रजः। जटायुरिति मां विद्धि श्येनीपुत्रमरिन्दम।।3.14.32।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सोऽहं वाससहायस्ते भविष्यामि यदीच्छसि। इदं दुर्गं हि कान्तारं मृगराक्षस सेवितम्।।3.14.33।। सीतां च तात रक्षिष्ये त्वयि याते सलक्ष्मणे।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
जटायुषं तं प्रतिपूज्य राघवो मुदा परिष्वज्य च सन्नतोऽभवत्। पितुर्हि शुश्राव सखित्वमात्मवान् जटायुषा सङ्कथितं पुनः पुनः।।3.14.34।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तत्र सीतां परिदाय मैथिलीं सहैव तेनातिबलेन पक्षिणा। जगाम तां पञ्चवटीं सलक्ष्मणो रिपून्दिधक्षञ्छलभानि वानलः।।3.14.35।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.