Kishkindha Kanda
Sarga 55
23 Shlokas
Sarga 55
Sarga 55 from Kishkindha Kanda of the Valmiki Ramayana.
श्रुत्वा हनुमतो वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम्। स्वामिसत्कारसंयुक्तमङ्गदो वाक्यमब्रवीत्।।4.55.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स्थैर्यमात्ममनश्शौचमानृशंस्यमथाऽर्जवम्। विक्रमश्चैव धैर्यं च सुग्रीवे नोपपद्यते।।4.55.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भ्रातुर्ज्येष्ठस्य यो भार्यां जीवतो महिषीं प्रियाम्। धर्मेण मातरं यस्तु स्वीकरोति जुगुप्सितः।।4.55.3।। कथं स धर्मं जानीते येन भ्रात्रा महात्मना। युद्धायाभिनियुक्तेन बिलस्य पिहितं मुखम्।।4.55.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भ्रातुर्ज्येष्ठस्य यो भार्यां जीवतो महिषीं प्रियाम्। धर्मेण मातरं यस्तु स्वीकरोति जुगुप्सितः।।4.55.3।। कथं स धर्मं जानीते येन भ्रात्रा महात्मना। युद्धायाभिनियुक्तेन बिलस्य पिहितं मुखम्।।4.55.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सत्यात्पाणिगृहीतश्च कृतकर्मा महायशाः। विस्मृतो राघवो येन स कस्य तु कृतं स्मरेत्।।4.55.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
लक्ष्मणस्य भयाद्येन नाधर्मभयभीरुणा। आदिष्टा मार्गितुं सीतां धर्ममस्मिन्कथं भवेत्।।4.55.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्मिन्पापे कृतघ्ने तु स्मृतिहीने चलात्मनि। आर्यः को विश्वसेज्जातु तत्कुलीनो जिजीविषुः।।4.55.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
राज्ये पुत्रः प्रतिष्ठाप्यस्सगुणो विगुणोऽपि वा। कथं शत्रुकुलीनं मां सुग्रीवो जीवयिष्यति।।4.55.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भिन्नमन्त्रोऽपराद्धश्च हीनशक्तिः कथं ह्यहम्। किष्किन्धां प्राप्य जीवेयमनाथ इव दुर्बलः।।4.55.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पांशुदण्डेन हि मां बन्धने नोपपादयेत्। शठः क्रूरो नृशंसश्च सुग्रीवो राज्यकारणात्।।4.55.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
बन्धनाद्वाऽवसादान्मे श्रेयः प्रायोपवेशनम्। अनुजानीत मां सर्वे गृहं गच्छन्तु वानराः।।4.55.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अहं वः प्रतिजानामि नागमिष्याम्यहं पुरीम्। इहैव प्रायमासिष्ये श्रेयो मरणमेव मे।।4.55.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अभिवादनपूर्वं हि राघवौ बलशालिनौ। अभिवादनपूर्वं तु राजा कुशलमेव च।।4.55.13।। वाच्यस्तातो यवीयान्मे सुग्रीवो वानरेश्वरः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आरोग्यपूर्वं कुशलं वाच्या माता रुमा च मे।।4.55.14।। मातरं चैव मे तारामाश्वासयितुमर्हथ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रकृत्या प्रियपुत्रा सा सानुक्रोशा तपस्विनी।।4.55.15।। विनष्टमिह मां श्रुत्वा व्यक्तं हास्यति जीवितम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एतावदुक्त्वा वचनं वृद्धांस्तानभिवाद्य च।।4.55.16।। विवेश चाङ्गदो भूमौ रुदन्दर्भेषु दुर्मनाः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य संविशतस्तत्र रुदन्तो वानरर्षभाः।।4.55.17।। नयनेभ्यः प्रमुमुचुरुष्णं वै वारि दुःखिताः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुग्रीवं चैव निन्दन्तः प्रशंसन्तश्च वालिनम्।।4.55.18।। परिवार्याङ्गदं सर्वे व्यवसन्प्रायमासितुम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मतं तद्वालिपुत्रस्य विज्ञाय प्लवगर्षभाः।।4.55.19।। उपस्पृश्योदकं तत्र प्राङ्मुखास्समुपाविशन्। दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु उदक्तीरं समाश्रिताः।।4.55.20।। मुमूर्षवो हरिश्रेष्ठा एतत् क्षममिति स्म ह।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मतं तद्वालिपुत्रस्य विज्ञाय प्लवगर्षभाः।।4.55.19।। उपस्पृश्योदकं तत्र प्राङ्मुखास्समुपाविशन्। दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु उदक्तीरं समाश्रिताः।।4.55.20।। मुमूर्षवो हरिश्रेष्ठा एतत् क्षममिति स्म ह।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामस्य वनवासं च क्षयं दशरथस्य च।।4.55.21।। जनस्थानवधं चैव वधं चैव जटायुषः। हरणं चैव वैदेह्या वालिनश्च वधं रणे।।4.55.22।। रामकोपं च वदतां हरीणां भयमागतम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामस्य वनवासं च क्षयं दशरथस्य च।।4.55.21।। जनस्थानवधं चैव वधं चैव जटायुषः। हरणं चैव वैदेह्या वालिनश्च वधं रणे।।4.55.22।। रामकोपं च वदतां हरीणां भयमागतम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स संविशद्भिबहुभिर्महीधरो महाद्रिकूटप्रतिमैः प्लवङ्गमैः। बभूव सन्नादितनिर्दरान्तरो भृशं नदद्भिर्जलदैरिवोल्बणैः।।4.55.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.