Bala Kanda
Sarga 4
31 Shlokas
Sarga 4
Sarga 4 from Bala Kanda of the Valmiki Ramayana.
प्राप्तराज्यस्य रामस्य वाल्मीकिर्भगवानृषि:। चकार चरितं कृत्स्नं विचित्रपदमात्मवान्।।1.4.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
चतुर्विंशत्सहस्राणि श्लोकानामुक्तवानृषि:। तथा सर्गशतान्पञ्च षट्काण्डानि तथोत्तरम् ।।1.4.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कृत्वापि तन्महाप्राज्ञस्सभविष्यं सहोत्तरम्। चिन्तयामास कोन्वेतत्प्रयुञ्जीयादिति प्रभु:।।1.4.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य चिन्तयमानस्य महर्षेर्भावितात्मन:। अगृह्णीतां तत: पादौ मुनिवेषौ कुशीलवौ ।।1.4.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कुशीलवौ तु धर्मज्ञौ राजपुत्रौ यशस्विनौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ ददर्शाश्रमवासिनौ ।।1.4.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तु मेधाविनौ दृष्ट्वा वेदेषु परिनिष्ठितौ। वेदोपबृंहणार्थाय तावग्राहयत प्रभु:।।1.4.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
काव्यं रामायणं कृत्स्नं सीतायाश्चरितं महत्। पौलस्त्यवधमित्येव चकार चरितव्रत:।।1.4.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पाठ्ये गेये च मधुरं प्रमाणैस्त्रिभिरन्वितम्। जातिभिस्सप्तभिर्बद्धं तन्त्रीलयसमन्वितम्।।1.4.8।। रसैश्शृङ्गारकारुण्यहास्यवीरभयानकै:। रौद्रादिभिश्च संयुक्तं काव्यमेतदगायताम्।।1.4.9।। तौ तु गान्धर्वतत्त्वज्ञौ मूर्छनास्थानकोविदौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ गन्धर्वाविव रूपिणौ।।1.4.10।। रूपलक्षणसम्पन्नौ मधुरस्वरभाषिणौ। बिम्बादिवोद्धृतौ बिम्बौ रामदेहात्तथाऽपरौ।।1.4.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पाठ्ये गेये च मधुरं प्रमाणैस्त्रिभिरन्वितम्। जातिभिस्सप्तभिर्बद्धं तन्त्रीलयसमन्वितम्।।1.4.8।। रसैश्शृङ्गारकारुण्यहास्यवीरभयानकै:। रौद्रादिभिश्च संयुक्तं काव्यमेतदगायताम्।।1.4.9।। तौ तु गान्धर्वतत्त्वज्ञौ मूर्छनास्थानकोविदौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ गन्धर्वाविव रूपिणौ।।1.4.10।। रूपलक्षणसम्पन्नौ मधुरस्वरभाषिणौ। बिम्बादिवोद्धृतौ बिम्बौ रामदेहात्तथाऽपरौ।।1.4.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पाठ्ये गेये च मधुरं प्रमाणैस्त्रिभिरन्वितम्। जातिभिस्सप्तभिर्बद्धं तन्त्रीलयसमन्वितम्।।1.4.8।। रसैश्शृङ्गारकारुण्यहास्यवीरभयानकै:। रौद्रादिभिश्च संयुक्तं काव्यमेतदगायताम्।।1.4.9।। तौ तु गान्धर्वतत्त्वज्ञौ मूर्छनास्थानकोविदौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ गन्धर्वाविव रूपिणौ।।1.4.10।। रूपलक्षणसम्पन्नौ मधुरस्वरभाषिणौ। बिम्बादिवोद्धृतौ बिम्बौ रामदेहात्तथाऽपरौ।।1.4.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पाठ्ये गेये च मधुरं प्रमाणैस्त्रिभिरन्वितम्। जातिभिस्सप्तभिर्बद्धं तन्त्रीलयसमन्वितम्।।1.4.8।। रसैश्शृङ्गारकारुण्यहास्यवीरभयानकै:। रौद्रादिभिश्च संयुक्तं काव्यमेतदगायताम्।।1.4.9।। तौ तु गान्धर्वतत्त्वज्ञौ मूर्छनास्थानकोविदौ। भ्रातरौ स्वरसम्पन्नौ गन्धर्वाविव रूपिणौ।।1.4.10।। रूपलक्षणसम्पन्नौ मधुरस्वरभाषिणौ। बिम्बादिवोद्धृतौ बिम्बौ रामदेहात्तथाऽपरौ।।1.4.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तौ राजपुत्रौ कार्त्स्न्येन धर्म्यमाख्यानमुत्तमम्। वाचोविधेयं तत्सर्वं कृत्वा काव्यमनिन्दितौ।।1.4.12।। ऋषीणां च द्विजातीनां साधूनां च समागमे। यथोपदेशं तत्त्वज्ञौ जगतुस्सुसमाहितौ।।1.4.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तौ राजपुत्रौ कार्त्स्न्येन धर्म्यमाख्यानमुत्तमम्। वाचोविधेयं तत्सर्वं कृत्वा काव्यमनिन्दितौ।।1.4.12।। ऋषीणां च द्विजातीनां साधूनां च समागमे। यथोपदेशं तत्त्वज्ञौ जगतुस्सुसमाहितौ।।1.4.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
महात्मानौ महाभागौ सर्वलक्षणलक्षितौ। तौ कदाचित्समेतानामृषीणां भावितात्मनाम्। आसीनानां समीपस्थाविदं काव्यमगायताम्।।1.4.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तच्छ्रुत्वा मुनयस्सर्वे बाष्पपर्याकुलेक्षणा:। साधुसाध्विति तावूचु: परं विस्मयमागता:।।1.4.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ते प्रीतमनसस्सर्वे मुनयो धर्मवत्सला:। प्रशशंसु: प्रशस्तव्यौ गायमानौ कुशीलवौ।।1.4.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अहो गीतस्य माधुर्यं श्लोकानां च विशेषत:। चिरनिर्वृत्तमप्येतत्प्रत्यक्षमिव दर्शितम्।।1.4.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रविश्य तावुभौ सुष्ठु भावं सम्यगगायताम्। सहितौ मधुरं रक्तं सम्पन्नं स्वरसम्पदा।।1.4.18।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवं प्रशस्यमानौ तौ तपश्श्लाघ्यैर्महात्मभि:। संरक्ततरमत्यर्थं मधुरं तावगायताम्।।1.4.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रीत: कश्चिन्मुनिस्ताभ्यां संस्थित: कलशं ददौ। प्रसन्नो वल्कलं कश्चिद्ददौ ताभ्यां महायशा:।।1.4.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आश्चर्यमिदमाख्यानं मुनिना सम्प्रकीर्तितम्। परं कवीनामाधारं समाप्तं च यथाक्रमम्।।1.4.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अभिगीतमिदं गीतं सर्वगीतेषु कोविदौ। आयुष्यं पुष्टिजनकं सर्वश्रुतिमनोहरम्।।1.4.22।। प्रशस्यमानौ सर्वत्र कदाचित्तत्र गायकौ । रथ्यासु राजमार्गेषु ददर्श भरताग्रज:।।1.4.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अभिगीतमिदं गीतं सर्वगीतेषु कोविदौ। आयुष्यं पुष्टिजनकं सर्वश्रुतिमनोहरम्।।1.4.22।। प्रशस्यमानौ सर्वत्र कदाचित्तत्र गायकौ । रथ्यासु राजमार्गेषु ददर्श भरताग्रज:।।1.4.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स्ववेश्म चानीय तदा भ्रातरौ स कुशीलवौ। पूजयामास पूजार्हौ रामश्शत्रुनिबर्हण:।।1.4.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आसीन: काञ्चने दिव्ये स च सिंहासने प्रभु:। उपोपविष्टस्सचिवैर्भ्रातृभिश्च परन्तप:।।1.4.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दृष्ट्वा तु रूपसम्पन्नौ तावुभौ नियतस्तथा। उवाच लक्ष्मणं रामश्शत्रुघ्नं भरतं तदा।।1.4.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
श्रूयतामिदमाख्यानमनयोर्देववर्चसो:। विचित्रार्थपदं सम्यग्गायकौ तावचोदयत्।।1.4.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तौ चापि मधुरं रक्तं स्वञ्चितायतनिस्वनम् । तन्त्रीलयवदत्यर्थं विश्रुतार्थमगायताम् ।।1.4.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ह्लादयत्सर्वगात्राणि मनांसि हृदयानि च। श्रोत्राश्रयसुखं गेयं तद्बभौ जनसंसदि।।1.4.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इमौ मुनी पार्थिवलक्षणान्वितौ कुशीलवौ चैव महातपस्विनौ। ममापि तद्भूतिकरं प्रवक्ष्यते महानुभावं चरितं निबोधत।।1.4.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततस्तु तौ रामवच:प्रचोदितावगायतां मार्गविधानसम्पदा। स चापि राम: परिषद्गतः शनैर्बुभूषयासक्तमना बभूव।।1.4.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.