kasyacittvatha kālasya sumālī nāma rākṣasaḥ | rasātalānmartyalokaṃ sarvaṃ vai vicacāra ha || 7.9.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 9 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
kasyacittvatha kālasya sumālī nāma rākṣasaḥ | rasātalānmartyalokaṃ sarvaṃ vai vicacāra ha || 7.9.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nīlajīmūtasaṅkāśastaptakāñcanakuṇḍalaḥ | kanyāṃ duhitaraṃ gṛhya vinā padmamiva śriyam || 7.9.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rākṣasendraḥ sa tu tadā vicaranvai mahītalam | tadāpaśyatsa gacchantaṃ puṣpakeṇa dhaneśvaram || 7.9.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
gacchantaṃ pitaraṃ draṣṭuṃ pulastyatanayaṃ vibhum | taṃ dṛṣṭvā 'marasaṅkāśaṃ svacchandaṃ tapanopamam || 7.9.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rasātalaṃ praviṣṭaḥ sanmartyalokātsavismayaḥ | ityevaṃ cintayāmāsa rākṣasānāṃ mahāmatiḥ || 7.9.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kiṃ kṛtaṃ śreya ityevaṃ vardhemahi kathaṃ vayam | athābravītsutāṃ rakṣaḥ kaikasīṃ nāma nāmataḥ || 7.9.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
putri pradānakālo 'yaṃ yauvanaṃ vyativartate | pratyākhyānācca bhītaistvaṃ na varaiḥ pratigṛhyase || 7.9.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tvatkṛte ca vayaṃ sarve yantritā dharmabuddhayaḥ | tvaṃ hi sarvaguṇopetā śrīḥ sākṣādiva putrike | kanyāpitṛtvaṃ duḥkhaṃ hi sarveṣāṃ mānakāṅkṣiṇām || 7.9.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
na jñāyate ca kaḥ kanyāṃ varayediti kanyake || 7.9.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tvaṃ hi sarvaguṇopetā śrīḥ sākṣādiva putrike | mātuḥ kulaṃ pitṛkulaṃ yatra caiva pradīyate | kulatrayaṃ sadā kanyā saṃśaye sthāpya tiṣṭhati || 7.9.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sā tvaṃ munivaraṃ śreṣṭhaṃ prajāpatikulodbhavam | bhaja viśravasaṃ putri paulastyaṃ varaya svayam || 7.9.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
īdṛśāste bhaviṣyanti putrāḥ putri na saṃśayaḥ | tejasā bhāskarasamo yādṛśo 'yaṃ dhaneśvaraḥ || 7.9.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sā tu tadvacanaṃ śrutvā kanyakā pitṛgauravāt | tatropāgamya sā tasthau viśravā yatra tapyate || 7.9.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
etasminnantare rāma pulastyatanayo dvijaḥ | agnihotramupātiṣṭhaccaturtha iva pāvakaḥ || 7.9.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
avicintya tu tāṃ velāṃ dāruṇāṃ pitṛgauravāt | upasṛtyāgratastasya caraṇādhomukhī sthitā | vilikhantī muhurbhūmimaṅguṣṭhāgreṇa bhāminī || 7.9.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa tu tāṃ vīkṣya suśroṇīṃ pūrṇacandranibhānanām | abravītparamodāro dīpyamānāṃ svatejasā || 7.9.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhadre kasyāsi duhitā kuto vā tvamihāgatā | kiṃ kāryaṃ kasya vā hetostattvato brūhi śobhane || 7.9.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktā tu sā kanyā kṛtāñjalirathābravīt | ātmaprabhāveṇa mune jñātumarhasi me matam || 7.9.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kiṃ tu māṃ viddhi brahmarṣe śāsanātpiturāgatām | kaikasī nāma nāmnāhaṃ śeṣaṃ tvaṃ jñātumarhasi || 7.9.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa tu gatvā munirdhyānaṃ vākyametaduvāca ha | vijñātaṃ te mayā bhadre kāraṇaṃ yanmanogatam || 7.9.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sutābhilāṣo mattaste mattamātaṅgagāmini | dāruṇāyāṃ tu velāyāṃ yasmāttvaṃ māmupasthitā || 7.9.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śṛṇu tasmātsutānbhadre yādṛśāñjanayiṣyasi | dāruṇāndāruṇākārāndāruṇābhijanapriyān || 7.9.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prasaviṣyasi suśroṇi rākṣasānkrūrakarmaṇaḥ | sā tu tadvacanaṃ śrutvā praṇipatyābravīdvacaḥ || 7.9.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhagavannīdṛśānputrāṃstvatto 'haṃ brahmavādinaḥ | necchāmi sudurācārānprasādaṃ kartumarhasi || 7.9.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kanyayā tvevamuktastu viśravā munipuṅgavaḥ | uvāca kaikasīṃ bhūyaḥ pūrṇenduriva rohiṇīm || 7.9.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
paścimo yastava suto bhaviṣyati śubhānane | mama vaṃśānurūpaḥ sa dharmātmā ca bhaviṣyati || 7.9.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktā tu sā kanyā rāma kālena kenacit | janayāmāsa bībhatsaṃ rakṣorūpaṃ sudāruṇam || 7.9.27 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
daśagrīvaṃ mahādaṃṣṭraṃ nīlāñjanacayopamam | tāmroṣṭhaṃ viṃśatibhujaṃ mahāsyaṃ dīptamūrdhajam || 7.9.28 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasmiñjāte tu tatkāle sajvālakavalāḥ śivāḥ | kravyādāścāpasavyāni maṇḍalāni pracakramuḥ || 7.9.29 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vavarṣa rudhiraṃ devo meghāśca kharaniḥsvanāḥ | prababhau na ca sūryo vai maholkāścāpatanbhuvi || 7.9.30 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
cakampe jagatī caiva vavurvātāḥ sudāruṇāḥ | akṣobhyaḥ kṣubhitaścaiva samudraḥ saritāṃ patiḥ || 7.9.31 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
atha nāmākarottasya pitāmahasamaḥ pitā | daśagrīvaḥ prasūto 'yaṃ daśagrīvo bhaviṣyati || 7.9.32 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasya tvanantaraṃ jātaḥ kumbhakarṇo mahābalaḥ | pramāṇādyasya vipulaṃ pramāṇaṃ neha vidyate || 7.9.33 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ śūrpaṇakhā nāma sañjajñe vikṛtānanā | vibhīṣaṇaśca dharmātmā kaikasyāḥ paścimaḥ sutaḥ || 7.9.34 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasmiñjāte mahāsattve puṣpavarṣaṃ papāta ha || 7.9.35 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nabhaḥsthāne dundubhayo devānāṃ prāṇadaṃstadā | vākyaṃ caivāntarikṣe ca sādhu sādhviti tattadā || 7.9.36 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tau tu tatra mahāraṇye vavṛdhāte mahaujasau | kumbhakarṇadaśagrīvau lokodvegakarau tadā || 7.9.37 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kumbhakarṇaḥ pramattastu maharṣīndharmavatsalān | trailokyaṃ bhakṣayannityāsantuṣṭo vicacāra ha || 7.9.38 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vibhīṣaṇastu dharmātmā nityaṃ dharme vyavasthitaḥ | svādhyāyaniyatāhāra uvāsa vijitendriyaḥ || 7.9.39 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
atha vaiśravaṇo devastatra kālena kenacit | āgataḥ pitaraṃ draṣṭuṃ puṣpakeṇa dhaneśvaraḥ || 7.9.40 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
taṃ dṛṣṭvā kaikasī tatra jvalantamiva tejasā | āgamya rākṣasī tatra daśagrīvamuvāca ha || 7.9.41 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
putra vaiśravaṇaṃ paśya bhrātaraṃ tejasā vṛtam | bhrātṛbhāve same cāpi paśyātmānaṃ tvamīdṛśam || 7.9.42 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
daśagrīva tathā yatnaṃ kuruṣvāmitavikrama | yathā tvamasi me putra bhava rvaiśravaṇopamaḥ || 7.9.43 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
mātustadvacanaṃ śrutvā daśagrīvaḥ pratāpavān | amarṣamatulaṃ lebhe pratijñāṃ cākarottadā || 7.9.44 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
satyaṃ te pratijānāmi bhrātṛtulyo 'dhiko 'pi vā | bhaviṣyāmyojasā caiva santāpaṃ tyaja hṛdgatam || 7.9.45 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tatastenaiva kopena daśagrīvaḥ sahānujaḥ | cikīrṣurduṣkaraṃ karma tapase dhṛtamānasaḥ || 7.9.46 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prāpsyāmi tapasā kāmamiti kṛtvā 'dhyavasya ca | āgacchadātmasiddhyarthaṃ gokarṇasyāśramaṃ śubham || 7.9.47 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa rākṣasastatra sahānujastadā tapaścakārātulamugravikramaḥ | atoṣayaccāpi pitāmahaṃ vibhuṃ dadau sa tuṣṭaśca varāñjayāvahān || 7.9.48 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe navamaḥ sargaḥ || 9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.