Skip to content
Uttara Kanda Sarga 9 49 Shlokas

Sarga 9

Sarga 9 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
कस्यचित्त्वथ कालस्य सुमाली नाम राक्षसः । रसातलान्मर्त्यलोकं सर्वं वै विचचार ह ।। 7.9.1 ।।

kasyacittvatha kālasya sumālī nāma rākṣasaḥ | rasātalānmartyalokaṃ sarvaṃ vai vicacāra ha || 7.9.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः । कन्यां दुहितरं गृह्य विना पद्ममिव श्रियम् ।। 7.9.2 ।।

nīlajīmūtasaṅkāśastaptakāñcanakuṇḍalaḥ | kanyāṃ duhitaraṃ gṛhya vinā padmamiva śriyam || 7.9.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
राक्षसेन्द्रः स तु तदा विचरन्वै महीतलम् । तदापश्यत्स गच्छन्तं पुष्पकेण धनेश्वरम् ।। 7.9.3 ।।

rākṣasendraḥ sa tu tadā vicaranvai mahītalam | tadāpaśyatsa gacchantaṃ puṣpakeṇa dhaneśvaram || 7.9.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
गच्छन्तं पितरं द्रष्टुं पुलस्त्यतनयं विभुम् । तं दृष्ट्वा ऽमरसङ्काशं स्वच्छन्दं तपनोपमम् ।। 7.9.4 ।।

gacchantaṃ pitaraṃ draṣṭuṃ pulastyatanayaṃ vibhum | taṃ dṛṣṭvā 'marasaṅkāśaṃ svacchandaṃ tapanopamam || 7.9.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
रसातलं प्रविष्टः सन्मर्त्यलोकात्सविस्मयः । इत्येवं चिन्तयामास राक्षसानां महामतिः ।। 7.9.5 ।।

rasātalaṃ praviṣṭaḥ sanmartyalokātsavismayaḥ | ityevaṃ cintayāmāsa rākṣasānāṃ mahāmatiḥ || 7.9.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
किं कृतं श्रेय इत्येवं वर्धेमहि कथं वयम् । अथाब्रवीत्सुतां रक्षः कैकसीं नाम नामतः ।। 7.9.6 ।।

kiṃ kṛtaṃ śreya ityevaṃ vardhemahi kathaṃ vayam | athābravītsutāṃ rakṣaḥ kaikasīṃ nāma nāmataḥ || 7.9.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
पुत्रि प्रदानकालो ऽयं यौवनं व्यतिवर्तते । प्रत्याख्यानाच्च भीतैस्त्वं न वरैः प्रतिगृह्यसे ।। 7.9.7 ।।

putri pradānakālo 'yaṃ yauvanaṃ vyativartate | pratyākhyānācca bhītaistvaṃ na varaiḥ pratigṛhyase || 7.9.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
त्वत्कृते च वयं सर्वे यन्त्रिता धर्मबुद्धयः । त्वं हि सर्वगुणोपेता श्रीः साक्षादिव पुत्रिके । कन्यापितृत्वं दुःखं हि सर्वेषां मानकाङ्क्षिणाम् ।। 7.9.8 ।।

tvatkṛte ca vayaṃ sarve yantritā dharmabuddhayaḥ | tvaṃ hi sarvaguṇopetā śrīḥ sākṣādiva putrike | kanyāpitṛtvaṃ duḥkhaṃ hi sarveṣāṃ mānakāṅkṣiṇām || 7.9.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
न ज्ञायते च कः कन्यां वरयेदिति कन्यके ।। 7.9.9 ।।

na jñāyate ca kaḥ kanyāṃ varayediti kanyake || 7.9.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
त्वं हि सर्वगुणोपेता श्रीः साक्षादिव पुत्रिके । मातुः कुलं पितृकुलं यत्र चैव प्रदीयते । कुलत्रयं सदा कन्या संशये स्थाप्य तिष्ठति ।। 7.9.10 ।।

tvaṃ hi sarvaguṇopetā śrīḥ sākṣādiva putrike | mātuḥ kulaṃ pitṛkulaṃ yatra caiva pradīyate | kulatrayaṃ sadā kanyā saṃśaye sthāpya tiṣṭhati || 7.9.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
सा त्वं मुनिवरं श्रेष्ठं प्रजापतिकुलोद्भवम् । भज विश्रवसं पुत्रि पौलस्त्यं वरय स्वयम् ।। 7.9.11 ।।

sā tvaṃ munivaraṃ śreṣṭhaṃ prajāpatikulodbhavam | bhaja viśravasaṃ putri paulastyaṃ varaya svayam || 7.9.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
ईदृशास्ते भविष्यन्ति पुत्राः पुत्रि न संशयः । तेजसा भास्करसमो यादृशो ऽयं धनेश्वरः ।। 7.9.12 ।।

īdṛśāste bhaviṣyanti putrāḥ putri na saṃśayaḥ | tejasā bhāskarasamo yādṛśo 'yaṃ dhaneśvaraḥ || 7.9.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
सा तु तद्वचनं श्रुत्वा कन्यका पितृगौरवात् । तत्रोपागम्य सा तस्थौ विश्रवा यत्र तप्यते ।। 7.9.13 ।।

sā tu tadvacanaṃ śrutvā kanyakā pitṛgauravāt | tatropāgamya sā tasthau viśravā yatra tapyate || 7.9.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
एतस्मिन्नन्तरे राम पुलस्त्यतनयो द्विजः । अग्निहोत्रमुपातिष्ठच्चतुर्थ इव पावकः ।। 7.9.14 ।।

etasminnantare rāma pulastyatanayo dvijaḥ | agnihotramupātiṣṭhaccaturtha iva pāvakaḥ || 7.9.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
अविचिन्त्य तु तां वेलां दारुणां पितृगौरवात् । उपसृत्याग्रतस्तस्य चरणाधोमुखी स्थिता । विलिखन्ती मुहुर्भूमिमङ्गुष्ठाग्रेण भामिनी ।। 7.9.15 ।।

avicintya tu tāṃ velāṃ dāruṇāṃ pitṛgauravāt | upasṛtyāgratastasya caraṇādhomukhī sthitā | vilikhantī muhurbhūmimaṅguṣṭhāgreṇa bhāminī || 7.9.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
स तु तां वीक्ष्य सुश्रोणीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् । अब्रवीत्परमोदारो दीप्यमानां स्वतेजसा ।। 7.9.16 ।।

sa tu tāṃ vīkṣya suśroṇīṃ pūrṇacandranibhānanām | abravītparamodāro dīpyamānāṃ svatejasā || 7.9.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
भद्रे कस्यासि दुहिता कुतो वा त्वमिहागता । किं कार्यं कस्य वा हेतोस्तत्त्वतो ब्रूहि शोभने ।। 7.9.17 ।।

bhadre kasyāsi duhitā kuto vā tvamihāgatā | kiṃ kāryaṃ kasya vā hetostattvato brūhi śobhane || 7.9.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
एवमुक्ता तु सा कन्या कृताञ्जलिरथाब्रवीत् । आत्मप्रभावेण मुने ज्ञातुमर्हसि मे मतम् ।। 7.9.18 ।।

evamuktā tu sā kanyā kṛtāñjalirathābravīt | ātmaprabhāveṇa mune jñātumarhasi me matam || 7.9.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
किं तु मां विद्धि ब्रह्मर्षे शासनात्पितुरागताम् । कैकसी नाम नाम्नाहं शेषं त्वं ज्ञातुमर्हसि ।। 7.9.19 ।।

kiṃ tu māṃ viddhi brahmarṣe śāsanātpiturāgatām | kaikasī nāma nāmnāhaṃ śeṣaṃ tvaṃ jñātumarhasi || 7.9.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
स तु गत्वा मुनिर्ध्यानं वाक्यमेतदुवाच ह । विज्ञातं ते मया भद्रे कारणं यन्मनोगतम् ।। 7.9.20 ।।

sa tu gatvā munirdhyānaṃ vākyametaduvāca ha | vijñātaṃ te mayā bhadre kāraṇaṃ yanmanogatam || 7.9.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
सुताभिलाषो मत्तस्ते मत्तमातङ्गगामिनि । दारुणायां तु वेलायां यस्मात्त्वं मामुपस्थिता ।। 7.9.21 ।।

sutābhilāṣo mattaste mattamātaṅgagāmini | dāruṇāyāṃ tu velāyāṃ yasmāttvaṃ māmupasthitā || 7.9.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
शृणु तस्मात्सुतान्भद्रे यादृशाञ्जनयिष्यसि । दारुणान्दारुणाकारान्दारुणाभिजनप्रियान् ।। 7.9.22 ।।

śṛṇu tasmātsutānbhadre yādṛśāñjanayiṣyasi | dāruṇāndāruṇākārāndāruṇābhijanapriyān || 7.9.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
प्रसविष्यसि सुश्रोणि राक्षसान्क्रूरकर्मणः । सा तु तद्वचनं श्रुत्वा प्रणिपत्याब्रवीद्वचः ।। 7.9.23 ।।

prasaviṣyasi suśroṇi rākṣasānkrūrakarmaṇaḥ | sā tu tadvacanaṃ śrutvā praṇipatyābravīdvacaḥ || 7.9.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
भगवन्नीदृशान्पुत्रांस्त्वत्तो ऽहं ब्रह्मवादिनः । नेच्छामि सुदुराचारान्प्रसादं कर्तुमर्हसि ।। 7.9.24 ।।

bhagavannīdṛśānputrāṃstvatto 'haṃ brahmavādinaḥ | necchāmi sudurācārānprasādaṃ kartumarhasi || 7.9.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
कन्यया त्वेवमुक्तस्तु विश्रवा मुनिपुङ्गवः । उवाच कैकसीं भूयः पूर्णेन्दुरिव रोहिणीम् ।। 7.9.25 ।।

kanyayā tvevamuktastu viśravā munipuṅgavaḥ | uvāca kaikasīṃ bhūyaḥ pūrṇenduriva rohiṇīm || 7.9.25 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
पश्चिमो यस्तव सुतो भविष्यति शुभानने । मम वंशानुरूपः स धर्मात्मा च भविष्यति ।। 7.9.26 ।।

paścimo yastava suto bhaviṣyati śubhānane | mama vaṃśānurūpaḥ sa dharmātmā ca bhaviṣyati || 7.9.26 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
एवमुक्ता तु सा कन्या राम कालेन केनचित् । जनयामास बीभत्सं रक्षोरूपं सुदारुणम् ।। 7.9.27 ।।

evamuktā tu sā kanyā rāma kālena kenacit | janayāmāsa bībhatsaṃ rakṣorūpaṃ sudāruṇam || 7.9.27 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
दशग्रीवं महादंष्ट्रं नीलाञ्जनचयोपमम् । ताम्रोष्ठं विंशतिभुजं महास्यं दीप्तमूर्धजम् ।। 7.9.28 ।।

daśagrīvaṃ mahādaṃṣṭraṃ nīlāñjanacayopamam | tāmroṣṭhaṃ viṃśatibhujaṃ mahāsyaṃ dīptamūrdhajam || 7.9.28 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
तस्मिञ्जाते तु तत्काले सज्वालकवलाः शिवाः । क्रव्यादाश्चापसव्यानि मण्डलानि प्रचक्रमुः ।। 7.9.29 ।।

tasmiñjāte tu tatkāle sajvālakavalāḥ śivāḥ | kravyādāścāpasavyāni maṇḍalāni pracakramuḥ || 7.9.29 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
ववर्ष रुधिरं देवो मेघाश्च खरनिःस्वनाः । प्रबभौ न च सूर्यो वै महोल्काश्चापतन्भुवि ।। 7.9.30 ।।

vavarṣa rudhiraṃ devo meghāśca kharaniḥsvanāḥ | prababhau na ca sūryo vai maholkāścāpatanbhuvi || 7.9.30 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
चकम्पे जगती चैव ववुर्वाताः सुदारुणाः । अक्षोभ्यः क्षुभितश्चैव समुद्रः सरितां पतिः ।। 7.9.31 ।।

cakampe jagatī caiva vavurvātāḥ sudāruṇāḥ | akṣobhyaḥ kṣubhitaścaiva samudraḥ saritāṃ patiḥ || 7.9.31 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
अथ नामाकरोत्तस्य पितामहसमः पिता । दशग्रीवः प्रसूतो ऽयं दशग्रीवो भविष्यति ।। 7.9.32 ।।

atha nāmākarottasya pitāmahasamaḥ pitā | daśagrīvaḥ prasūto 'yaṃ daśagrīvo bhaviṣyati || 7.9.32 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
तस्य त्वनन्तरं जातः कुम्भकर्णो महाबलः । प्रमाणाद्यस्य विपुलं प्रमाणं नेह विद्यते ।। 7.9.33 ।।

tasya tvanantaraṃ jātaḥ kumbhakarṇo mahābalaḥ | pramāṇādyasya vipulaṃ pramāṇaṃ neha vidyate || 7.9.33 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 34
ततः शूर्पणखा नाम सञ्जज्ञे विकृतानना । विभीषणश्च धर्मात्मा कैकस्याः पश्चिमः सुतः ।। 7.9.34 ।।

tataḥ śūrpaṇakhā nāma sañjajñe vikṛtānanā | vibhīṣaṇaśca dharmātmā kaikasyāḥ paścimaḥ sutaḥ || 7.9.34 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 35
तस्मिञ्जाते महासत्त्वे पुष्पवर्षं पपात ह ।। 7.9.35 ।।

tasmiñjāte mahāsattve puṣpavarṣaṃ papāta ha || 7.9.35 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 36
नभःस्थाने दुन्दुभयो देवानां प्राणदंस्तदा । वाक्यं चैवान्तरिक्षे च साधु साध्विति तत्तदा ।। 7.9.36 ।।

nabhaḥsthāne dundubhayo devānāṃ prāṇadaṃstadā | vākyaṃ caivāntarikṣe ca sādhu sādhviti tattadā || 7.9.36 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 37
तौ तु तत्र महारण्ये ववृधाते महौजसौ । कुम्भकर्णदशग्रीवौ लोकोद्वेगकरौ तदा ।। 7.9.37 ।।

tau tu tatra mahāraṇye vavṛdhāte mahaujasau | kumbhakarṇadaśagrīvau lokodvegakarau tadā || 7.9.37 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 38
कुम्भकर्णः प्रमत्तस्तु महर्षीन्धर्मवत्सलान् । त्रैलोक्यं भक्षयन्नित्यासन्तुष्टो विचचार ह ।। 7.9.38 ।।

kumbhakarṇaḥ pramattastu maharṣīndharmavatsalān | trailokyaṃ bhakṣayannityāsantuṣṭo vicacāra ha || 7.9.38 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 39
विभीषणस्तु धर्मात्मा नित्यं धर्मे व्यवस्थितः । स्वाध्यायनियताहार उवास विजितेन्द्रियः ।। 7.9.39 ।।

vibhīṣaṇastu dharmātmā nityaṃ dharme vyavasthitaḥ | svādhyāyaniyatāhāra uvāsa vijitendriyaḥ || 7.9.39 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 40
अथ वैश्रवणो देवस्तत्र कालेन केनचित् । आगतः पितरं द्रष्टुं पुष्पकेण धनेश्वरः ।। 7.9.40 ।।

atha vaiśravaṇo devastatra kālena kenacit | āgataḥ pitaraṃ draṣṭuṃ puṣpakeṇa dhaneśvaraḥ || 7.9.40 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 41
तं दृष्ट्वा कैकसी तत्र ज्वलन्तमिव तेजसा । आगम्य राक्षसी तत्र दशग्रीवमुवाच ह ।। 7.9.41 ।।

taṃ dṛṣṭvā kaikasī tatra jvalantamiva tejasā | āgamya rākṣasī tatra daśagrīvamuvāca ha || 7.9.41 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 42
पुत्र वैश्रवणं पश्य भ्रातरं तेजसा वृतम् । भ्रातृभावे समे चापि पश्यात्मानं त्वमीदृशम् ।। 7.9.42 ।।

putra vaiśravaṇaṃ paśya bhrātaraṃ tejasā vṛtam | bhrātṛbhāve same cāpi paśyātmānaṃ tvamīdṛśam || 7.9.42 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 43
दशग्रीव तथा यत्नं कुरुष्वामितविक्रम । यथा त्वमसि मे पुत्र भव र्वैश्रवणोपमः ।। 7.9.43 ।।

daśagrīva tathā yatnaṃ kuruṣvāmitavikrama | yathā tvamasi me putra bhava rvaiśravaṇopamaḥ || 7.9.43 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 44
मातुस्तद्वचनं श्रुत्वा दशग्रीवः प्रतापवान् । अमर्षमतुलं लेभे प्रतिज्ञां चाकरोत्तदा ।। 7.9.44 ।।

mātustadvacanaṃ śrutvā daśagrīvaḥ pratāpavān | amarṣamatulaṃ lebhe pratijñāṃ cākarottadā || 7.9.44 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 45
सत्यं ते प्रतिजानामि भ्रातृतुल्यो ऽधिको ऽपि वा । भविष्याम्योजसा चैव सन्तापं त्यज हृद्गतम् ।। 7.9.45 ।।

satyaṃ te pratijānāmi bhrātṛtulyo 'dhiko 'pi vā | bhaviṣyāmyojasā caiva santāpaṃ tyaja hṛdgatam || 7.9.45 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 46
ततस्तेनैव कोपेन दशग्रीवः सहानुजः । चिकीर्षुर्दुष्करं कर्म तपसे धृतमानसः ।। 7.9.46 ।।

tatastenaiva kopena daśagrīvaḥ sahānujaḥ | cikīrṣurduṣkaraṃ karma tapase dhṛtamānasaḥ || 7.9.46 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 47
प्राप्स्यामि तपसा काममिति कृत्वा ऽध्यवस्य च । आगच्छदात्मसिद्ध्यर्थं गोकर्णस्याश्रमं शुभम् ।। 7.9.47 ।।

prāpsyāmi tapasā kāmamiti kṛtvā 'dhyavasya ca | āgacchadātmasiddhyarthaṃ gokarṇasyāśramaṃ śubham || 7.9.47 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 48
स राक्षसस्तत्र सहानुजस्तदा तपश्चकारातुलमुग्रविक्रमः । अतोषयच्चापि पितामहं विभुं ददौ स तुष्टश्च वराञ्जयावहान् ।। 7.9.48 ।।

sa rākṣasastatra sahānujastadā tapaścakārātulamugravikramaḥ | atoṣayaccāpi pitāmahaṃ vibhuṃ dadau sa tuṣṭaśca varāñjayāvahān || 7.9.48 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 49
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे नवमः सर्गः ।। 9 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe navamaḥ sargaḥ || 9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.