athābravīnmuniṃ rāmaḥ kathaṃ te bhrātaro vane | kīdṛśaṃ tu tadā brahmaṃstapastepurmahābalāḥ || 7.10.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 10 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
athābravīnmuniṃ rāmaḥ kathaṃ te bhrātaro vane | kīdṛśaṃ tu tadā brahmaṃstapastepurmahābalāḥ || 7.10.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
agastyastvabravīttatra rāmaṃ suprītamānasam | tāṃstāndharmavidhīṃstatra bhrātaraste samāviśan || 7.10.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kumbhakarṇastato yatto nityaṃ dharmapathe sthitaḥ | tatāpa grīṣmakāle tu pañcāgnīnparitaḥ sthitaḥ || 7.10.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
meghāmbusikto varṣāsu vīrāsanamasevata | nityaṃ ca śiśire kāle jalamadhyapratiśrayaḥ || 7.10.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ varṣasahasrāṇi daśa tasyāticakramuḥ | dharme prayatamānasya satpathe niṣṭhitasya ca || 7.10.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vibhīṣaṇastu dharmātmā nityaṃ dharmaparaḥ śuciḥ | pañcavarṣasahasrāṇi pādenaikena tasthivān || 7.10.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
samāpte niyame tasya nanṛtuścāpsarogaṇāḥ | papāta puṣpavarṣaṃ ca kṣubhitāścāpi devatāḥ || 7.10.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pañcavarṣasahasrāṇi sūryaṃ caivānvavartata | tasthau cordhvaśirobāhuḥ svādhyāyadhṛtamānasaḥ || 7.10.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ vibhīṣaṇasyāpi svargasthasyeva nandane | daśavarṣasahasrāṇi gatāni niyatātmanaḥ || 7.10.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
daśavarṣasahasraṃ tu nirāhāro daśānanaḥ | pūrṇe varṣasahasre tu śiraścāgnau juhāva saḥ || 7.10.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ varṣasahasrāṇi nava tasyāticakramuḥ | śirāṃsi nava cāpyasya praviṣṭāni hutāśanam || 7.10.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
atha varṣasahasre tu daśame daśamaṃ śiraḥ | chettukāme daśagrīve prāptastatra pitāmahaḥ || 7.10.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pitāmahastu suprītaḥ sārdhaṃ devairupasthitaḥ | tava tāvaddaśagrīva prīto 'smītyabhyabhāṣata || 7.10.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śīghraṃ varaya dharmajña varo yaste 'bhikāṅkṣitaḥ | kaṃ te kāmaṃ karomyadya na vṛthā te pariśramaḥ || 7.10.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
athābravīdṛśagrīvaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā | praṇamya śirasā devaṃ harṣagadgadayā girā || 7.10.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhagavanprāṇināṃ nityaṃ nānyatra maraṇādbhayam | nāsti mṛtyusamaḥ śatruramaratvamahaṃ vṛṇe || 7.10.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktastadā brahmā daśagrīvamuvāca ha | nāsti sarvāmaratvaṃ te varamanyaṃ vṛṇīṣva me || 7.10.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamukte tadā rāma brahmaṇā lokakartṛṇā | daśagrīva uvācedaṃ kṛtāñjalirathāgrataḥ || 7.10.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
suparṇanāgayakṣāṇāṃ daityadānavarakṣasām | avadhyo 'haṃ prajādhyakṣa devatānāṃ ca śāśvata || 7.10.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nahi cintā mamānyeṣu prāṇiṣvamarapūjita | tṛṇabhūtā hi te manye prāṇino mānuṣādayaḥ || 7.10.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktastu dharmātmā daśagrīveṇa rakṣasā | uvāca vacanaṃ devaḥ saha devaiḥ pitāmahaḥ || 7.10.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhaviṣyatyevametatte vaco rākṣasapuṅgava | evamuktvā tu taṃ rāma daśagrīvaṃ pitāmahaḥ || 7.10.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śṛṇu cāpi varo bhūyaḥ prītasyeha śubho mama | hutāni yāni śīrṣāṇi pūrvamagnau tvayānagha || 7.10.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
punastāni bhaviṣyanti tathaiva tava rākṣasa | vitarāmīha te saumya varaṃ cānyaṃ durāsadam || 7.10.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
chandatastava rūpaṃ ca manasā yadyathepsitam | bhaviṣyati na sandeho madvarāttavarākṣasa || 7.10.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ pitāmahoktasya daśagrīvasya rakṣasaḥ | agnau hutāni śīrṣāṇi punastānyutthitāni vai || 7.10.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktvā tu taṃ rāma daśagrīvaṃ pitāmahaḥ | vibhīṣaṇamathovāca vākyaṃ lokapitāmahaḥ || 7.10.27 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vibhīṣaṇa tvayā vatsa dharmasaṃhitabuddhinā | parituṣṭo 'smi dharmātmanvaraṃ varaya suvrata || 7.10.28 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vibhīṣaṇastu dharmātmā vacanaṃ prāha sāñjaliḥ | vṛtaḥ sarvaguṇairnityaṃ candramā raśmibhiryathā || 7.10.29 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhagavankṛtakṛtyo 'haṃ yanme lokaguruḥ svayam | prītena yadi dātavyo varo me śṛṇu suvrata || 7.10.30 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
paramāpadgatasyāpi dharme mama matirbhavet | aśikṣitaṃ ca brahmāstraṃ bhagavanpratibhātu me || 7.10.31 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yā yā me jāyate buddhiryeṣu yeṣvāśrameṣu ca | sā sā bhavatu dharmiṣṭhā taṃ tu dharmaṃ ca pālaye || 7.10.32 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
eṣa me paramodāra varaḥ paramako mataḥ | nahi dharmābhiraktānāṃ loke kiñcana durlabham || 7.10.33 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
punaḥ prajāpatiḥ prīto vibhīṣaṇamuvāca ha | dharmiṣṭhastvaṃ yathā vatsa tathā caitadbhaviṣyati || 7.10.34 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yasmādrākṣasayonau te jātasyāmitranāśana | nādharme jāyate buddhiramaratvaṃ dadāmi te || 7.10.35 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityuktvā kumbhakarṇāya varaṃ dātumupasthitam | prajāpatiṃ surāḥ sarve vākyaṃ prāñjalayo 'bruvan || 7.10.36 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
na tāvatkumbhakarṇāya pradātavyo varastvayā | jānīṣe hi yathā lokāṃstrāsayatyeṣa durmatiḥ || 7.10.37 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nandane 'psarasaḥ sapta mahendrānucarā daśa | anena bhakṣitā brahmannṛṣayo mānuṣāstathā || 7.10.38 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
alabdhavarapūrveṇa yatkṛtaṃ rākṣasena tu | tadeṣa varalabdhaḥ syādbhakṣayedbhuvanatrayam || 7.10.39 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
varavyājena moho 'smai dīyatāmamitaprabha | lokānāṃ svasti caivaṃ syādbhavedasya ca sannatiḥ || 7.10.40 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktaḥ surairbrahmā 'cintayat padmasambhavaḥ | cintitā copatasthe 'sya pārśvaṃ devī sarasvatī || 7.10.41 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prāñjaliḥ sā tu pārśvasthā prāha vākyaṃ sarasvatī | iyamasmyāgatā deva kiṃ kāryaṃ karavāṇyaham || 7.10.42 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prajāpatistuṃ tāṃ prāptāṃ prāha vākyaṃ sarasvatīm | vāṇi tvaṃ rākṣasendrasya bhava yā devatepsitā || 7.10.43 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tathetyuktvā praviṣṭā sā prajāpatirathābravīt | kumbhakarṇa mahābāho varaṃ varaya yo mataḥ || 7.10.44 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kumbhakarṇastu tadvākyaṃ śrutvā vacanamabravīt | svaptuṃ varṣāṇyanekāni devadeva mamepsitam || 7.10.45 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamastviti taṃ coktvā prāyādbrahmā suraiḥ samam | devī sarasvatī caiva rākṣasaṃ taṃ jahau punaḥ || 7.10.46 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
brahmaṇā saha deveṣu gateṣu ca nabhaḥsthalam | vimukto 'sau sarasvatyā svāṃ sañjñāṃ ca tato gataḥ || 7.10.47 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kumbhakarṇastu duṣṭātmā cintayāmāsa duḥkhitaḥ | īdṛśaṃ kimidaṃ vākyaṃ mamādya vadanāccyutam || 7.10.48 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ahaṃ vyāmohito devairiti manye tadā ' 'gataiḥ | evaṃ labdhavarāḥ sarve bhrātaro dīptatejasaḥ | śleṣmātakavanaṃ gatvā tatra te nyavasansukham || 7.10.49 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe daśamaḥ sargaḥ || 10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.