sa jitvā dhanadaṃ rāma bhrātaraṃ rākṣasādhipaḥ | mahāsenaprasūtiṃ tadyayau śaravaṇaṃ mahat || 7.16.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 16 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
sa jitvā dhanadaṃ rāma bhrātaraṃ rākṣasādhipaḥ | mahāsenaprasūtiṃ tadyayau śaravaṇaṃ mahat || 7.16.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
athāpaśyadṛśagrīvo raukmaṃ śaravaṇaṃ mahat | gabhastijālasaṃvītaṃ dvitīyamiva bhāskaram || 7.16.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa parvataṃ samāruhya kañcidramyavanāntaram | apaśyat puṣpakaṃ tatra rāmaviṣṭambhitaṃ tadā || 7.16.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
viṣṭabdhaṃ puṣpakaṃ dṛṣṭvā hyagamaṃ kāmāgaṃ kṛtam | acintayadrākṣasendraḥ sacivaistaiḥ samāvṛtaḥ || 7.16.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kinnimittaṃ cecchayā me nedaṃ gacchati puṣpakam | parvatasyopariṣṭhasya karmedaṃ kasyacidbhavet || 7.16.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato 'bravīttadā rāma mārīco buddhikovidaḥ | nedaṃ niṣkāraṇaṃ rājanpuṣpakaṃ yanna gacchati || 7.16.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
athavā puṣpakamidaṃ dhanadānnānyavāhanam | ato niṣpandamabhavaddhanādhyakṣavinākṛtam || 7.16.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
iti vākyāntare tasya karālaḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ | vāmano vikaṭo muṇḍī nandī prahvabhujo balī || 7.16.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ pārśvamupāgamya bhavasyānucaro 'bravīt | nandīśvaro vacaścedaṃ rākṣasendramaśaṅkitaḥ || 7.16.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nivartasva daśagrīva śaile krīḍati śaṅkaraḥ | suparṇanāgayakṣāṇāṃ devagandharvarakṣasām || 7.16.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sarveṣāmeva bhūtānāmagamyaḥ parvataḥ kṛtaḥ | iti nandivacaḥ śrutvā krodhātkampitakuṇḍalaḥ || 7.16.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
roṣāttu tāmranayanaḥ puṣpakādavaruhya saḥ | ko 'yaṃ śaṅkara ityuktvā śailamūlamupāgataḥ || 7.16.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
so 'paśyannandinaṃ tatra devasyādūrataḥ sthitam | dīptaṃ śūlamavaṣṭabhya dvitīyamiva śaṅkaram || 7.16.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
taṃ dṛṣṭvā vānaramukhamavajñāya sa rākṣasaḥ | prahāsaṃ mumuce tatra satoya iva toyadaḥ || 7.16.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
taṃ kruddho bhagavānnandī śaṅkarasyāparā tanuḥ | abravīttatra tadrakṣo daśānanamupasthitam || 7.16.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yasmādvānararūpaṃ māmavajñāya daśānana | aśanīpātasaṅkāśamapahāsaṃ pramuktavān || 7.16.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasmānmadrūpasampannā madvīryasamatejasaḥ | utpatsyanti vadhārthaṃ hi kulasya tava vānarāḥ || 7.16.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nakhadaṃṣṭrāyudhāḥ krūrā manaḥsampātaraṃhasaḥ | yuddhonmattā balodriktāḥ śailā iva visarpiṇaḥ || 7.16.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
te tava prabalaṃ darpamutsedhaṃ ca pṛthagvidham | vyapaneṣyanti sambhūya sahāmātyasutasya ca || 7.16.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kiṃ tvidānīṃ mayā śakyaṃ hantuṃ tvāṃ he niśācara | na hantavyo hatastvaṃ hi pūrvameva svakarmabhiḥ || 7.16.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityudīritavākye tu deve tasminmahātmani | devadundubhayo neduḥ puṣpavṛṣṭiśca khāccyutā || 7.16.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
acintayitvā sa tadā nandivākyaṃ mahābalaḥ | parvataṃ tu samāsādya vākyamāha daśānanaḥ || 7.16.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
puṣpakasya gatiśchinnā yatkṛte mama gacchataḥ | tamimaṃ śailamunmūlaṃ karomi tava gopate || 7.16.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kena prabhāveṇa bhavo nityaṃ krīḍati rājavat | vijñātavyaṃ na jānīte bhayasthānamupasthitam || 7.16.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktvā tato rāma bhujānvikṣipya parvate | tolayāmāsa taṃ śīghraṃ sa śailaṃ samakampata || 7.16.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
cālanātparvatasyaiva gaṇā devasya kampitāḥ | cacāla pārvatī cāpi tadā ' 'śliṣṭā maheśvaram || 7.16.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato rāma mahādavo devānāṃ pravaro haraḥ | pādāṅguṣṭhena taṃ śailaṃ pīḍayāmāsa līlayā || 7.16.27 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pīḍitāstu tatastasya śailasyādhogatā bhujāḥ | vismitāścābhavaṃstatra sacivāstasya rakṣasaḥ || 7.16.28 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rakṣasā tena roṣācca bhujānāṃ pīḍanāttadā | mukto virāvaḥ sahasā trailokyaṃ yena kampitam || 7.16.29 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
menire vajraniṣpeṣaṃ tasyāmātyā yugakṣaye | tadā vartmasthacalitā devā indrapurogamāḥ || 7.16.30 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
samudrāścāpi saṅkṣubdhāścalitāścāpi parvatāḥ | yakṣā vidyādharāḥ siddhāḥ kimetaditi cābruvan || 7.16.31 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
atha te mantriṇastasya vikrośantamathābruvan | toṣayasva mahādevaṃ nīlakaṇṭhamumāpatim || 7.16.32 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tamṛte śaraṇaṃ nānyaṃ paśyāmo 'tra daśānana | stutibhiḥ praṇato bhūtvā tameva śaraṇaṃ vraja || 7.16.33 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kṛpāluḥ śaṅkarastuṣṭaḥ prasādaṃ te vidhāsyati | evamuktastadāmātyaistuṣṭāva vṛṣabhadhvajam || 7.16.34 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sāmabhirvividhaiḥ stotraiḥ praṇamya sa daśānanaḥ | saṃvatsarasahasraṃ tu rudato rakṣaso gatam || 7.16.35 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ prīto mahādevaḥ śailāgre viṣṭhitaḥ prabhuḥ | muktvā cāsya bhujānrāma prāha vākyaṃ daśānanam || 7.16.36 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prīto 'smi tava vīryasya śauṇḍāryācca daśānana | śailākrāntena yo muktastvayā rāvaḥ sudāruṇaḥ || 7.16.37 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yasmāllokatrayaṃ caitadrāvitaṃ bhayamāgatam | tasmāttvaṃ rāvaṇo nāma nāmnā rājanbhaviṣyasi || 7.16.38 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
devatā mānuṣā yakṣā ye cānye jagatītale | evaṃ tvāmabhidhāsyanti rāvaṇaṃ lokarāvaṇam || 7.16.39 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
gaccha paulastya visrabdhaṃ pathā yena tvamicchasi | mayā caivābhyanujñāto rākṣasādhipa gamyatām || 7.16.40 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktastu laṅkeśaḥ śambhunā svayamabravīt | prīto yadi mahādeva varaṃ me dehi yācataḥ || 7.16.41 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
avadhyatvaṃ mayā prāptaṃ devagandharvadānavaiḥ | rākṣasairguhyakairnāgairye cānye balavattarāḥ || 7.16.42 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
mānuṣānna gaṇe deva svalpāste mama sammatāḥ | dīrghamāyuśca me prāptaṃ brahmaṇastripurāntaka || 7.16.43 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vāñchitaṃ cāyuṣaḥ śeṣaṃ śastraṃ tvaṃ ca prayaccha me | evamuktastatastena rāvaṇena sa śaṅkaraḥ || 7.16.44 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dadau khaḍgaṃ mahādīptaṃ candrahāsamiti śrutam | āyuṣaścāvaśeṣaṃ ca sthitvā bhūtapatistadā || 7.16.45 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dattvovāca tataḥ śambhurnāvajñeyamidaṃ tvayā | avajñātaṃ yadi hi te māmevaiṣyatyasaṃśayaḥ || 7.16.46 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ maheśvareṇaiva kṛtanāmā sa rāvaṇaḥ | abhivādya mahādevamārurohātha puṣpakam || 7.16.47 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato mahītale rāma paryakrāmata rāvaṇaḥ | kṣatऺ्itrayānsumahāvīryānbādhamāna itastataḥ || 7.16.48 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kecittejasvinaḥ śūrāḥ kṣatऺ्itrayā yuddhadurmadāḥ | tacchāsanamakurvanto vineśuḥ saparicchadāḥ || 7.16.49 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
apare durjayaṃ rakṣo jānantaḥ prājñasammatāḥ | jitāḥ sma ityabhāṣanta rākṣasaṃ baladarpitam || 7.16.50 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe ṣoḍaśaḥ sargaḥ || 16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.