evaṃ sañcintya viprendo jagāma laghuvikramaḥ | ākhyātuṃ tadyathāvṛttaṃ yamasya sadanaṃ prati || 7.21.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 21 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
evaṃ sañcintya viprendo jagāma laghuvikramaḥ | ākhyātuṃ tadyathāvṛttaṃ yamasya sadanaṃ prati || 7.21.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
apaśyatsa yamaṃ tatra devamagnipuraskṛtam | vidhānamupatiṣṭhantaṃ prāṇino yasya yādṛśam || 7.21.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa tu dṛṣṭvā yamaḥ prāptaṃ maharṣiṃ tatra nāradam | abravītsukhamāsīnamarghyamāvedya dharmataḥ || 7.21.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kaccitkṣemaṃ tu devarṣe kacciddharmo na naśyati | kimāgamanakṛtyaṃ te devagandharvasevita || 7.21.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
abravīttu tadā vākyaṃ nārado bhagavānṛṣiḥ | śrūyatāmabhidhāsyāmi vidhānaṃ ca vidhīyatām || 7.21.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
eṣa nāmno daśagrīvaḥ pitṛrāja niśācaraḥ | upayāti vaśaṃ netuṃ vikramaistvāṃ sudurjayam || 7.21.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
etena kāraṇenāhaṃ tvarito hyāgataḥ prabho | daṇḍapraharaṇasyādya tava kiṃ nu bhaviṣyati || 7.21.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
etasminnantare durādaṃśumantamivoditam | dadṛśurdīptamāyāntaṃ vimānaṃ tasya rakṣasaḥ || 7.21.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
taṃ deśaṃ prabhayā tasya puṣpakasya mahābalaḥ | kṛtvā vitimiraṃ sarvaṃ samīpaṃ so 'bhyavartata || 7.21.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
so 'paśyatsa mahābāhurdaśagrīvastatastataḥ | prāṇinaḥ sukṛtaṃ karma bhuñjānāṃścaiva duṣkṛtam || 7.21.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
apaśyatsainikāṃścāsya yamasyānucaraiḥ saha | yamasya puruṣairugrairghorarūpairbhayānakaiḥ || 7.21.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dadarśa vadhyamānāṃśca kliśyamānāṃśca dehinaḥ | krośataśca mahānādaṃ tīvraniṣṭanatatparān || 7.21.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kṛmibhirbhakṣyamāṇāṃśca sārameyaiśca dāruṇaiḥ || 7.21.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kṣotrāyāsakarā vāco vadataśca bhayāvahāḥ | santāryamāṇānvaitaraṇīṃ bahuśaḥ śoṇitodakām || 7.21.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vālukāsu ca taptāsu tapyamānānmuhūrmuhuḥ | asipatravane caiva bhidyamānānadhārmikān || 7.21.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
raurave kṣāranadyāṃ ca kṣuradhārāsu caiva hi | pānīyaṃ yācamānāṃśca tṛṣitānkṣudhitānapi || 7.21.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śavabhūtānkṛśāndīnānvivarṇānmuktamūrdhajān | malapaṅkadharāndīnānrūkṣāṃśca paridhāvataḥ || 7.21.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dadarśa rāvaṇo mārge śataśo 'tha sahasraśaḥ | kāṃścicca gṛhamukhyeṣu gītavāditraniḥsvanaiḥ | pramodamānānadrākṣīdrāvaṇaḥ sukṛtaiḥ svakaiḥ || 7.21.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
gaurasaṃ gopradātāro hyannaṃ caivānnadāyinaḥ | gṛhāṃśca gṛhadātāraḥ svakarmaphalamaśnataḥ || 7.21.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
suvarṇamaṇimuktābhiḥ pramadābhiralaṅkṛtān || 7.21.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dhārmikānaparāṃstatra dīpyamānānsvatejasā | dadarśa sumahābāhū rāvaṇo rākṣasādhipaḥ || 7.21.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tatastānbhidyamānāṃśca karmabhirduṣkṛtaiḥ svakaiḥ | rāvaṇo mocayāmāsa vikrameṇa balādbalī || 7.21.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prāṇino mocitāstena daśagrīveṇa rakṣasā | sukhamāpurmuhūrtaṃ te hyatarkitamacintitam || 7.21.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
preteṣu mucyamāneṣu rākṣasena mahīyasā | pretagopāḥ susaṅkruddhā rākṣasendramabhidravan || 7.21.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato halahalāśabdaḥ sarvadigbhyaḥ samutthitaḥ | dharmarājasya yodhānāṃ śūrāṇāṃ sampradhāvatām || 7.21.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
te prāsaiḥ parighaiḥ śūlairmusalaiḥ śaktitomaraiḥ | puṣpakaṃ samavarṣanta śūrāḥ śatasahasraśaḥ || 7.21.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasyāsanāni prāsādānvedikāstoraṇāni ca | puṣpakasya babhañjuste śīghraṃ madhukarā iva || 7.21.27 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
devaniṣṭhānabhūtaṃ tadvimānaṃ puṣpakaṃ mṛdhe | bhajyamānaṃ tathaivāsīdakṣayaṃ brahmatejasā || 7.21.28 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
asaṅkhyā sumahatyāsīttasya senā mahātmanaḥ | śūrāṇāmagrayāta'ṇāṃ sahasrāṇi śatāni ca || 7.21.29 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato vṛkṣaiśca śailaiśca prāsādānāṃ śataistathā | tataste sacivāstasya yathākāmaṃ yathābalam | ayudhyanta mahāvīrāḥ sa ca rājā daśānanaḥ || 7.21.30 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
te tu śoṇitadigdhāṅgāḥ sarvaśastrasamāhatāḥ | amātyā rākṣasendrasya cakrurāyodhanaṃ mahat || 7.21.31 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
anyonyaṃ te mahābhāgā jaghnuḥ praharaṇairbhṛśam | yamasya ca mahābāho rāvaṇasya ca mantriṇaḥ || 7.21.32 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
amātyāṃstāṃstu santyajya yamayodhā mahābalāḥ | tameva cābhyadhāvanta śūlavarṣairdaśānanam || 7.21.33 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ śoṇitadigdhāṅgaḥ prahārairjarjarīkṛtaḥ | phullāśoka ivābhāti puṣpake rākṣasādhipaḥ || 7.21.34 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa tu śūlagadāpāsāñchaktitomarasāyakān | musalāni śilāvṛkṣānmumocāstrabalādbalī || 7.21.35 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tarūṇāṃ ca śilānāṃ ca śastrāṇāṃ cātidāruṇam | yamasainyeṣu tadvarṣaṃ papāta dharaṇītale || 7.21.36 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tāṃstu sarvānvinirbhidya tadastramapahatya ca | jaghnuste rākṣasaṃ ghoramekaṃ śatasahasraśaḥ || 7.21.37 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
parivārya ca taṃ sarve śailaṃ moghotkarā iva | bhindipālaiśca śūlaiśca nirucchvāsamapothayan || 7.21.38 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vimuktakavacaḥ kruddhaḥ siktaḥ śoṇitavisravaiḥ | tataḥ sa puṣpakaṃ tyaktvā pṛthivyāmavatiṣṭhata || 7.21.39 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ sa kārmukī vāṇī samare cābhivartata | labdhasañjño muhūrtena kruddhastasthau yathāntakaḥ || 7.21.40 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ pāśupataṃ divyamastraṃ sandhāya kārmuke | tiṣṭha tiṣṭheti tānuktvā taccāpaṃ vicakarṣa sa || 7.21.41 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ākarṇātsa vikṛṣyātha cāpamindrārirāhave | mumoca taṃ śaraṃ kruddhastripure śaṅkaro yathā || 7.21.42 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasya rūpaṃ śarasyāsītvidhūmajvālamaṇḍalam | vanaṃ dahiṣyato gharme dāvāgneriva mūrcchataḥ || 7.21.43 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
jvālāmālī sa tu śaraḥ kravyādānugato raṇe | mukto gulmāndrumāṃścāpi bhasma kṛtvā pradhāvati || 7.21.44 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
te tasya tejasā dagdhāḥ sainyā vaivasvatasya tu | raṇe tasminnipatitā dāvadagdhā nagā iva || 7.21.45 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tatastu sicavaiḥ sārdhaṃ rākṣaso bhīmavikramaḥ | nanāda sumahānādaṃ kampayanniva medinīm || 7.21.46 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe ekaviṃśaḥ sargaḥ || 21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.