Skip to content
Uttara Kanda Sarga 22 52 Shlokas

Sarga 22

Sarga 22 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
स तस्य तु महानादं श्रुत्वा वैवस्वतः प्रभुः । शत्रुं विजयिनं मेने स्वबलस्य च सङ्क्षयम् ।। 7.22.1 ।।

sa tasya tu mahānādaṃ śrutvā vaivasvataḥ prabhuḥ | śatruṃ vijayinaṃ mene svabalasya ca saṅkṣayam || 7.22.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
स हि योधान्हतान्मत्वा क्रोधसंरक्तलोचनः । अब्रवीत्त्वरितं सूतं रथो ऽयमुपनीयताम् ।। 7.22.2 ।।

sa hi yodhānhatānmatvā krodhasaṃraktalocanaḥ | abravīttvaritaṃ sūtaṃ ratho 'yamupanīyatām || 7.22.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
तस्य सूतस्तदा दिव्यमुपस्थाप्य महारथम् । स्थितः स च महातेजा ह्यध्यारोहत तं रथम् । प्राशमुद्गरहस्तश्च मृत्युस्तस्याग्रतः स्थितः ।। 7.22.3 ।।

tasya sūtastadā divyamupasthāpya mahāratham | sthitaḥ sa ca mahātejā hyadhyārohata taṃ ratham | prāśamudgarahastaśca mṛtyustasyāgrataḥ sthitaḥ || 7.22.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
येन सङ्क्षिप्यते सर्वं त्रैलोक्यमिदमव्ययम् । कालदण्डस्तु पार्श्वस्थो मूर्तिमानस्य चाभवत् । यमप्रहरणं दिव्यं तेजसा ज्वलदग्निमत् ।। 7.22.4 ।।

yena saṅkṣipyate sarvaṃ trailokyamidamavyayam | kāladaṇḍastu pārśvastho mūrtimānasya cābhavat | yamapraharaṇaṃ divyaṃ tejasā jvaladagnimat || 7.22.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
तस्य पार्श्वेषु निच्छिद्राः कालपाशाः प्रतिष्ठिताः ।। 7.22.5 ।।

tasya pārśveṣu nicchidrāḥ kālapāśāḥ pratiṣṭhitāḥ || 7.22.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
पावकस्पर्शसङ्काशः स्थितो मूर्तश्च मुद्गरः ।। 7.22.6 ।।

pāvakasparśasaṅkāśaḥ sthito mūrtaśca mudgaraḥ || 7.22.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
ततो लोकत्रयं क्षुब्धमकम्पन्त दिवौकसः । कालं दृष्ट्वा तथा क्रुद्धं सर्वलोकभयावहम् ।। 7.22.7 ।।

tato lokatrayaṃ kṣubdhamakampanta divaukasaḥ | kālaṃ dṛṣṭvā tathā kruddhaṃ sarvalokabhayāvaham || 7.22.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
ततः प्रचोदयन्सूतस्तानश्वान्रुचिरप्रभान् । प्रययौ भीमसन्नादो यत्र रक्षःपतिः स्थितः ।। 7.22.8 ।।

tataḥ pracodayansūtastānaśvānruciraprabhān | prayayau bhīmasannādo yatra rakṣaḥpatiḥ sthitaḥ || 7.22.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
मुहूर्तेन यमं ते तु हया हरिहयोपमाः । प्रापयन्मनसस्तुल्या यत्र तत्प्रस्तुतं रणम् ।। 7.22.9 ।।

muhūrtena yamaṃ te tu hayā harihayopamāḥ | prāpayanmanasastulyā yatra tatprastutaṃ raṇam || 7.22.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
दृष्ट्वा तथैव विकृतं रथं मृत्युसमन्वितम् । सचिवा राक्षसेन्द्रस्य सहसा विप्रदुद्रुवुः ।। 7.22.10 ।।

dṛṣṭvā tathaiva vikṛtaṃ rathaṃ mṛtyusamanvitam | sacivā rākṣasendrasya sahasā vipradudruvuḥ || 7.22.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
लघुसत्त्वतया ते हि नष्टसञ्ज्ञा भयार्दिताः । नेह योद्धुं समर्थाः स्म इत्युक्त्वा प्रययुर्दिशः ।। 7.22.11 ।।

laghusattvatayā te hi naṣṭasañjñā bhayārditāḥ | neha yoddhuṃ samarthāḥ sma ityuktvā prayayurdiśaḥ || 7.22.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
स तु तं तादृशं दृष्ट्वा रथं लोकभयावहम् । नाक्षुभ्यत दशग्रीवो न चापि भयमाविशत् ।। 7.22.12 ।।

sa tu taṃ tādṛśaṃ dṛṣṭvā rathaṃ lokabhayāvaham | nākṣubhyata daśagrīvo na cāpi bhayamāviśat || 7.22.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
स तु रावणमासाद्य व्यसृजच्छक्तितोमरान् । यमो मर्माणि सङ्क्रुद्धो रावणस्योपकृन्तत ।। 7.22.13 ।।

sa tu rāvaṇamāsādya vyasṛjacchaktitomarān | yamo marmāṇi saṅkruddho rāvaṇasyopakṛntata || 7.22.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
रावणस्तु ततः स्वस्थः शरवर्षं मुमोच ह । तस्मिन्वैवस्वतरथे तोयवर्षमिवाम्बुदः ।। 7.22.14 ।।

rāvaṇastu tataḥ svasthaḥ śaravarṣaṃ mumoca ha | tasminvaivasvatarathe toyavarṣamivāmbudaḥ || 7.22.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
ततो महाशक्तिशरैः पात्यमानैर्महोरसि (पात्यमानो) । नाशक्नोत्प्रतिकर्तुं स राक्षसः शल्यपीडितः ।। 7.22.15 ।।

tato mahāśaktiśaraiḥ pātyamānairmahorasi (pātyamāno) | nāśaknotpratikartuṃ sa rākṣasaḥ śalyapīḍitaḥ || 7.22.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
एवं नानाप्रहरणैर्यमेनामित्रकर्षिणा । सप्तरात्रं कृतः सङ्ख्ये विसञ्ज्ञो विमुखो रिपुः ।। 7.22.16 ।।

evaṃ nānāpraharaṇairyamenāmitrakarṣiṇā | saptarātraṃ kṛtaḥ saṅkhye visañjño vimukho ripuḥ || 7.22.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
तदासीत्तुमुलं युद्धं यमराक्षसयोर्द्वयोः । जयमाकाङ्क्षतोर्वीर समरेष्वनिवर्तिनोः ।। 7.22.17 ।।

tadāsīttumulaṃ yuddhaṃ yamarākṣasayordvayoḥ | jayamākāṅkṣatorvīra samareṣvanivartinoḥ || 7.22.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः । प्रजापतिं पुरस्कृत्य समेतास्तद्रणाजिरम् ।। 7.22.18 ।।

tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ | prajāpatiṃ puraskṛtya sametāstadraṇājiram || 7.22.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
संवर्त इव लोकानां क्रुध्यतोरभवत्तदा । राक्षसानां च मुख्यस्य प्रेतानामीश्वरस्य च ।। 7.22.19 ।।

saṃvarta iva lokānāṃ krudhyatorabhavattadā | rākṣasānāṃ ca mukhyasya pretānāmīśvarasya ca || 7.22.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
राक्षसेन्द्रो ऽपि विस्फार्य चापमिन्द्राशनिप्रभम् । निरन्तरमिवाकाशं कुर्वन्बाणांस्ततो ऽसृजत् ।। 7.22.20 ।।

rākṣasendro 'pi visphārya cāpamindrāśaniprabham | nirantaramivākāśaṃ kurvanbāṇāṃstato 'sṛjat || 7.22.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
मृत्युं चतुर्भिर्विशिखैः सूतं सप्तभिरार्दयत् । यमं शतसहस्रेण शीघ्रं मर्मस्वताडयत् ।। 7.22.21 ।।

mṛtyuṃ caturbhirviśikhaiḥ sūtaṃ saptabhirārdayat | yamaṃ śatasahasreṇa śīghraṃ marmasvatāḍayat || 7.22.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
ततः क्रुद्धस्य वदनाद्यमस्य समजायत । ज्वालामाली सनिःश्वासः सधूमः कोपपावकः ।। 7.22.22 ।।

tataḥ kruddhasya vadanādyamasya samajāyata | jvālāmālī saniḥśvāsaḥ sadhūmaḥ kopapāvakaḥ || 7.22.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
तदाश्चर्यमथो दृष्ट्वा देवदानवसन्निधौ । प्रहर्षितौ सुसंरब्धौ मृत्युकालौ बभूवतुः ।। 7.22.23 ।।

tadāścaryamatho dṛṣṭvā devadānavasannidhau | praharṣitau susaṃrabdhau mṛtyukālau babhūvatuḥ || 7.22.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
ततो मृत्युः क्रुद्धतरो वैवस्वतमभाषत । मुञ्च मां समरे यावद्धन्मीमं पापराक्षसम् । नैषा रक्षो भवेदद्य मर्यादा हि निसर्गतः ।। 7.22.24 ।।

tato mṛtyuḥ kruddhataro vaivasvatamabhāṣata | muñca māṃ samare yāvaddhanmīmaṃ pāparākṣasam | naiṣā rakṣo bhavedadya maryādā hi nisargataḥ || 7.22.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
हिरण्यकशिपुः श्रीमान्नमुचिः शम्बरस्तथा । विसन्धिर्धूमकेतुश्च बलिर्वैरोचनो ऽपि च ।। 7.22.25 ।।

hiraṇyakaśipuḥ śrīmānnamuciḥ śambarastathā | visandhirdhūmaketuśca balirvairocano 'pi ca || 7.22.25 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
दम्भुर्दैत्यमहाराजो वृत्रो बाणस्तथैव च । राजर्षयः शास्त्रविदो गन्धर्वाः समहोरगाः ।। 7.22.26 ।।

dambhurdaityamahārājo vṛtro bāṇastathaiva ca | rājarṣayaḥ śāstravido gandharvāḥ samahoragāḥ || 7.22.26 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
ऋषयः पन्नगा दैत्या यक्षाश्चाप्यप्सरोगणाः । युगान्तपरिवर्ते च पृथिवी समहार्णवा ।। 7.22.27 ।।

ṛṣayaḥ pannagā daityā yakṣāścāpyapsarogaṇāḥ | yugāntaparivarte ca pṛthivī samahārṇavā || 7.22.27 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
क्षयं नीता महाराज सपर्वतसरिद्द्रुमा । एते चान्ये च बहवो बलवन्तो दुरासदाः ।। 7.22.28 ।।

kṣayaṃ nītā mahārāja saparvatasariddrumā | ete cānye ca bahavo balavanto durāsadāḥ || 7.22.28 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
विनिपन्ना मया दृष्टाः किमुतायं निशाचरः ।। 7.22.29 ।।

vinipannā mayā dṛṣṭāḥ kimutāyaṃ niśācaraḥ || 7.22.29 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
मुञ्चं मां साधु धर्मज्ञ यावदेनं निहन्म्यहम् । नहि कश्चिन्मया दृष्टो बलवानपि जीवति ।। 7.22.30 ।।

muñcaṃ māṃ sādhu dharmajña yāvadenaṃ nihanmyaham | nahi kaścinmayā dṛṣṭo balavānapi jīvati || 7.22.30 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
बलं मम न खल्वेतन्मर्यादैषा निसर्गतः । स दृष्टो न मया कालं मुहुर्तमापि जीवति ।। 7.22.31 ।।

balaṃ mama na khalvetanmaryādaiṣā nisargataḥ | sa dṛṣṭo na mayā kālaṃ muhurtamāpi jīvati || 7.22.31 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
तस्यैवं वचनं श्रुत्वा धर्मराजः प्रतापवान् । अब्रवीत्तत्र तं मुत्युं त्वं तिष्ठैनं निहन्म्यहम् ।। 7.22.32 ।।

tasyaivaṃ vacanaṃ śrutvā dharmarājaḥ pratāpavān | abravīttatra taṃ mutyuṃ tvaṃ tiṣṭhainaṃ nihanmyaham || 7.22.32 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
ततः संरक्तनयनः क्रुद्धो वैवस्वतः प्रभुः । कालदण्डममोघं तु तोलयामास पाणिना ।। 7.22.33 ।।

tataḥ saṃraktanayanaḥ kruddho vaivasvataḥ prabhuḥ | kāladaṇḍamamoghaṃ tu tolayāmāsa pāṇinā || 7.22.33 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 34
यस्य पार्श्वेषु निखिला कालपाशाः प्रतिष्ठिताः । पावकाशनिसङ्काशो मुद्गरो मूर्तिमान्स्थितः ।। 7.22.34 ।।

yasya pārśveṣu nikhilā kālapāśāḥ pratiṣṭhitāḥ | pāvakāśanisaṅkāśo mudgaro mūrtimānsthitaḥ || 7.22.34 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 35
दर्शनादेव यः प्राणान्प्राणिनामपकर्षति । किं पुनः स्पृश्यमानस्य पात्यमानस्य वा पुनः ।। 7.22.35 ।।

darśanādeva yaḥ prāṇānprāṇināmapakarṣati | kiṃ punaḥ spṛśyamānasya pātyamānasya vā punaḥ || 7.22.35 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 36
स ज्वालापरिवारस्तु निर्दहन्निव राक्षसम् । तेन स्पृष्टो बलवता महाप्रहरणो ऽस्फुरत् ।। 7.22.36 ।।

sa jvālāparivārastu nirdahanniva rākṣasam | tena spṛṣṭo balavatā mahāpraharaṇo 'sphurat || 7.22.36 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 37
ततो विदुद्रुवुः सर्वे तस्मात्रस्ता रणाजिरे । सुराश्च क्षुभिताः सर्वे दृष्ट्वा दण्डोद्यतं यमम् ।। 7.22.37 ।।

tato vidudruvuḥ sarve tasmātrastā raṇājire | surāśca kṣubhitāḥ sarve dṛṣṭvā daṇḍodyataṃ yamam || 7.22.37 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 38
तस्मिन्प्रहर्तुकामे तु यमे दण्डेन रावणम् । यमं पितामहः साक्षाद्दर्शयित्वेदमब्रवीत् ।। 7.22.38 ।।

tasminprahartukāme tu yame daṇḍena rāvaṇam | yamaṃ pitāmahaḥ sākṣāddarśayitvedamabravīt || 7.22.38 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 39
वैवस्वत महाबाहो न खल्वमितविक्रम । न हन्तव्यस्त्वया तेन दण्डेनैव निशाचरः ।। 7.22.39 ।।

vaivasvata mahābāho na khalvamitavikrama | na hantavyastvayā tena daṇḍenaiva niśācaraḥ || 7.22.39 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 40
वरः खलु मयैतस्मै दत्तस्त्रिदशपुङ्गव । स त्वया नानृतः कार्यो यन्मया व्याहृतं वचः ।। 7.22.40 ।।

varaḥ khalu mayaitasmai dattastridaśapuṅgava | sa tvayā nānṛtaḥ kāryo yanmayā vyāhṛtaṃ vacaḥ || 7.22.40 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 41
यो हि मामनृतं कुर्याद्देवो वा मानुषो ऽपि वा । त्रैलोक्यमनृतं तेन कृतं स्यान्नात्र संशयः ।। 7.22.41 ।।

yo hi māmanṛtaṃ kuryāddevo vā mānuṣo 'pi vā | trailokyamanṛtaṃ tena kṛtaṃ syānnātra saṃśayaḥ || 7.22.41 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 42
क्रुद्धेन विप्रमुक्तो ऽयं निर्विशेषं प्रियाप्रिये । प्रजाः संहरते रौद्रो लोकत्रयभयावहः ।। 7.22.42 ।।

kruddhena vipramukto 'yaṃ nirviśeṣaṃ priyāpriye | prajāḥ saṃharate raudro lokatrayabhayāvahaḥ || 7.22.42 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 43
अमोघो ह्येष सर्वेषां प्राणिनाममितप्रभः । कालदण्डो मया सृष्टः पूर्वं मृत्युपुरस्कृतः ।। 7.22.43 ।।

amogho hyeṣa sarveṣāṃ prāṇināmamitaprabhaḥ | kāladaṇḍo mayā sṛṣṭaḥ pūrvaṃ mṛtyupuraskṛtaḥ || 7.22.43 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 44
तन्न खल्वेष ते सौम्य पात्यो रावणमूर्धनि । नह्यस्मिन्पतिते कश्चिन्मुहूर्तमपि जीवति ।। 7.22.44 ।।

tanna khalveṣa te saumya pātyo rāvaṇamūrdhani | nahyasminpatite kaścinmuhūrtamapi jīvati || 7.22.44 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 45
यदि ह्यन्मिन्निपतिते न म्रियेतैष राक्षसः । म्रियते वा दशग्रीवस्तदाप्युभयतो ऽनृतम् ।। 7.22.45 ।।

yadi hyanminnipatite na mriyetaiṣa rākṣasaḥ | mriyate vā daśagrīvastadāpyubhayato 'nṛtam || 7.22.45 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 46
तन्निवर्तय लङ्केशं द्दण्डमेतं समुद्यतम् । सत्यं च मां कुरुष्वाद्य लोकांस्त्वं यद्यवेक्षसे ।। 7.22.46 ।।

tannivartaya laṅkeśaṃ ddaṇḍametaṃ samudyatam | satyaṃ ca māṃ kuruṣvādya lokāṃstvaṃ yadyavekṣase || 7.22.46 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 47
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा प्रत्युवाच यमस्तदा । एष व्यावर्तितो दण्डः प्रभविष्णुर्हि नो भवान् ।। 7.22.47 ।।

evamuktastu dharmātmā pratyuvāca yamastadā | eṣa vyāvartito daṇḍaḥ prabhaviṣṇurhi no bhavān || 7.22.47 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 48
किं न्विदानीं मया शक्यं कर्तुं रणगतेन हि । न मया यद्ययं शक्यो हन्तुं वरपुरस्कृतः ।। 7.22.48 ।।

kiṃ nvidānīṃ mayā śakyaṃ kartuṃ raṇagatena hi | na mayā yadyayaṃ śakyo hantuṃ varapuraskṛtaḥ || 7.22.48 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 49
एष तस्मात्प्रणश्यामि दर्शनादस्य रक्षसः । इत्युक्त्वा सरथः साश्वस्तत्रैवान्तरधीयत ।। 7.22.49 ।।

eṣa tasmātpraṇaśyāmi darśanādasya rakṣasaḥ | ityuktvā sarathaḥ sāśvastatraivāntaradhīyata || 7.22.49 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 50
दशग्रीवस्तु तं जित्वा नाम विश्राव्य चात्मनः । आरुह्य पुष्पकं भूयो निष्क्रान्तो यमसादनात् ।। 7.22.50 ।।

daśagrīvastu taṃ jitvā nāma viśrāvya cātmanaḥ | āruhya puṣpakaṃ bhūyo niṣkrānto yamasādanāt || 7.22.50 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 51
स तु वैवस्वतो देवैः सह ब्रह्मपुरोगमैः । जगाम त्रिदिवं हृष्टो नारदश्च महामुनिः ।। 7.22.51 ।।

sa tu vaivasvato devaiḥ saha brahmapurogamaiḥ | jagāma tridivaṃ hṛṣṭo nāradaśca mahāmuniḥ || 7.22.51 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 52
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे द्वाविंशः सर्गः ।। 22 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe dvāviṃśaḥ sargaḥ || 22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.