Skip to content
Uttara Kanda Sarga 24 43 Shlokas

Sarga 24

Sarga 24 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
निवर्तमानः संहृष्टो रावणस्सुदुरात्मवान् । जह्रे पथि नरेन्द्रर्षिदेवगन्धर्वकन्यकाः ।। 7.24.1 ।।

nivartamānaḥ saṃhṛṣṭo rāvaṇassudurātmavān | jahre pathi narendrarṣidevagandharvakanyakāḥ || 7.24.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
दर्शनीयां हि रक्षः स कन्यां स्त्रीं वापि पश्यति । हत्वा बन्धुजनं तस्या विमाने तां रुरोध ह ।। 7.24.2 ।।

darśanīyāṃ hi rakṣaḥ sa kanyāṃ strīṃ vāpi paśyati | hatvā bandhujanaṃ tasyā vimāne tāṃ rurodha ha || 7.24.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
एवं पन्नगकन्याश्च राक्षसासुरमानुषीः । यक्षदानवकन्याश्च विमाने सो ऽध्यरोपयत् ।। 7.24.3 ।।

evaṃ pannagakanyāśca rākṣasāsuramānuṣīḥ | yakṣadānavakanyāśca vimāne so 'dhyaropayat || 7.24.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
ताश्च सर्वाः समं दुःखान्मुमुचुर्बाष्पजं जलम् । तुल्यमग्न्यर्चिषां तत्र शोकाग्निभयसम्भवम् ।। 7.24.4 ।।

tāśca sarvāḥ samaṃ duḥkhānmumucurbāṣpajaṃ jalam | tulyamagnyarciṣāṃ tatra śokāgnibhayasambhavam || 7.24.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
ताभिः सर्वानवद्याभिर्नदीभिरिव सागरः । आपूरितं विमानं तद्भयशोकाशिवाश्रुभिः ।। 7.24.5 ।।

tābhiḥ sarvānavadyābhirnadībhiriva sāgaraḥ | āpūritaṃ vimānaṃ tadbhayaśokāśivāśrubhiḥ || 7.24.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
नागगन्धर्वकन्याश्च महर्षितनयाश्च याः । दैत्यदानवकन्याश्च विमाने शतशो ऽरुदन् ।। 7.24.6 ।।

nāgagandharvakanyāśca maharṣitanayāśca yāḥ | daityadānavakanyāśca vimāne śataśo 'rudan || 7.24.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
दीर्घकेश्यः सुचार्वङ्ग्यः पूर्णचन्द्रनिभाननाः । पीनस्तन्यस्तथा वज्रवेदिमध्यसमप्रभाः ।। 7.24.7 ।।

dīrghakeśyaḥ sucārvaṅgyaḥ pūrṇacandranibhānanāḥ | pīnastanyastathā vajravedimadhyasamaprabhāḥ || 7.24.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
रथकूबरसङ्काशैः श्रोणिदेशैर्मनोहराः । स्त्रियः सुराङ्गनाप्रख्या निष्टप्तकनकप्रभाः ।। 7.24.8 ।।

rathakūbarasaṅkāśaiḥ śroṇideśairmanoharāḥ | striyaḥ surāṅganāprakhyā niṣṭaptakanakaprabhāḥ || 7.24.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
शोकदुःखभयत्रस्ता विह्वलाश्च सुमध्यमाः । तासां निश्वासवातेन सर्वतः सम्प्रदीपितम् ।। 7.24.9 ।।

śokaduḥkhabhayatrastā vihvalāśca sumadhyamāḥ | tāsāṃ niśvāsavātena sarvataḥ sampradīpitam || 7.24.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
अग्निहोत्रमिवाभाति सन्निरुद्धाग्निपुष्पकम् । दशग्रीववशं प्राप्तास्तास्तु शोकाकुलाः स्त्रियः ।। 7.24.10 ।।

agnihotramivābhāti sanniruddhāgnipuṣpakam | daśagrīvavaśaṃ prāptāstāstu śokākulāḥ striyaḥ || 7.24.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
दीनवक्रेक्षणाः श्यामा मृग्यः सिंहवशा इव । काचिच्चिन्तयती तत्र किं नु मां भक्षयिष्यति ।। 7.24.11 ।।

dīnavakrekṣaṇāḥ śyāmā mṛgyaḥ siṃhavaśā iva | kāciccintayatī tatra kiṃ nu māṃ bhakṣayiṣyati || 7.24.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
काचिद्दध्यौ सुदुःखार्ता अपि मां मारयेदयम् । इति मातृपितऽन्स्मृत्वा भर्तऽन्भ्रातऽंस्तथैव च । दुःखशोकसमाविष्टा विलेपुः सहिताः स्त्रियः ।। 7.24.12 ।।

kāciddadhyau suduḥkhārtā api māṃ mārayedayam | iti mātṛpita'nsmṛtvā bharta'nbhrāta'ṃstathaiva ca | duḥkhaśokasamāviṣṭā vilepuḥ sahitāḥ striyaḥ || 7.24.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
कथं नु खलु मे पुत्रो भविष्यति मया विना । कथं माता कथं भ्राता निमग्नाः शोकसागरे ।। 7.24.13 ।। ।

kathaṃ nu khalu me putro bhaviṣyati mayā vinā | kathaṃ mātā kathaṃ bhrātā nimagnāḥ śokasāgare || 7.24.13 || |

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
हा कथं नु करिष्यामि भर्तुस्तस्मादहं विना । मृत्यो प्रसादयामि त्वां नय मां दुःखभागिनीम् ।। 7.24.14 ।।

hā kathaṃ nu kariṣyāmi bhartustasmādahaṃ vinā | mṛtyo prasādayāmi tvāṃ naya māṃ duḥkhabhāginīm || 7.24.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
किन्नु तद्दुष्कृतं कर्म पुरा देहान्तरे कृतम् ।। 7.24.15 ।।

kinnu tadduṣkṛtaṃ karma purā dehāntare kṛtam || 7.24.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
एवं स्म दुःखिताः सर्वाः पतिताः शोकसागरे । न खल्विदानीं पश्यामो दुःखस्यास्यान्तमात्मनः ।। 7.24.16 ।।

evaṃ sma duḥkhitāḥ sarvāḥ patitāḥ śokasāgare | na khalvidānīṃ paśyāmo duḥkhasyāsyāntamātmanaḥ || 7.24.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
अहो धिङ्मानुषं लोकं नास्ति खल्वधमः परः । यद्दुर्बला बलवता भर्तारो रावणेन नः ।। 7.24.17 ।।

aho dhiṅmānuṣaṃ lokaṃ nāsti khalvadhamaḥ paraḥ | yaddurbalā balavatā bhartāro rāvaṇena naḥ || 7.24.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
सूर्येणोदयता काले नक्षत्राणीव नाशिताः । अहो सुबलवद्रक्षो वधोपायेषु युज्यते ।। 7.24.18 ।।

sūryeṇodayatā kāle nakṣatrāṇīva nāśitāḥ | aho subalavadrakṣo vadhopāyeṣu yujyate || 7.24.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
अहो दुर्वृत्तमास्थाय नात्मानं वैजुगुप्सते । सर्वथा सदृशस्तावद्विक्रमो ऽस्य दुरात्मनः ।। 7.24.19 ।।

aho durvṛttamāsthāya nātmānaṃ vaijugupsate | sarvathā sadṛśastāvadvikramo 'sya durātmanaḥ || 7.24.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
इदं त्वसदृशं कर्म परदाराभिमर्शनम् । यस्मादेष परक्यासु रमते राक्षसाधमः ।। 7.24.20 ।।

idaṃ tvasadṛśaṃ karma paradārābhimarśanam | yasmādeṣa parakyāsu ramate rākṣasādhamaḥ || 7.24.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
तस्माद्वै स्त्रीकृतेनैव प्राप्स्यते दुर्मतिर्वधम् । सतीभिर्वरनारीभिरेवं वाक्ये ऽभ्युदीरिते ।। 7.24.21 ।।

tasmādvai strīkṛtenaiva prāpsyate durmatirvadham | satībhirvaranārībhirevaṃ vākye 'bhyudīrite || 7.24.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
नेदुर्दुन्दुभयः खस्थाः पुष्पवृष्टिः पपात च । शप्तः स्त्रीभिः स तु समं हतौजा इव निष्प्रभः ।। 7.24.22 ।।

nedurdundubhayaḥ khasthāḥ puṣpavṛṣṭiḥ papāta ca | śaptaḥ strībhiḥ sa tu samaṃ hataujā iva niṣprabhaḥ || 7.24.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
पतिव्रताभिः साध्वीभिर्बभूव विमना इव । एवं विलपितं तासां शृण्वन्राक्षसपुङ्गवः । प्रविवेश पुरीं लङ्कां पूज्यमानो निशाचरैः ।। 7.24.23 ।।

pativratābhiḥ sādhvībhirbabhūva vimanā iva | evaṃ vilapitaṃ tāsāṃ śṛṇvanrākṣasapuṅgavaḥ | praviveśa purīṃ laṅkāṃ pūjyamāno niśācaraiḥ || 7.24.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
एतस्मिन्नन्तरे घोरा राक्षसी कामरूपिणी । सहसा पतिता भूमौ भगिनी रावणस्य सा ।। 7.24.24 ।।

etasminnantare ghorā rākṣasī kāmarūpiṇī | sahasā patitā bhūmau bhaginī rāvaṇasya sā || 7.24.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
तां स्वसारं समुत्थाप्य रावणः परिसान्त्वयन् । अब्रवीत्किमिदं भद्रे वक्तुकामा ऽसि मे द्रुतम् ।। 7.24.25 ।।

tāṃ svasāraṃ samutthāpya rāvaṇaḥ parisāntvayan | abravītkimidaṃ bhadre vaktukāmā 'si me drutam || 7.24.25 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
सा बाष्पपरिरुद्धाक्षी रक्ताक्षी वाक्यमब्रवीत् । कृता ऽस्मि विधवा राजंस्त्वया बलवता बलात् ।। 7.24.26 ।।

sā bāṣpapariruddhākṣī raktākṣī vākyamabravīt | kṛtā 'smi vidhavā rājaṃstvayā balavatā balāt || 7.24.26 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
एते राजंस्त्वया वीरा दैत्या विनिहता रणे । कालकेया इति ख्याताः सहस्राणि चतुर्दश ।। 7.24.27 ।।

ete rājaṃstvayā vīrā daityā vinihatā raṇe | kālakeyā iti khyātāḥ sahasrāṇi caturdaśa || 7.24.27 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
प्राणेभ्यो ऽपि गरीयान्मे तत्र भर्ता महाबलः ।। 7.24.28 ।।

prāṇebhyo 'pi garīyānme tatra bhartā mahābalaḥ || 7.24.28 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
सो ऽपि त्वया हतस्तात रिपुणा भ्रातृगृध्नुना । त्वया ऽस्मि निहता राजन्स्वयमेव हि बन्धुना ।। 7.24.29 ।।

so 'pi tvayā hatastāta ripuṇā bhrātṛgṛdhnunā | tvayā 'smi nihatā rājansvayameva hi bandhunā || 7.24.29 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
राजन्वैधव्यशब्दं च भोक्ष्यामि त्वत्कृते ह्यहम् । ननु नाम त्वया रक्ष्यो जामाता समरेष्वपि । स त्वया निहतो युद्धे स्वयमेव न लज्जसे ।। 7.24.30 ।।

rājanvaidhavyaśabdaṃ ca bhokṣyāmi tvatkṛte hyaham | nanu nāma tvayā rakṣyo jāmātā samareṣvapi | sa tvayā nihato yuddhe svayameva na lajjase || 7.24.30 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
एवमुक्तो दशग्रीवो भगिन्या क्रोशमानया । अब्रवीत्सान्त्वयित्वा तां सामपूर्वमिदं वचः ।। 7.24.31 ।।

evamukto daśagrīvo bhaginyā krośamānayā | abravītsāntvayitvā tāṃ sāmapūrvamidaṃ vacaḥ || 7.24.31 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
अलं वत्से रुदित्वा ते न भेतव्यं च सर्वशः । दानमानप्रसादैस्त्वां तोषयिष्यामि यत्नतः ।। 7.24.32 ।।

alaṃ vatse ruditvā te na bhetavyaṃ ca sarvaśaḥ | dānamānaprasādaistvāṃ toṣayiṣyāmi yatnataḥ || 7.24.32 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
युद्धप्रमत्तो व्याक्षिप्तो जयाकाङ्क्षी क्षिपञ्छरान् । नावगच्छामि युद्धेषु स्वान्परान्वाप्यहं शुभे ।। 7.24.33 ।।

yuddhapramatto vyākṣipto jayākāṅkṣī kṣipañcharān | nāvagacchāmi yuddheṣu svānparānvāpyahaṃ śubhe || 7.24.33 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 34
जामातरं न जाने स्म प्रहरन्युद्धदुर्मदः । तेनासौ निहतः सङ्ख्ये मया भर्ता तव स्वसः ।। 7.24.34 ।।

jāmātaraṃ na jāne sma praharanyuddhadurmadaḥ | tenāsau nihataḥ saṅkhye mayā bhartā tava svasaḥ || 7.24.34 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 35
अस्मिन्काले तु यत्प्राप्तं तत्करिष्यामि ते हितम् । भ्रातुरैश्वर्ययुक्तस्य खरस्य वस पार्श्वतः ।। 7.24.35 ।।

asminkāle tu yatprāptaṃ tatkariṣyāmi te hitam | bhrāturaiśvaryayuktasya kharasya vasa pārśvataḥ || 7.24.35 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 36
चतुर्दशानां भ्राता ते सहस्राणां भविष्यति । प्रभुः प्रयाणे दाने च राक्षसानां महाबलः ।। 7.24.36 ।।

caturdaśānāṃ bhrātā te sahasrāṇāṃ bhaviṣyati | prabhuḥ prayāṇe dāne ca rākṣasānāṃ mahābalaḥ || 7.24.36 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 37
तत्र मातृष्वसेयस्ते भ्राता ऽयं वै खरः प्रभुः । भविष्यति तवादेशं सदा कुर्वन्निशाचरः ।। 7.24.37 ।।

tatra mātṛṣvaseyaste bhrātā 'yaṃ vai kharaḥ prabhuḥ | bhaviṣyati tavādeśaṃ sadā kurvanniśācaraḥ || 7.24.37 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 38
शीघ्रं गच्छत्वयं वीरो दण्डकान्परिरक्षितुम् । दूषणो ऽस्य बलाध्यक्षो भविष्यति महाबलः ।। 7.24.38 ।।

śīghraṃ gacchatvayaṃ vīro daṇḍakānparirakṣitum | dūṣaṇo 'sya balādhyakṣo bhaviṣyati mahābalaḥ || 7.24.38 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 39
तत्र ते वचनं शूरः करिष्यति सदा खरः । रक्षसां कामरूपाणां प्रभुरेष भविष्यति ।। 7.24.39 ।।

tatra te vacanaṃ śūraḥ kariṣyati sadā kharaḥ | rakṣasāṃ kāmarūpāṇāṃ prabhureṣa bhaviṣyati || 7.24.39 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 40
एवमुक्त्वा दशग्रीवः सैन्यमस्यादिदेश ह । चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां वीर्यशालिनाम् ।। 7.24.40 ।।

evamuktvā daśagrīvaḥ sainyamasyādideśa ha | caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ vīryaśālinām || 7.24.40 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 41
स तैः परिवृतस्सर्वै राक्षसैर्घोरदर्शनैः । आगच्छत खरः शीघ्रं दण्डकानकुतोभयः ।। 7.24.41 ।।

sa taiḥ parivṛtassarvai rākṣasairghoradarśanaiḥ | āgacchata kharaḥ śīghraṃ daṇḍakānakutobhayaḥ || 7.24.41 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 42
स तत्र कारयामास राज्यं निहतकण्टकम् । सा च शूर्पणखा तत्र न्यवसद्दण्डकावने ।। 7.24.42 ।।

sa tatra kārayāmāsa rājyaṃ nihatakaṇṭakam | sā ca śūrpaṇakhā tatra nyavasaddaṇḍakāvane || 7.24.42 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 43
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे चतुर्विंशः सर्गः ।। 24 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe caturviṃśaḥ sargaḥ || 24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.