narmadāpuline yatra rākṣasendraḥ sudāruṇaḥ | puṣpopahāraṃ kurute tasmāddeśādadūrataḥ || 7.32.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 32 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
narmadāpuline yatra rākṣasendraḥ sudāruṇaḥ | puṣpopahāraṃ kurute tasmāddeśādadūrataḥ || 7.32.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
arjuno jayatāṃ śreṣṭho māhiṣmatyāḥ patiḥ prabhuḥ | krīḍate saha nārībhirnarmadātoyamāśritaḥ || 7.32.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tāsāṃ madhyagato rājā rarāja ca tadārjunaḥ | kareṇūnāṃ sahasrasya madhyastha iva kuñjaraḥ || 7.32.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
jijñāsuḥ sa tu bāhūnāṃ sahasrasyottamaṃ balam | rurodha narmadāvegaṃ bāhubhirbahubhirvṛtaḥ || 7.32.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kārtavīryabhujāsaktaṃ tajjalaṃ prāpya nirmalam | kūlopahāraṃ kurvāṇaṃ pratisrotaḥ pradhāvati || 7.32.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
samīnanakramakaraḥ sapuṣpakuśasaṃstaraḥ | sa narmadāmbhaso vegaḥ prāvṛṭkāla ivābabhau || 7.32.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa vegaḥ kārtavīryeṇa sampreṣita ivāmbhasaḥ | puṣpopahāraṃ sakalaṃ rāvaṇasya jahāra ha || 7.32.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rāvaṇo 'rdhasamāptaṃ tamutsṛjya niyamaṃ tadā | narmadāṃ paśyate kāntāṃ pratikūlāṃ yathā priyām || 7.32.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
paścimena tu taṃ dṛṣṭvā sāgarodgārasannibham | vardhantamambhaso vegaṃ pūrvāmāśāṃ praviśya tu || 7.32.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato 'nubhrāntaśakunāṃ svabhāvoparame sthitām | nirvikārāṅganābhāsāmapaśyadrāvaṇo nadīm || 7.32.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
savyetarakarāṅgulyā saśabdaṃ ca daśānanaḥ | vegaprabhāvamanveṣṭuṃ so 'diśacchukasāraṇau || 7.32.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tau tu rāvaṇasandiṣṭau bhrātarau śukasāraṇau | vyomāntaragatau vīrau prasthitau paścimāmukhau || 7.32.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ardhayojanamātraṃ tu gatvā tau rajanīcarau | paśyetāṃ puruṣaṃ toye krīḍantaṃ sahayoṣitam || 7.32.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bṛhatsālapratīkāśaṃ toyavyākulamūrdhajam | madaraktāntanayanaṃ madavyākulatejasam || 7.32.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nadīṃ bāhusahasreṇa rundhantamarimardanam | giriṃ pādasahasreṇa rundhantamiva medinīm || 7.32.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bālānāṃ varanārīṇāṃ sahasreṇa samāvṛtam | samadānāṃ kareṇūnāṃ sahasreṇeva kuñjaram || 7.32.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tamadbhutatamaṃ dṛṣṭvā rākṣasau śukasāraṇau | sannivṛttāvupāgamya rāvaṇaṃ tamathocatuḥ || 7.32.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bṛhatsālapratīkāśaḥ ko 'pyasau rākṣaseśvara | narmadāṃ rodhavadruddhvā krīḍāpayati yoṣitaḥ || 7.32.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tena bāhusahasreṇa sanniruddhajalā nadī | sāgarodgārasaṅkāśānudgārānsṛjate muhuḥ || 7.32.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityevaṃ bhāṣamāṇau tau niśāmya śukasāraṇau | rāvaṇo 'rjuna ityuktvā prayayau yuddhalālasaḥ || 7.32.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
arjunābhimukhe tasminrāvaṇe rākṣasādhipe | caṇḍaḥ pravāti pavanaḥ sanādaḥ surajāstathā || 7.32.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sakṛdeva kṛto rāvaḥ saraktaḥ preṣito ghanaiḥ | mahodaramahāpārśvadhūmrākṣaśukasāraṇaiḥ || 7.32.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
saṃvṛto rākṣasendrastu tatrāgādyatra cārjunaḥ | adīrgheṇaiva kālena sa tadā rākṣaso balī | taṃ narmadāhradaṃ bhīmamājagāmāñjanaprabhaḥ || 7.32.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa tatra strīparivṛtaṃ vāśitābhiriva dvipam | narendraṃ paśyate rājā rākṣasānāṃ tadārjunam || 7.32.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa roṣādraktanayano rākṣasendro baloddhataḥ || 7.32.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityevamarjunāmātyanāha gambhīrayā girā | amātyāḥ kṣipramākhyāta haihayasya nṛpasya vai || 7.32.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yuddhārthī samanuprāpto rāvaṇo nāma rākṣasaḥ | rāvaṇasya vacaḥ śrutvā mantriṇo 'thārjunasya te | uttasthuḥ sāyudhāstrāśca rāvaṇaṃ vākyamabruvan || 7.32.27 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yuddhasya kālo vijñeyaḥ sādhu bhoḥ sādhu rāvaṇa || 7.32.28 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
caḥ śrutvā mantriṇo 'thārjunasya te | yaḥ kṣībaṃ strīvṛtaṃ caiva yoddhumutsahate nṛpam | strīsamakṣaṃ kathaṃ yattadyoddhumutsahase 'rjunam | vāśitāmadhyagaṃ mattaṃ śārdūla iva kuñjaram || 7.32.29 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kṣamasvādya daśagrīva coṣyatāṃ rajanī tvayā | yuddhe śraddhā ca yadyasti śvastāta samare 'rjunam || 7.32.30 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yadyadyāsti matiryoddhuṃ yuddhatṛṣṇāsamāvṛtā | nihatyāsmāṃstato yuddhamarjunenopayāsyasi || 7.32.31 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataste rāvaṇāmātyairamātyāḥ pārthivasya tu | sūditāścāpi te yuddhe bhakṣitāśca bubhukṣitaiḥ || 7.32.32 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato halahalāśabdo narmadātīra ābabhau | arjunasyānuyāta'ṇāṃ rāvaṇasya ca mantriṇām || 7.32.33 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
iṣubhistomaraiḥ śūlaistriśūlairvajrakarṣaṇaiḥ | sarāvaṇānardayantaḥ samantātsamabhidrutāḥ || 7.32.34 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
haihayādhipayodhānāṃ vega āsītsudāruṇaḥ | sanakramīnamakarasamudrasyeva niḥsvanaḥ || 7.32.35 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rāvaṇasya tu te 'mātyāḥ prahastaśukasāraṇāḥ | kārtavīryabalaṃ kruddhā nirdahanti sma tejasā || 7.32.36 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
arjunāya tu tatkarma rāvaṇasya samantriṇaḥ | krīḍamānāya kathitaṃ puruṣairdvārarakṣibhiḥ || 7.32.37 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śrutvā na bhetavyamiti strījanaṃ taṃ tato 'rjunaḥ | uttatāra jalāttasmādgaṅgātoyādivāñjanaḥ || 7.32.38 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
krodhadūṣitanetrastu sa tato 'rjunapāvakaḥ | prajajvāla mahāghoro yugānta iva pāvakaḥ || 7.32.39 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa tūrṇataramādāya varahemāṅgado gadām | abhidudrāva rakṣāṃsi tamāṃsīva divākaraḥ || 7.32.40 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bāhuvikṣepakaraṇāṃ samudyamya mahāgadām | gāruḍaṃ vegamāsthāya cāpapātaiva so 'rjunaḥ || 7.32.41 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasya mārgaṃ samāruddhya vindhyo 'rkasyeva parvataḥ | sthito vindhya ivākampyaḥ prahasto musalāyudhaḥ || 7.32.42 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato 'sya musalaṃ ghoraṃ lohabaddhaṃ mahoddhataḥ | prahastaḥ preṣayankruddho rarāsa ca yathāmbudaḥ || 7.32.43 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasyāgre musalasyāgniraśokāpīḍasannibhaḥ | prahastakaramuktasya babhūva pradahanniva || 7.32.44 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
athāyāntaṃ tu musalaṃ kārtavīryastadārjunaḥ | nipuṇaṃ vañcayāmāsa sagado 'gadavikramaḥ || 7.32.45 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tatastamabhidudrāva prahastaṃ haihayādhipaḥ | bhrāmayāno gadāṃ gurvīṃ pañcabāhuśatocchrayām || 7.32.46 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tathā hato 'tivegena prahasto gadayā tadā | nipapāta sthitaḥ śailo vajrivajrahato yathā || 7.32.47 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prahastaṃ patitaṃ dṛṣṭvā mārīcaśukasāraṇāḥ | samahodaradhūmrākṣā hyapasṛṣṭā raṇājirāt || 7.32.48 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
apakrānteṣvamātyeṣu prahaste vai nipātite | rāvaṇo 'bhyadravattūrṇamarjunaṃ nṛpasattamam || 7.32.49 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sahasrabāhostadyuddhaṃ viṃśadbāhośca dāruṇam | nṛparākṣasayostatra cārabdhaṃ romaharṣaṇam || 7.32.50 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sāgarāviva saṃrabdhau calanmūlāvivācalau | tejoyuktāvivādityau pradahantāvivānalau || 7.32.51 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
baloddhatau yathā nāgau vāśitārthe yathā vṛṣau | meghāviva vinardantau siṃhāviva balotkaṭau || 7.32.52 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rudrakālāviva kruddhau tadā tau rākṣasārjunau | parasparaṃ gadābhyāṃ tau tāḍayāmāsaturbhṛśam || 7.32.53 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vajraprahārānacalā yathā ghorānviṣehire | gadāprahārāṃstau tatra sehāte nararākṣasau || 7.32.54 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yathā ' śaniravebhyastu jāyate 'tha pratiśrutiḥ | tathā tayorgadāpothairdiśaḥ sarvāḥ pratiśrutāḥ || 7.32.55 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
arjunasya gadā sā tu pātyamānā 'hitorasi | kāñcanābhaṃ nabhaścakre vidyutsaudāminī yathā || 7.32.56 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tathaiva rāvaṇenāpi pātyamānā muhurmuhuḥ | arjunorasi nirbhāti gadolkeva mahāgirau || 7.32.57 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nārjunaḥ khedamāyāti na rākṣasagaṇeśvaraḥ | idamāsīttayoryuddhaṃ yathā pūrvaṃ balīndrayoḥ || 7.32.58 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śṛṅgairiva vṛṣāyudhyandantāgrairiva kuñjarau | parasparaṃ tau nighnantau nararākṣasasattamau || 7.32.59 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato 'rjunena kruddhena sarvaprāṇena sā gadā | stanayorantare muktā rāvaṇasya mahorasi || 7.32.60 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
varadānakṛtatrāṇe sā gadā rāvaṇorasi | durbaleva yathāvegaṃ dvidhābhūtvā 'patatkṣitau || 7.32.61 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa tvarjunapramuktena gadāpātena rāvaṇaḥ | apāsarpaddhanurmātraṃ niṣasāda ca niṣṭanan || 7.32.62 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa vihvalaṃ tadālakṣya daśagrīvaṃ tato 'rjunaḥ | sahasotpatya jagrāha garutmāniva pannagam || 7.32.63 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa tu bāhusahasreṇa balādgṛhya daśānanam | babandha balavānrājā baliṃ nārāyaṇo yathā || 7.32.64 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
badhyamāne daśagrīve siddhacāraṇadevatāḥ | sādhvītivādinaḥ puṣpaiḥ kirantyarjunamūrdhani || 7.32.65 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vyāghro mṛgamivādāya mṛgarāḍiva dantinam | nanāda haihayo rājā harṣādambudavanmuhuḥ || 7.32.66 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prahastastu samāśvasto dṛṣṭvā baddhaṃ daśānanam | saha tai rākṣasaiḥ kruddhaścābhidudrāva pārthivam || 7.32.67 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
naktañcarāṇāṃ vegastu teṣāmāpatatāṃ babhau | udbhūta ātapāpāye payodānāmivāmbudhau || 7.32.68 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
muñca muñceti bhāṣantastiṣṭhatiṣṭheti cāsakṛt | musalāni saśūlāni sotsasarja tadārjune || 7.32.69 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
aprāptānyeva tānyāśu asambhrāntastadārjunaḥ | āyudhānyamarārīṇāṃ jagrāhāriniṣūdanaḥ || 7.32.70 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tatastaireva rakṣāṃsi durdharaiḥ pravarāyudhaiḥ | bhittvā vidrāvayāmāsa vāyurambudharāniva || 7.32.71 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rākṣasāṃstrāsayitvā tu kārtavīryo 'rjunastadā | rāvaṇaṃ gṛhya nagaraṃ praviveśa suhṛdvṛtaḥ || 7.32.72 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa kīryamāṇaḥ kusumākṣatotkarairdvijaiḥ sapauraiḥ puruhūtasannibhaḥ | tadā 'rjunaḥ sampraviveśa tāṃ purīṃ baliṃ nigṛhyeva sahasralocanaḥ || 7.32.73 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe dvātriṃśaḥ sargaḥ || 32 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.