apṛcchata tadā rāmo dakṣiṇāśāśramaṃ munim | prāñjalirvinayopeta idamāha vaco 'rthavat || 7.35.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 35 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
apṛcchata tadā rāmo dakṣiṇāśāśramaṃ munim | prāñjalirvinayopeta idamāha vaco 'rthavat || 7.35.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
atulaṃ balametadvai vālino rāvaṇasya ca | na tvetābhyāṃ hanumatā samaṃ tviti matirmama || 7.35.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śauryaṃ dākṣyaṃ balaṃ dhairyaṃ prājñatā nayasādhanam | vikramaśca prabhāvaśca hanūmati kṛtālayāḥ || 7.35.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dṛṣṭvaiva sāgaraṃ vīkṣya sīdantīṃ kapivāhinīm | samāśvāsya mahābāhuryojanānāṃ śataṃ plutaḥ || 7.35.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dharṣayitvā purīṃ laṅkāṃ rāvaṇāntaḥpuraṃ tadā | dṛṣṭvā sambhāṣitā cāpi sītā hyāśvāsitā tathā || 7.35.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
senāgragā mantrisutāḥ kiṅkarā rāvaṇātmajaḥ | ete hanumatā tatra hyekena vitipātitāḥ || 7.35.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhūyo bandhādvimuktena bhāṣayitvā daśānanam | laṅkā bhasmīkṛtā yena pāvakeneva medinī || 7.35.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
na kālasya na śakrasya na viṣṇorvittapasya ca | karmāṇi tāni śrūyante yāni yuddhe hanūmataḥ || 7.35.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
etasya bāhuvīryeṇa laṅkā sītā ca lakṣmaṇaḥ | prāptā mayā jayaścaiva rājyaṃ mitrāṇi bāndhavāḥ || 7.35.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
hanūmānyadi me naḥ syādvānarādhipateḥ sakhā | pravṛttimapi ko vettuṃ jānakyāḥ śaktimānbhavet || 7.35.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kimarthaṃ vālyanenaiva sugrīvapriyakāmyayā | tadā vaire samutpanne na dagdho vīrudho yathā || 7.35.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nahi veditavānmanye hanūmānātmano balam | yaddṛṣṭavāñjīviteṣṭaṃ kliśyantaṃ vānarādhipam || 7.35.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
etanme bhagavansarvaṃ hanūmati mahāmatau | vistareṇa yathātattvaṃ kathayāmarapūjita || 7.35.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rāghavasya vacaḥ śrutvā hetuyuktamṛṣistadā | hanūmataḥ samakṣaṃ tamidaṃ vacanamabravīt || 7.35.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
satyametadraghuśreṣṭha yadbravīṣi hanūmataḥ | na bale vidyate tulyo na gatau na matau paraḥ || 7.35.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
amoghaśāpaiḥ śaptastu datto 'sya munibhiḥ purā | na vettā hi balaṃ yena balī sannirimardanaḥ || 7.35.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bālye 'pyetena yatkarma kṛtaṃ rāma mahābala | tanna varṇayituṃ śakyamiti bālatayā ' 'syate || 7.35.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yadi vā 'sti tvabhiprāyastacchrotuṃ tava rāghava | samādhāya matiṃ rāma niśāmaya vadāmyaham || 7.35.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sūryadattavarasvarṇaḥ sumerurnāma parvataḥ | yatra rājyaṃ praśāstyasya kesarī nāma vai pitā || 7.35.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasya bhāryā babhūvaiṣā hyañjaneti pariśrutā | janayāmāsa tasyāṃ vai vāyurātmajamuttamam || 7.35.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śāliśūkanibhābhāsaṃ prāsūtāmuṃ tadā 'ñjanā | phalānyāhartukāmā vai niṣkrāntā gahanecarā || 7.35.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
eṣa māturviyogācca kṣudhayā ca bhṛśārditaḥ | ruroda śiśuratyarthaṃ śiśuḥ śaravaṇe yathā || 7.35.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tadodyantaṃ vivasvantaṃ japāpuṣpotkaropamam | dadarśa phalalobhācca hyutpapāta raviṃ prati || 7.35.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bālārkābhimukho bālo bālārka iva mūrtimān | grahītukāmo bālārkaṃ plavate 'mbaramadhyagaḥ || 7.35.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
etasminplavamāne tu śiśubhāve hanūmati | devadānavayakṣāṇāṃ vismayaḥ sumahānabhūt || 7.35.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nāpyevaṃ vegavānvāyurgaruḍo vā manastathā | yathā 'yaṃ vāyuputrastu kramate 'mbaramuttamam || 7.35.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yadi tāvacchiśorasya tvīdṛśo gativikramaḥ | yauvanaṃ balamāsādya kathaṃ vego bhaviṣyati || 7.35.27 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tamanuplavate vāyuḥ plavantaṃ putramātmanaḥ | sūryadāhabhayādrakṣaṃstuṣāracayaśītalaḥ || 7.35.28 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bahuyojanasāhasraṃ kramatyeṣa gatombaram | piturbalācca bālyācca bhāskarābhyāśamāgataḥ || 7.35.29 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śiśureṣa tvadoṣajña iti matvā divākaraḥ | kāryaṃ cātra samāyattamityevaṃ na dadāha saḥ || 7.35.30 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yameva divasaṃ hyeṣa grahītuṃ bhāskaraṃ plutaḥ | tameva divasaṃ rāhurjighṛkṣati divākaram || 7.35.31 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
anena sa parāmṛṣṭo rāma sūryarathopari | apakrāntastatastrasto rāhuścandrārkamardanaḥ || 7.35.32 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa indrabhavanaṃ gatvā saroṣaḥ siṃhikāsutaḥ | abravīdbhrukuṭiṃ kṛtvā devaṃ devagaṇairvṛtam || 7.35.33 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bubhukṣāpanayaṃ dattvā candrārkau mama vāsava | kimidaṃ tattvayā dattamanyasya balavṛtrahan || 7.35.34 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
adyāhaṃ parvakāle tu jighṛkṣuḥ sūryamāgataḥ | athānyo rāhurāsādya jagrāha sahasā ravim || 7.35.35 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa rāhorvacanaṃ śrutvā vāsavaḥ sambhramānvitaḥ | utpapātāsanaṃ hitvā codvahankāñcanīṃ srajam || 7.35.36 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ kailāsakūṭābhaṃ caturdantaṃ madasravam | śṛṅgāradhāriṇaṃ prāṃśuṃ svarṇaghaṇṭāṭṭahāsinam || 7.35.37 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
indraḥ karīndramāruhya rāhuṃ kṛtvā puraḥsaram | prāyādyatrābhavatsūryaḥ sahānena hanūmatā || 7.35.38 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
athātirabhasenāgādrāhurutsṛjya vāsavam | anena ca sa vai dṛṣṭaḥ pradhāvañchailakūṭavat || 7.35.39 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ sūryaṃ samutsṛjya rāhuṃ phalamavekṣya ca | utpapāta punarvyoma grahītuṃ siṃhikāsutam || 7.35.40 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
utsṛjyārkamimaṃ rāma pradhāvantaṃ plavaṅgamam | avekṣyaivaṃ parāvṛttya mukhaśeṣaḥ parāṅmukhaḥ || 7.35.41 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
indramāśaṃsamānastu trātāraṃ siṃhikāsutaḥ | indra indreti saṃtrāsānmuhurmahurabhāṣata || 7.35.42 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rāhorvikrośamānasya prāgevālakṣitaṃ svaram | śrutvendrovāca mā bhaiṣīrahamenaṃ niṣūdaye || 7.35.43 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
airāvataṃ tato dṛṣṭvā mahattadidamityapi | phalaṃ matvā hastirājamabhidudrāva mārutiḥ || 7.35.44 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tathāsya dhāvato rūpamairāvatajighṛkṣayā | muhūrtamabhavadghoramindrāgnyoriva bhāsvaram || 7.35.45 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamādhāvamānaṃ tu nātikruddhaḥ śacīpatiḥ | hastāntādatimuktena kuliśenābhyatāḍayat || 7.35.46 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato girau papātaiṣa indravajrābhitāḍitaḥ | patamānasya caitasya vāmo hanurabhajyata || 7.35.47 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasmiṃstu patite bāle vajratāḍanavihvale | cukrodhendrāya pavanaḥ prajānāmahitāya saḥ || 7.35.48 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pracāraṃ sa tu saṅgṛhya prajāsvantargataḥ prabhuḥ | guhāṃ praviṣṭaḥ svasutaṃ śiśumādāya mārutaḥ || 7.35.49 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
viṇmūtrāśayamāvṛtya prajānāṃ paramārtikṛt | rurodha sarvabhūtāni yathā varṣāṇi vāsavaḥ || 7.35.50 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vāyuprakopādbhūtāni nirucchvāsāni sarvataḥ | sandhibhirbhidyamānaiśca kāṣṭhabhūtāni jajñire || 7.35.51 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ niṣkriyaṃ dharmavarjitam | vāyuprakopātऺtrailokyaṃ nirayasthamivābhavat || 7.35.52 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ prajāḥ sagandharvāḥ sadevāsuramānuṣāḥ | prajāpatiṃ samādhāvanduḥkhitāśca sukhecchayā || 7.35.53 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ūcuḥ prāñjalayo devā mahodaranibhodarāḥ | tvayā nu bhagavansṛṣṭāḥ prajānātha caturvidhāḥ || 7.35.54 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tvayā datto 'yamasmākamāyuṣaḥ pavanaḥ patiḥ | so 'smānprāṇeśvaro bhūtvā kasmādeṣo 'dya sattama || 7.35.55 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rurodha duḥkhaṃ janayannantaḥpura iva striyaḥ | tasmāttvāṃ śaraṇaṃ prāptā vāyunohatā vayam || 7.35.56 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
etatprajānāṃ śrutvā tu prajānāthaḥ prajāpatiḥ | kāraṇāditi coktvāsau prajāḥ punarabhāṣata || 7.35.57 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yasmiṃśca kāraṇe vāyuścukrodha ca rurodha ca | prajāḥ śṛṇudhvaṃ tatsarvaṃ śrotavyaṃ cātmanaḥ kṣamam || 7.35.58 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
putrastasyāmareśena indreṇādya nipātitaḥ | rāhorvacanamāsthāya tataḥ sa kupito 'nilaḥ || 7.35.59 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
aśarīraḥ śarīreṣu vāyuścarati pālayan | śarīraṃ hi vinā vāyuṃ samatāṃ yāti dārubhiḥ || 7.35.60 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vāyuḥ prāṇaḥ sukhaṃ vāyurvāyuḥ sarvamidaṃ jagat | vāyunā samparityaktaṃ na sukhaṃ vindate jagat || 7.35.61 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
adyaiva ca parityaktaṃ vāyunā jagadāyuṣā | adyaiva te nirucchvāsāḥ kāṣṭhakuḍyopamāḥ sthitāḥ || 7.35.62 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tadyāmastatra yatrāste māruto rukprado hi naḥ | mā vināśaṃ gamiṣyāma aprasādyāditeḥ sutāḥ || 7.35.63 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ prajābhiḥ sahitaḥ prajāpatiḥ sadevagandharvabhujaṅgaguhyakaiḥ | jagāma tatrāsyati yatra mārutaḥ sutaṃ surendrābhihataṃ pragṛhya saḥ || 7.35.64 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato 'rkavaiśvānarakāñcanaprabhaṃ sutaṃ tadotsaṅgagataṃ sadāgateḥ | caturmukho vīkṣya kṛpāmathākarotsadevagandharvarṣiyakṣarākṣasaiḥ || 7.35.65 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe paṃcatriṃśaḥ sargaḥ || 35 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.