Skip to content
Uttara Kanda Sarga 42 37 Shlokas

Sarga 42

Sarga 42 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
स विसृज्य ततो रामः पुष्पकं हेमभूषितम् । प्रविवेश महाबाहुरशोकवनिकां तदा ।। 7.42.1 ।।

sa visṛjya tato rāmaḥ puṣpakaṃ hemabhūṣitam | praviveśa mahābāhuraśokavanikāṃ tadā || 7.42.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
चन्दनागुरुचूतैश्च तुङ्गकालेयकैरपि । देवदारुवनैश्चापि समन्तादुपशोभिताम् ।। 7.42.2 ।।

candanāgurucūtaiśca tuṅgakāleyakairapi | devadāruvanaiścāpi samantādupaśobhitām || 7.42.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
चम्पकाशोकपुन्नागमधूकपनसासनैः । शोभितां पारिजातैश्च विधूमज्वलनप्रभैः ।। 7.42.3 ।।

campakāśokapunnāgamadhūkapanasāsanaiḥ | śobhitāṃ pārijātaiśca vidhūmajvalanaprabhaiḥ || 7.42.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
लोध्रनीपार्जुनैर्नागैः सप्तपर्णातिमुक्तकैः । मन्दारकदलीगुल्मलताजालसमावृताम् ।। 7.42.4 ।।

lodhranīpārjunairnāgaiḥ saptaparṇātimuktakaiḥ | mandārakadalīgulmalatājālasamāvṛtām || 7.42.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
प्रियङ्गुभिः कदम्बैश्च तथा च वकुलैरपि । जम्बूभिर्दाडिमैश्चैव कोविदारैश्च शोभिताम् ।। 7.42.5 ।।

priyaṅgubhiḥ kadambaiśca tathā ca vakulairapi | jambūbhirdāḍimaiścaiva kovidāraiśca śobhitām || 7.42.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
सर्वदा कुसुमै रम्यैः फलवद्भिर्मनोरमैः । दिव्यगन्धरसोपेतैस्तरुणाङ्कुरपल्लवैः ।। 7.42.6 ।।

sarvadā kusumai ramyaiḥ phalavadbhirmanoramaiḥ | divyagandharasopetaistaruṇāṅkurapallavaiḥ || 7.42.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
तथैव तरुभिर्दिव्यैः शिल्पिभिः परिकल्पितैः । चारुपल्लवपुष्पाढ्यैर्मत्तभ्रमरसङ्कुलैः ।। 7.42.7 ।।

tathaiva tarubhirdivyaiḥ śilpibhiḥ parikalpitaiḥ | cārupallavapuṣpāḍhyairmattabhramarasaṅkulaiḥ || 7.42.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च नानावर्णैश्च पक्षिभिः । शोभितां शतशश्चित्रां चूतवृक्षावतंसकैः ।। 7.42.8 ।।

kokilairbhṛṅgarājaiśca nānāvarṇaiśca pakṣibhiḥ | śobhitāṃ śataśaścitrāṃ cūtavṛkṣāvataṃsakaiḥ || 7.42.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
शातकुम्भनिभाः केचित्केचिदग्निशिखोपमाः । नीलाञ्जननिभाश्चान्ये भान्ति तत्रत्यपादपाः ।। 7.42.9 ।।

śātakumbhanibhāḥ kecitkecidagniśikhopamāḥ | nīlāñjananibhāścānye bhānti tatratyapādapāḥ || 7.42.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
सुरभीणि च पुष्पाणि माल्यानि विविधानि च । दीर्घिका विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा ।। 7.42.10 ।।

surabhīṇi ca puṣpāṇi mālyāni vividhāni ca | dīrghikā vividhākārāḥ pūrṇāḥ paramavāriṇā || 7.42.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
माणिक्यकृतसोपानाः स्फाटिकान्तरकुट्टिमाः । फुल्लपद्मोत्पलवनाश्चक्रवाकोपशोभिताः ।। 7.42.11 ।।

māṇikyakṛtasopānāḥ sphāṭikāntarakuṭṭimāḥ | phullapadmotpalavanāścakravākopaśobhitāḥ || 7.42.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
दात्यूहशुकसङ्घुष्टा हंससारसनादिताः । तरुभिः पुष्पवद्भिश्च तीरजैरुपशोभिताः ।। 7.42.12 ।।

dātyūhaśukasaṅghuṣṭā haṃsasārasanāditāḥ | tarubhiḥ puṣpavadbhiśca tīrajairupaśobhitāḥ || 7.42.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
प्राकारैर्विविधाकारैः शोभिताश्च शिलातलैः । तत्रैव च वनोद्देशे वैडूर्यमणिसन्निभैः ।। 7.42.13 ।।

prākārairvividhākāraiḥ śobhitāśca śilātalaiḥ | tatraiva ca vanoddeśe vaiḍūryamaṇisannibhaiḥ || 7.42.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
शाद्वलैः परमोपेतां पुष्पितद्रुमकाननाम् । तत्र सङ्घर्षजातानां वृक्षाणां पुष्पशालिनाम् ।। 7.42.14 ।।

śādvalaiḥ paramopetāṃ puṣpitadrumakānanām | tatra saṅgharṣajātānāṃ vṛkṣāṇāṃ puṣpaśālinām || 7.42.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
प्रस्तराः पुष्पशबला नभस्तारागणैरिव । नन्दनं हि यथेन्द्रस्य ब्राह्मं चैत्ररथं यथा ।। 7.42.15 ।।

prastarāḥ puṣpaśabalā nabhastārāgaṇairiva | nandanaṃ hi yathendrasya brāhmaṃ caitrarathaṃ yathā | tathābhūtaṃ hi rāmasya kānanaṃ sanniveśanam || 7.42.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
तथाभूतं हि रामस्य काननं सन्निवेशनम् । बह्वासनगृहोपेतां लतागृहसमावृताम् ।। 7.42.16 ।।

bahvāsanagṛhopetāṃ latāgṛhasamāvṛtām | aśokavanikāṃ sphītāṃ praviśya raghunandanaḥ || 7.42.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
अशोकवनिकां स्फीतां प्रविश्य रघुनन्दनः । आसने च शुभाकारे पुष्पप्रकरभूषिते ।। 7.42.17 ।।

āsane ca śubhākāre puṣpaprakarabhūṣite | kuśāstaraṇasaṃstīrṇe rāmaḥ sanniṣasāda ha || 7.42.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
कुशास्तरणसंस्तीर्णे रामः सन्निषसाद ह । सीतामादायं हस्तेन मधुमैरेयकं शुचि ।। 7.42.18 ।।

sītāmādāyaṃ hastena madhumaireyakaṃ śuci | pāyayāmāsa kākutsthaḥ śacīmiva purandaraḥ || 7.42.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
पाययामास काकुत्स्थः शचीमिव पुरन्दरः । मांसानि च समृष्टानि फलानि विविधानि च ।। 7.42.19 ।।

māṃsāni ca samṛṣṭāni phalāni vividhāni ca | rāmasyābhyavahārārthaṃ kiṅkarāstūrṇamāharan || 7.42.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
रामस्याभ्यवहारार्थं किङ्करास्तूर्णमाहरन्उ । उपानृत्यंश्च राजानं नृत्यगीतविशारदाः ।। 7.42.20 ।।

upānṛtyaṃśca rājānaṃ nṛtyagītaviśāradāḥ | bālāśca rūpavatyaśca striyaḥ pānavaśānugāḥ || 7.42.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
बालाश्च रूपवत्यश्च स्त्रियः पानवशानुगाः । मनोभिरामा रामास्ता रामो रमयतां वरः ।। 7.42.21 ।।

manobhirāmā rāmāstā rāmo ramayatāṃ varaḥ | ramayāmāsa dharmātmā nityaṃ paramabhūṣitaḥ || 7.42.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
उपानृत्यन्त काकुत्स्थं नृत्यगीतविशारदाः । मनोभिरामा रामास्ता रामो रमयतां वरः ।। 7.42.22 ।।

sa tayā sītayā sārdhamāsīno virarāja ha | arundhatyā sahāsīno vasiṣṭha iva tejasā || 7.42.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
रमयामास धर्मात्मा नित्यं परमभूषितः । स तया सीतया सार्धमासीनो विरराज ह ।। 7.42.23 ।।

evaṃ rāmo mudā yuktaḥ sītāṃ surasutopamām | ramayāmāsa vaidehīmahanyahani devavat || 7.42.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
अरुन्धत्या सहासीनो वसिष्ठ इव तेजसा । एवं रामो मुदा युक्तः सीतां सुरसुतोपमाम् ।। 7.42.24 ।।

tathā tayorviharatoḥ sītārāghavayościram | atyakrāmacchubhaḥ kālaḥ śaiśiro bhogadaḥ sadā || 7.42.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
रमयामास वैदेहीमहन्यहनि देववत्त । था तयोर्विहरतोः सीताराघवयोश्चिरम् ।। 7.42.25 ।।

daśavarṣasahasrāṇi gatāni sumahātmanoḥ | prāptayorvividhānbhogānatītaḥ śiśirāgamaḥ || 7.42.25 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
अत्यक्रामच्छुभः कालः शैशिरो भोगदः सदा । प्राप्तयोर्विविधान्भोगानतीतः शिशिरागमः ।। 7.42.26 ।।

pūrvāhṇe dharmakāryāṇi kṛtvā dharmeṇa dharmavit | śeṣaṃ divasabhāgārdhamantaḥpuragato 'bhavat || 7.42.26 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
पूर्वाह्णे धर्मकार्याणि कृत्वा धर्मेण धर्मवित् । शेषं दिवसभागार्धमन्तःपुरगतो ऽभवत् ।। 7.42.27 ।।

sītāpi devakāryāṇi kṛtvā paurvāhṇikāni vai | śvaśrūṇāmakarotpūjāṃ sarvāsāmaviśeṣataḥ || 7.42.27 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
सीतापि देवकार्याणि कृत्वा पौर्वाह्णिकानि वै । श्वश्रूणामकरोत्पूजां सर्वासामविशेषतः ।। 7.42.28 ।।

abhyagacchattato rāmaṃ vicitrābharaṇāmbarā | triviṣṭape sahasrākṣamupaviṣṭaṃ yathā śacī || 7.42.28 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
अभ्यगच्छत्ततो रामं विचित्राभरणाम्बरा । त्रिविष्टपे सहस्राक्षमुपविष्टं यथा शची ।। 7.42.29 ।।

dṛṣṭvā tu rāghavaḥ patnīṃ kalyāṇena samanvitām | praharṣamatulaṃ lebhe sādhu sādhviti cābravīt || 7.42.29 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
दृष्ट्वा तु राघवः पत्नीं कल्याणेन समन्विताम् । प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ।। 7.42.30 ।।

abravīcca varārohāṃ sītāṃ surasutopamām | apatyalābho vaidehi tvayi me samupasthitaḥ || 7.42.30 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
अब्रवीच्च वरारोहां सीतां सुरसुतोपमाम् । अपत्यलाभो वैदेहि त्वयि मे समुपस्थितः ।। 7.42.31 ।।

kimicchasi varārohe kāmaḥ kiṃ kriyatāṃ tava || 7.42.31 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
किमिच्छसि वरारोहे कामः किं क्रियतां तव । स्मितं कृत्वा तु वैदेही रामं वाक्यमथाब्रवीत् ।। 7.42.32 ।।

smitaṃ kṛtvā tu vaidehī rāmaṃ vākyamathābravīt | tapovanāni puṇyāni draṣṭumicchāmi rāghava || 7.42.32 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
तपोवनानि पुण्यानि द्रष्टुमिच्छामि राघव । गङ्गातीरोपविष्टानामृषीणामुग्रतेजसाम् ।। 7.42.33 ।।

gaṅgātīropaviṣṭānāmṛṣīṇāmugratejasām | phalamūlāśināṃ deva pādamūleṣu vartitum || 7.42.33 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 34
फलमूलाशिनां देव पादमूलेषु वर्तितुम् । एष मे परमः कामो यन्मूलफलभोजिनाम् ।। 7.42.34 ।।

eṣa me paramaḥ kāmo yanmūlaphalabhojinām | apyekarātraṃ kākutstha nivaseyaṃ tapovane || 7.42.34 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 35
अप्येकरात्रं काकुत्स्थ निवसेयं तपोवने । तथेति च प्रतिज्ञातं रामेणाक्लिष्टकर्मणा । विस्रब्धा भव वैदेहि श्वो गमिष्यस्यसंशयम् ।। 7.42.35 ।।

tatheti ca pratijñātaṃ rāmeṇākliṣṭakarmaṇā | visrabdhā bhava vaidehi śvo gamiṣyasyasaṃśayam || 7.42.35 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 36
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो मैथिलीं जनकात्मजाम् । मध्यकक्षान्तरं रामो निर्जगाम सुहृद्वृतः ।। 7.42.36 ।।

evamuktvā tu kākutstho maithilīṃ janakātmajām | madhyakakṣāntaraṃ rāmo nirjagāma suhṛdvṛtaḥ || 7.42.36 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 37
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे द्विचत्वारिंशः सर्गः ।। 42 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe dvicatvāriṃśaḥ sargaḥ || 42 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.