tatropaviṣṭaṃ rājānamupāsante vicakṣaṇāḥ | kathānāṃ bahurūpāṇāṃ hāsyakārāḥ samantataḥ || 7.43.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 43 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
tatropaviṣṭaṃ rājānamupāsante vicakṣaṇāḥ | kathānāṃ bahurūpāṇāṃ hāsyakārāḥ samantataḥ || 7.43.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vijayo madhumattaśca kāśyapo maṅgalaḥ kuṭaḥ | surājaḥ kāliyo bhadro dantavakraḥ sumāgadhaḥ || 7.43.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ete kathā bahuvidhāḥ parihāsasamanvitāḥ | kathayanti sma saṃhṛṣṭā rāghavasya mahātmanaḥ || 7.43.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ kathāyāṃ kasyāñcidrāghavaḥ samabhāṣata | kāḥ kathā nagare bhadra vartante viṣayeṣu ca || 7.43.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
māmāśritāni kānyāhuḥ paurajānapadā janāḥ | kiṃ ca sītāṃ samāśritya bharataṃ kiṃ ca lakṣmaṇam || 7.43.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kiṃ nu śatrughnamuddiśya kaikayīṃ kiṃ nu mātaram | vaktavyatāṃ ca rājāno vare rājye vrajanti ca || 7.43.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamukte tu rāmeṇa bhadraḥ prāñjalirabravīt | sthitāḥ kathā śubhāḥ rājanvartante puravāsinām || 7.43.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
amuṃ tu vijayaṃ saumya daśagrīvavadhārjitam | bhūyiṣṭhaṃ svapure pauraiḥ kathyante puruṣarṣabha || 7.43.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktastu bhadreṇa rāghavo vākyamabravīt | kathayasva yathātattvaṃ sarvaṃ niravaśeṣataḥ || 7.43.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śubhāśubhāni vākyāni yānyāhuḥ puravāsinaḥ | śrutvedānīṃ śubhaṃ kuryāṃ nakuryāmaśubhāni ca || 7.43.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kathayasva ca visrabdho nirbhayaṃ vigatajvaraḥ | kathayanti yathā paurāḥ pāpā janapadeṣu ca || 7.43.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rāghaveṇaivamuktastu bhadraḥ suruciraṃ vacaḥ | pratyuvāca mahābāhuṃ prāñjaliḥ susamāhitaḥ || 7.43.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śṛṇu rājanyathā paurāḥ kathayanti śubhāśubham | catvarāpaṇarathyāsu vaneṣūpavaneṣu ca || 7.43.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
duṣkaraṃ kṛtavānrāmaḥ samudre setubandhanam | aśrutaṃ pūrvakaiḥ kaiściddevairapi sadānavaiḥ || 7.43.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rāvaṇaśca durādharṣo hataḥ sabalavāhanaḥ | vānarāśca vaśaṃ nītā ṛkṣāśca saha rākṣasaiḥ || 7.43.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
hatvā ca rāvaṇaṃ saṅkhye sītāmāhṛtya rāghavaḥ | amarṣaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā svaveśma punarānayat || 7.43.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kīdṛśaṃ hṛdaye tasya sītāsambhogajaṃ sukham | aṅkamāropya tu purā rāvaṇena balāddhṛtām || 7.43.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
laṅkāmapi purā nītāmaśokavanikāṃ gatām | rakṣasāṃ vaśamāpannāṃ kathaṃ rāmo na kutsate || 7.43.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
asmākamapi dāreṣu sahanīyaṃ bhaviṣyati | yathā hi kurute rājā prajā tamanuvartate || 7.43.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ bahuvidhā vāco vadanti puravāsinaḥ | nagareṣu ca sarveṣu rājañjanapadeṣu ca || 7.43.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasyaivaṃ bhāṣitaṃ śrutvā rāghavaḥ paramārtavat | uvāca suhṛdaḥ sarvānkathametadbravītha mām || 7.43.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sarve tu śirasā bhūmāvabhivādya praṇamya ca | pratyūcū rāghavaṃ dīnamevametanna saṃśayaḥ || 7.43.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śrutvā tu vākyaṃ kākutsthaḥ sarveṣāṃ samudīritam | visarjayāmāsa tadā vayasyāñchatrusūdanaḥ || 7.43.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe tricatvāriṃśaḥ sargaḥ || 43 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.