Skip to content
Uttara Kanda Sarga 46 35 Shlokas

Sarga 46

Sarga 46 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
ततो रजन्यां व्युष्टायां लक्ष्मणो दीनचेतनः । सुमन्त्रमब्रवीद्वाक्यं मुखेन परिशुष्यता ।। 7.46.1 ।।

tato rajanyāṃ vyuṣṭāyāṃ lakṣmaṇo dīnacetanaḥ | sumantramabravīdvākyaṃ mukhena pariśuṣyatā || 7.46.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
सारथे तुरगाञ्छीघ्रं योजयस्व रथोत्तमे । स्वास्तीर्णं राजभवनात्सीतायाश्चासनं कुरु ।। 7.46.2 ।।

sārathe turagāñchīghraṃ yojayasva rathottame | svāstīrṇaṃ rājabhavanātsītāyāścāsanaṃ kuru || 7.46.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
सीता हि राजवचनादाश्रमं पुण्यकर्मणाम् । मया नेया महर्षीणां श्रीघ्रमानीयतां रथः ।। 7.46.3 ।।

sītā hi rājavacanādāśramaṃ puṇyakarmaṇām | mayā neyā maharṣīṇāṃ śrīghramānīyatāṃ rathaḥ || 7.46.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
सुमन्त्रस्तु तथेत्युक्त्वा युक्तं परमवाजिभिः । रथं सुरुचिरप्रख्यं स्वास्तीर्णं सुखशय्यया ।। 7.46.4 ।।

sumantrastu tathetyuktvā yuktaṃ paramavājibhiḥ | rathaṃ suruciraprakhyaṃ svāstīrṇaṃ sukhaśayyayā || 7.46.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
आनीयोवाच सौमित्रिं मित्राणां मानवर्धनम् । रथो ऽयं समनुप्राप्तो यत्कार्यं क्रियतां प्रभो ।। 7.46.5 ।।

ānīyovāca saumitriṃ mitrāṇāṃ mānavardhanam | ratho 'yaṃ samanuprāpto yatkāryaṃ kriyatāṃ prabho || 7.46.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
एवमुक्तः सुमन्त्रेण राजवेश्मनि लक्ष्मणः । प्रविश्य सीतामासाद्य व्याजहार नरर्षभः ।। 7.46.6 ।।

evamuktaḥ sumantreṇa rājaveśmani lakṣmaṇaḥ | praviśya sītāmāsādya vyājahāra nararṣabhaḥ || 7.46.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
त्वया किलैष नृपतिर्वरं वै याचितः प्रभुः । नृपेण च प्रतिज्ञातमाज्ञप्तश्चाश्रमं प्रति ।। 7.46.7 ।।

tvayā kilaiṣa nṛpatirvaraṃ vai yācitaḥ prabhuḥ | nṛpeṇa ca pratijñātamājñaptaścāśramaṃ prati || 7.46.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
गङ्गीतीरे मया देवि ऋषीणामाश्रमाञ्छुभान् । शीघ्रं गत्वा तु वैदेहि शासनात्पार्थिवस्य नः । अरण्ये मुनिभिर्जुष्टे अपनेया भविष्यसि ।। 7.46.8 ।।

gaṅgītīre mayā devi ṛṣīṇāmāśramāñchubhān | śīghraṃ gatvā tu vaidehi śāsanātpārthivasya naḥ | araṇye munibhirjuṣṭe apaneyā bhaviṣyasi || 7.46.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
एवमुक्ता तु वैदेही लक्ष्मणेन महात्मना । प्रहर्षमतुलं लेभे गमनं चाप्यरोचयत् ।। 7.46.9 ।।

evamuktā tu vaidehī lakṣmaṇena mahātmanā | praharṣamatulaṃ lebhe gamanaṃ cāpyarocayat || 7.46.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
वासांसि च महार्हाणि रत्नानि विविधानि च । गृहीत्वा तानि वैदेही गमनायोपचक्रमे ।। 7.46.10 ।।

vāsāṃsi ca mahārhāṇi ratnāni vividhāni ca | gṛhītvā tāni vaidehī gamanāyopacakrame || 7.46.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
इमानि मुनिपत्नीनां दास्याम्याभरणान्हम् । वस्त्राणि च महार्हाणि धनानि विविधानि च ।। 7.46.11 ।।

imāni munipatnīnāṃ dāsyāmyābharaṇānham | vastrāṇi ca mahārhāṇi dhanāni vividhāni ca || 7.46.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
सौमित्रिस्तु तथेत्युक्त्वा रथमारोप्य मैथिलीम् । प्रययौ शीघ्रतुरगै रामस्याज्ञामनुस्मरन् ।। 7.46.12 ।।

saumitristu tathetyuktvā rathamāropya maithilīm | prayayau śīghraturagai rāmasyājñāmanusmaran || 7.46.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
अब्रवीच्च तदा सीता लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम् । अशुभानि बहून्येव पश्यामि रघुनन्दन ।। 7.46.13 ।।

abravīcca tadā sītā lakṣmaṇaṃ lakṣmivardhanam | aśubhāni bahūnyeva paśyāmi raghunandana || 7.46.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
नयनं मे स्फुरत्यद्य गात्रोत्कम्पश्च जायते । हृदयं चैव सौमित्रे अस्वस्थमिव लक्षये ।। 7.46.14 ।।

nayanaṃ me sphuratyadya gātrotkampaśca jāyate | hṛdayaṃ caiva saumitre asvasthamiva lakṣaye || 7.46.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
औत्सुक्यं परमं चापि अधृतिश्च परा मम । शून्यामेव च पश्यामि पृथिवीं पृथुलोचन ।। 7.46.15 ।।

autsukyaṃ paramaṃ cāpi adhṛtiśca parā mama | śūnyāmeva ca paśyāmi pṛthivīṃ pṛthulocana || 7.46.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
अपि स्वस्ति भवेत्तस्य भ्रातुस्ते भ्रातृवत्सल । श्वश्रूणां चैव मे वीर सर्वासामविशेषतः ।। 7.46.16 ।।

api svasti bhavettasya bhrātuste bhrātṛvatsala | śvaśrūṇāṃ caiva me vīra sarvāsāmaviśeṣataḥ || 7.46.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
पुरे जनपदे चैव कुशलं प्राणिनामपि । इत्यञ्जलिकृता सीता देवता अभ्ययाचत ।। 7.46.17 ।।

pure janapade caiva kuśalaṃ prāṇināmapi | ityañjalikṛtā sītā devatā abhyayācata || 7.46.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
लक्ष्मणो ऽर्थं ततः श्रुत्वा शिरसा वन्द्य मैथिलीम् । शिवमित्यब्रवीद्धृष्टो हृदयेन विशुष्यता ।। 7.46.18 ।।

lakṣmaṇo 'rthaṃ tataḥ śrutvā śirasā vandya maithilīm | śivamityabravīddhṛṣṭo hṛdayena viśuṣyatā || 7.46.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
ततो वासमुपागम्य गोमतीतीर आश्रमे । प्रभाते पुनरुत्थाय सौमित्रिः सूतमब्रवीत् ।। 7.46.19 ।।

tato vāsamupāgamya gomatītīra āśrame | prabhāte punarutthāya saumitriḥ sūtamabravīt || 7.46.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
योजयस्व रथं शीघ्रमद्य भागीरथीजलम् । शिरसा धारयिष्यामि त्र्यम्बकः पर्वते यथा ।। 7.46.20 ।।

yojayasva rathaṃ śīghramadya bhāgīrathījalam | śirasā dhārayiṣyāmi tryambakaḥ parvate yathā || 7.46.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
सो ऽश्वान् रज्वाथ चतुरो रथे युङ्क्त्वा मनोजवान् । आरोहस्वेति वैदेहीं सूतः प्राञ्जलिरब्रवीत् ।। 7.46.21 ।।

so 'śvān rajvātha caturo rathe yuṅktvā manojavān | ārohasveti vaidehīṃ sūtaḥ prāñjalirabravīt || 7.46.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
सा तु सूतस्य वचनादारुरोह रथोत्तमम् । सीता सौमित्रिणा सार्धं सुमन्त्रेण च धीमता ।। 7.46.22 ।।

sā tu sūtasya vacanādāruroha rathottamam | sītā saumitriṇā sārdhaṃ sumantreṇa ca dhīmatā || 7.46.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
आससाद विशालाक्षी गङ्गां पापविनाशिनीम् । अथार्धदिवसं गत्वा भागीरथ्या जलाशयम् ।। 7.46.23 ।।

āsasāda viśālākṣī gaṅgāṃ pāpavināśinīm | athārdhadivasaṃ gatvā bhāgīrathyā jalāśayam || 7.46.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
निरीक्ष्य लक्ष्मणो दीनः प्ररुरोद महास्वनः ।। 7.46.24 ।।

nirīkṣya lakṣmaṇo dīnaḥ praruroda mahāsvanaḥ || 7.46.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
सीता तु परमायत्ता दृष्ट्वा लक्ष्मणमातुरम् । उवाच वाक्यं धर्मज्ञा किमिदं रुद्यते त्वया ।। 7.46.25 ।।

sītā tu paramāyattā dṛṣṭvā lakṣmaṇamāturam | uvāca vākyaṃ dharmajñā kimidaṃ rudyate tvayā || 7.46.25 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
जाह्नवीतीरमासाद्य चिराभिलषितं मम । हर्षकाले किमर्थं मां विषादयसि लक्ष्मण ।। 7.46.26 ।।

jāhnavītīramāsādya cirābhilaṣitaṃ mama | harṣakāle kimarthaṃ māṃ viṣādayasi lakṣmaṇa || 7.46.26 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
नित्यं त्वं रामपार्श्वेषु वर्तसे पुरुषर्षभ । कच्चिद्विनाकृतस्तेन द्विरात्रं शोकमागतः ।। 7.46.27 ।।

nityaṃ tvaṃ rāmapārśveṣu vartase puruṣarṣabha | kaccidvinākṛtastena dvirātraṃ śokamāgataḥ || 7.46.27 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
ममापि दयितो रामो जीवितादपि लक्ष्मण । न चाहमेवं शोचामि मैवं त्वं बालिशो भव ।। 7.46.28 ।।

mamāpi dayito rāmo jīvitādapi lakṣmaṇa | na cāhamevaṃ śocāmi maivaṃ tvaṃ bāliśo bhava || 7.46.28 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
तारयस्व च मां गङ्गां दर्शयस्व च तापसान् । ततो मुनिभ्यो दास्यामि वांसास्याभरणानि च ।। 7.46.29 ।।

tārayasva ca māṃ gaṅgāṃ darśayasva ca tāpasān | tato munibhyo dāsyāmi vāṃsāsyābharaṇāni ca || 7.46.29 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
ततः कृत्वा महर्षीणां यथार्हमभिवादनम् । तत्र चैकां निशामुष्य यास्यामस्तां पुरीं पुनः ।। 7.46.30 ।।

tataḥ kṛtvā maharṣīṇāṃ yathārhamabhivādanam | tatra caikāṃ niśāmuṣya yāsyāmastāṃ purīṃ punaḥ || 7.46.30 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
ममापि पद्मपत्राक्षं सिंहोरस्कं कृशोदरम् । त्वरते हि मनो द्रष्टुं रामं रमयतां वरम् ।। 7.46.31 ।।

mamāpi padmapatrākṣaṃ siṃhoraskaṃ kṛśodaram | tvarate hi mano draṣṭuṃ rāmaṃ ramayatāṃ varam || 7.46.31 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रमृज्य नयने शुभे । नाविकानाह्वयामास लक्ष्मणः परवीरहा ।। 7.46.32 ।।

tasyāstadvacanaṃ śrutvā pramṛjya nayane śubhe | nāvikānāhvayāmāsa lakṣmaṇaḥ paravīrahā || 7.46.32 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
इयं च सज्जा नौश्चेति दाशाः प्राञ्जलयो ऽब्रुवन् ।। 7.46.33 ।।

iyaṃ ca sajjā nauśceti dāśāḥ prāñjalayo 'bruvan || 7.46.33 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 34
तितीर्षुर्लक्ष्मणो गङ्गां शुभां नावमुपारुहत् । गङ्गां सन्तारयामास लक्ष्मणस्तां समाहितः ।। 7.46.34 ।।

titīrṣurlakṣmaṇo gaṅgāṃ śubhāṃ nāvamupāruhat | gaṅgāṃ santārayāmāsa lakṣmaṇastāṃ samāhitaḥ || 7.46.34 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 35
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे षट्चत्वारिंशः सर्गः ।। 46 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe ṣaṭcatvāriṃśaḥ sargaḥ || 46 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.