Skip to content
Uttara Kanda Sarga 49 25 Shlokas

Sarga 49

Sarga 49 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
सीतां तु रुदतीं दृष्ट्वा ते तत्र मुनिदारकाः । प्राद्रवन्यत्र भगवानास्ते वाल्मीकिरुग्रधीः ।। 7.49.1 ।।

sītāṃ tu rudatīṃ dṛṣṭvā te tatra munidārakāḥ | prādravanyatra bhagavānāste vālmīkirugradhīḥ || 7.49.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
अभिवाद्य मुनेः पादौ मुनिपुत्रा महर्षये । सर्वं निवेदयामासुस्तस्यास्तु रुदितस्वनम् ।। 7.49.2 ।।

abhivādya muneḥ pādau muniputrā maharṣaye | sarvaṃ nivedayāmāsustasyāstu ruditasvanam || 7.49.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
अदृष्टपूर्वा भगवन्कस्याप्येषा महात्मनः । पत्नी श्रीरिव सम्मोहाद्विरौति विकृतानना ।। 7.49.3 ।।

adṛṣṭapūrvā bhagavankasyāpyeṣā mahātmanaḥ | patnī śrīriva sammohādvirauti vikṛtānanā || 7.49.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
भगवन्साधु पश्य त्वं देवतामिव खाच्च्युताम् । नद्यास्तु तीरे भगवन्वरस्त्री कापि दुःखिता ।। 7.49.4 ।।

bhagavansādhu paśya tvaṃ devatāmiva khāccyutām | nadyāstu tīre bhagavanvarastrī kāpi duḥkhitā || 7.49.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
दृष्टास्माभिः प्ररुदिता दृढं शोकपरायणा । अनर्हा दुःखशोकाभ्यामेकां दीनां ह्यनाथवत् ।। 7.49.5 ।।

dṛṣṭāsmābhiḥ praruditā dṛḍhaṃ śokaparāyaṇā | anarhā duḥkhaśokābhyāmekāṃ dīnāṃ hyanāthavat || 7.49.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
न ह्येनां मानुषीं विद्मः सत्क्रिया ऽस्याः प्रयुज्यताम् । आश्रमस्याविदूरे च त्वामियं शरणं गता ।। 7.49.6 ।।

na hyenāṃ mānuṣīṃ vidmaḥ satkriyā 'syāḥ prayujyatām | āśramasyāvidūre ca tvāmiyaṃ śaraṇaṃ gatā || 7.49.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
त्रातारमिच्छते साध्वी भगवंस्त्रातुमर्हसि । तेषां तु वचनं श्रुत्वा बुद्ध्या निश्चित्य धर्मवित् । तपसा लब्धचक्षुष्मान् प्राद्रवद्यत्र मैथिली ।। 7.49.7 ।।

trātāramicchate sādhvī bhagavaṃstrātumarhasi | teṣāṃ tu vacanaṃ śrutvā buddhyā niścitya dharmavit | tapasā labdhacakṣuṣmān prādravadyatra maithilī || 7.49.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
तं प्रयान्तमभिप्रेत्य शिष्या ह्येनं महामतिम् । तं तु देशमभि प्रेत्य किञ्चित्पद्भ्यां महामतिः ।। 7.49.8 ।।

taṃ prayāntamabhipretya śiṣyā hyenaṃ mahāmatim | taṃ tu deśamabhi pretya kiñcitpadbhyāṃ mahāmatiḥ || 7.49.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
अर्घ्यमादाय रुचिरं जाह्नवीतीरमागमत् । ददर्श राघवस्येष्टां सीतां पत्नीमनाथवत् ।। 7.49.9 ।।

arghyamādāya ruciraṃ jāhnavītīramāgamat | dadarśa rāghavasyeṣṭāṃ sītāṃ patnīmanāthavat || 7.49.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
तां सीतां शोकभारार्तां वाल्मीकिर्मुनिपुङ्गवः । उवाच मधुरां वाणीं ह्लादयन्निव तेजसा ।। 7.49.10 ।।

tāṃ sītāṃ śokabhārārtāṃ vālmīkirmunipuṅgavaḥ | uvāca madhurāṃ vāṇīṃ hlādayanniva tejasā || 7.49.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
स्नुषा दशरथस्य त्वं रामस्य महिषी प्रिया । जनकस्य सुता राज्ञः स्वागतं ते पतिव्रते ।। 7.49.11 ।।

snuṣā daśarathasya tvaṃ rāmasya mahiṣī priyā | janakasya sutā rājñaḥ svāgataṃ te pativrate || 7.49.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
आयान्ती चासि विज्ञाता मया धर्मसमाधिना । कारणं चैव सर्वं मे हृदयेनोपलक्षितम् ।। 7.49.12 ।।

āyāntī cāsi vijñātā mayā dharmasamādhinā | kāraṇaṃ caiva sarvaṃ me hṛdayenopalakṣitam || 7.49.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
तव चैव महाभागे विदितं मम तत्त्वतः । सर्वं च विदितं मह्यं त्रैलोक्ये यद्धि वर्तते ।। 7.49.13 ।।

tava caiva mahābhāge viditaṃ mama tattvataḥ | sarvaṃ ca viditaṃ mahyaṃ trailokye yaddhi vartate || 7.49.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
अपापां वेद्मि सीते त्वां तपोलब्धेन चक्षुषा । विस्रब्धा भव वैदेहि साम्प्रतं मयि वर्तसे ।। 7.49.14 ।।

apāpāṃ vedmi sīte tvāṃ tapolabdhena cakṣuṣā | visrabdhā bhava vaidehi sāmprataṃ mayi vartase || 7.49.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
आश्रमस्याविदूरे मे तापस्यस्तपसि स्थिताः । तास्त्वां वत्से यथा वत्सं पालयिष्यन्ति नित्यशः ।। 7.49.15 ।।

āśramasyāvidūre me tāpasyastapasi sthitāḥ | tāstvāṃ vatse yathā vatsaṃ pālayiṣyanti nityaśaḥ || 7.49.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
इदमर्ध्यं प्रतीच्छ त्वं विस्रब्धा विगतज्वरा । यथा स्वगृहमभ्येत्य विषादं चैव मा कृथाः ।। 7.49.16 ।।

idamardhyaṃ pratīccha tvaṃ visrabdhā vigatajvarā | yathā svagṛhamabhyetya viṣādaṃ caiva mā kṛthāḥ || 7.49.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
श्रुत्वा तु भाषितं सीता मुनेः परममद्भुतम् । शिरसा ऽ ऽवन्द्य चरणौ तथेत्याह कृताञ्जलिः ।। 7.49.17 ।।

śrutvā tu bhāṣitaṃ sītā muneḥ paramamadbhutam | śirasā ' 'vandya caraṇau tathetyāha kṛtāñjaliḥ || 7.49.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
तं प्रयान्तं मुनिं सीता प्राञ्जलिः पृष्ठतो ऽन्वगात् ।। 7.49.18 ।।

taṃ prayāntaṃ muniṃ sītā prāñjaliḥ pṛṣṭhato 'nvagāt || 7.49.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
तं दृष्ट्वा मुनिमायान्तं वैदेह्या मुनिपत्नयः । उपाजग्मुर्मुदा युक्ता वचनं चेदमब्रुवन् ।। 7.49.19 ।।

taṃ dṛṣṭvā munimāyāntaṃ vaidehyā munipatnayaḥ | upājagmurmudā yuktā vacanaṃ cedamabruvan || 7.49.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ चिरस्यागमनं च ते । अभिवादयामस्त्वां सर्वा उच्यतां कि च कुर्महे ।। 7.49.20 ।।

svāgataṃ te muniśreṣṭha cirasyāgamanaṃ ca te | abhivādayāmastvāṃ sarvā ucyatāṃ ki ca kurmahe || 7.49.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
तासां तद्वचनं श्रुत्वा वाल्मीकिरिदमब्रवीत् । सीतेयं समनुप्राप्ता पत्नी रामस्य धीमतः ।। 7.49.21 ।।

tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā vālmīkiridamabravīt | sīteyaṃ samanuprāptā patnī rāmasya dhīmataḥ || 7.49.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
स्नुषा दशरथस्यैषा जनकस्य सुता सती । अपापा पतिना त्यक्ता परिपाल्या मया सदा ।। 7.49.22 ।।

snuṣā daśarathasyaiṣā janakasya sutā satī | apāpā patinā tyaktā paripālyā mayā sadā || 7.49.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
इमां भवन्त्यः(?) पश्यन्तु स्नेहेन परमेण हि । गौरवान्मम वाक्याच्च पूज्या वो ऽस्तु विशेषतः ।। 7.49.23 ।।

imāṃ bhavantyaḥ(?) paśyantu snehena parameṇa hi | gauravānmama vākyācca pūjyā vo 'stu viśeṣataḥ || 7.49.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
मुहुर्मुहुश्च वैदेहीं प्रणिधाय महायशाः । स्वमाश्रमं शिष्यवृतः पुनरायान्महातपाः ।। 7.49.24 ।।

muhurmuhuśca vaidehīṃ praṇidhāya mahāyaśāḥ | svamāśramaṃ śiṣyavṛtaḥ punarāyānmahātapāḥ || 7.49.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे एकोनपञ्चाशः सर्गः ।। 49 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe ekonapañcāśaḥ sargaḥ || 49 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.