Skip to content
Uttara Kanda Sarga 53 27 Shlokas

Sarga 53

Sarga 53 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
लक्ष्मणस्य तु तद्वाक्यं निशम्य परमाद्भुतम् । सुप्रीतश्चाभवद्रामो वाक्यमेतदुवाच ह ।। 7.53.1 ।।

lakṣmaṇasya tu tadvākyaṃ niśamya paramādbhutam | suprītaścābhavadrāmo vākyametaduvāca ha || 7.53.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
दुर्लभस्त्वीदृशो बन्धुरस्मिन्काले विशेषतः । यादृशस्त्वं महाबुद्धेर्मम सौम्य मनो ऽनुगः ।। 7.53.2 ।।

durlabhastvīdṛśo bandhurasminkāle viśeṣataḥ | yādṛśastvaṃ mahābuddhermama saumya mano 'nugaḥ || 7.53.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
यच्च मे हृदये किञ्चिद्वर्तते शुभलक्षण । तन्निशामय च श्रुत्वा कुरुष्व वचनं मम ।। 7.53.3 ।।

yacca me hṛdaye kiñcidvartate śubhalakṣaṇa | tanniśāmaya ca śrutvā kuruṣva vacanaṃ mama || 7.53.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
चत्वारो दिवसाः सौम्य कार्यं पौरजनस्य वै । अकुर्वाणस्य सौमित्रे तन्मे मर्माणि कृन्तति ।। 7.53.4 ।।

catvāro divasāḥ saumya kāryaṃ paurajanasya vai | akurvāṇasya saumitre tanme marmāṇi kṛntati || 7.53.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
आहूयन्तां प्रकृतयः पुरोधा मन्त्रिणस्तथा । कार्यार्थिनश्च पुरुषाः स्त्रियश्च पुरुषर्षभ ।। 7.53.5 ।।

āhūyantāṃ prakṛtayaḥ purodhā mantriṇastathā | kāryārthinaśca puruṣāḥ striyaśca puruṣarṣabha || 7.53.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
पौरकार्याणि यो राजा न करोति दिने दिने । संवृते नरके घोरे पतितो नात्र संशयः ।। 7.53.6 ।।

paurakāryāṇi yo rājā na karoti dine dine | saṃvṛte narake ghore patito nātra saṃśayaḥ || 7.53.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
श्रूयते हि पुरा राजा नृगो नाम महायशाः । बभूव पृथिवीपालो ब्रह्मण्यः सत्यवाक् शुचिः ।। 7.53.7 ।।

śrūyate hi purā rājā nṛgo nāma mahāyaśāḥ | babhūva pṛthivīpālo brahmaṇyaḥ satyavāk śuciḥ || 7.53.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
स कदाचिद्गवां कोटीः सवत्साः स्वर्णभूषिताः । नृदेवो भूमिदेवेभ्यः पुष्करेषु ददौ नृपः ।। 7.53.8 ।।

sa kadācidgavāṃ koṭīḥ savatsāḥ svarṇabhūṣitāḥ | nṛdevo bhūmidevebhyaḥ puṣkareṣu dadau nṛpaḥ || 7.53.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
ततः सङ्गाद्गता धेनुः सवत्सा स्पर्शिता ऽनघ । ब्राह्मणस्याहिताग्नेश्च दरिद्रस्योञ्छवर्तिनः ।। 7.53.9 ।।

tataḥ saṅgādgatā dhenuḥ savatsā sparśitā 'nagha | brāhmaṇasyāhitāgneśca daridrasyoñchavartinaḥ || 7.53.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
स नष्टां गां क्षुधार्तो वै अन्विषंस्तत्र तत्र च । नापश्यत्सर्वराज्येषु संवत्सरगणान्बहून् ।। 7.53.10 ।।

sa naṣṭāṃ gāṃ kṣudhārto vai anviṣaṃstatra tatra ca | nāpaśyatsarvarājyeṣu saṃvatsaragaṇānbahūn || 7.53.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
ततः कनखलं गत्वा जीर्णवत्सां निरामयाम् । ददर्श गां स्वकां धेनुं ब्राह्मणस्य निवेशने ।। 7.53.11 ।।

tataḥ kanakhalaṃ gatvā jīrṇavatsāṃ nirāmayām | dadarśa gāṃ svakāṃ dhenuṃ brāhmaṇasya niveśane || 7.53.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
अथ तां नामधेयेन स्वकेनोवाच स द्विजः । आगच्छ शबलेत्येवं सा तु शुश्राव गौः स्वरम् ।। 7.53.12 ।।

atha tāṃ nāmadheyena svakenovāca sa dvijaḥ | āgaccha śabaletyevaṃ sā tu śuśrāva gauḥ svaram || 7.53.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
तस्य तं स्वरमाज्ञाय क्षुधार्तस्य द्विजस्य वै । अन्वगात्पृष्ठतः सा गौर्गच्छन्तं पावकोपमम् ।। 7.53.13 ।।

tasya taṃ svaramājñāya kṣudhārtasya dvijasya vai | anvagātpṛṣṭhataḥ sā gaurgacchantaṃ pāvakopamam || 7.53.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
यो ऽपि पालयते विप्रः सो ऽपि गामन्वगाद्द्रुतम् । गत्वा तमृषिमाचष्ट मम गौरिति सत्वरम् ।। 7.53.14 ।।

yo 'pi pālayate vipraḥ so 'pi gāmanvagāddrutam | gatvā tamṛṣimācaṣṭa mama gauriti satvaram || 7.53.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
स्पर्शिता राजसिंहेन मम दत्ता नृगेण ह । तयोर्ब्राह्मणयोर्वादो महानासीद्विपश्चितोः ।। 7.53.15 ।।

sparśitā rājasiṃhena mama dattā nṛgeṇa ha | tayorbrāhmaṇayorvādo mahānāsīdvipaścitoḥ || 7.53.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
विवदन्तौ ततो ऽन्योन्यं दातारमभिजग्मतुः । तौ राजभवनद्वारि न प्राप्तौ नृगशासनम् ।। 7.53.16 ।।

vivadantau tato 'nyonyaṃ dātāramabhijagmatuḥ | tau rājabhavanadvāri na prāptau nṛgaśāsanam || 7.53.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
अहोरात्राण्यनेकानि वसन्तौ क्रोधमीयतुः । ऊचतुश्च महात्मानौ तावुभौ द्विजसत्तमौ ।। क्रुद्धौ परमसम्प्राप्तौ वाक्यं घोराभिसंहितम् ।। 7.53.17 ।।

ahorātrāṇyanekāni vasantau krodhamīyatuḥ | ūcatuśca mahātmānau tāvubhau dvijasattamau || kruddhau paramasamprāptau vākyaṃ ghorābhisaṃhitam || 7.53.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
अर्थिनां कार्यसिद्ध्यर्थं यस्मात्त्वं नैषि दर्शनम् । अदृश्यः सर्वभूतानां कृकलासो भविष्यसि ।। 7.53.18 ।।

arthināṃ kāryasiddhyarthaṃ yasmāttvaṃ naiṣi darśanam | adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ kṛkalāso bhaviṣyasi || 7.53.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
बहुवर्षसहस्राणि बहुवर्षशतानि च । श्वभ्रे ऽस्मिन् कृकलासो वै दीर्घकालं वसिष्यसि ।। 7.53.19 ।।

bahuvarṣasahasrāṇi bahuvarṣaśatāni ca | śvabhre 'smin kṛkalāso vai dīrghakālaṃ vasiṣyasi || 7.53.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
उत्पत्स्यते हि लोके ऽस्मिन्यदूनां कीर्तिवर्धनः । वासुदेव इति ख्यातो विष्णुः पुरुषविग्रहः ।। 7.53.20 ।।

utpatsyate hi loke 'sminyadūnāṃ kīrtivardhanaḥ | vāsudeva iti khyāto viṣṇuḥ puruṣavigrahaḥ || 7.53.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
स ते मोक्षयिता राजंस्तस्माच्छापाद्भविष्यसि । कृता च तेन कालेन निष्कृतिस्ते भविष्यति ।। 7.53.21 ।।

sa te mokṣayitā rājaṃstasmācchāpādbhaviṣyasi | kṛtā ca tena kālena niṣkṛtiste bhaviṣyati || 7.53.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
भारावतरणार्थं हि नरनारायणावुभौ । उत्पत्स्येते महावीर्यौ कलौ युग उपस्थिते ।। 7.53.22 ।।

bhārāvataraṇārthaṃ hi naranārāyaṇāvubhau | utpatsyete mahāvīryau kalau yuga upasthite || 7.53.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
एवं तौ शापमुत्सृज्य ब्राह्मणौ विगतज्वरौ । तां गां हि दुर्बलां वृद्धां ददतुर्ब्राह्मणाय वै ।। 7.53.23 ।।

evaṃ tau śāpamutsṛjya brāhmaṇau vigatajvarau | tāṃ gāṃ hi durbalāṃ vṛddhāṃ dadaturbrāhmaṇāya vai || 7.53.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
एवं स राजा तं शापमुपभुङ्क्ते सुदारुणम् ।। 7.53.24 ।।

evaṃ sa rājā taṃ śāpamupabhuṅkte sudāruṇam || 7.53.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
कार्यार्थिनां विमर्दो हि राज्ञां दोषाय कल्पते । तच्छीघ्रं दर्शनं मह्यमभिवर्तन्तु कार्यिणः ।। 7.53.25 ।।

kāryārthināṃ vimardo hi rājñāṃ doṣāya kalpate | tacchīghraṃ darśanaṃ mahyamabhivartantu kāryiṇaḥ || 7.53.25 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
सुकृतस्य हि कार्यस्य फलं नापैति पार्थिवः । तस्माद्गच्छ प्रतीक्षस्व सौमित्रे कार्यवाञ्जनः ।। 7.53.26 ।।

sukṛtasya hi kāryasya phalaṃ nāpaiti pārthivaḥ | tasmādgaccha pratīkṣasva saumitre kāryavāñjanaḥ || 7.53.26 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे त्रिपञ्चाशः सर्गः ।। 53 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe tripañcāśaḥ sargaḥ || 53 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.