lakṣmaṇasya tu tadvākyaṃ niśamya paramādbhutam | suprītaścābhavadrāmo vākyametaduvāca ha || 7.53.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 53 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
lakṣmaṇasya tu tadvākyaṃ niśamya paramādbhutam | suprītaścābhavadrāmo vākyametaduvāca ha || 7.53.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
durlabhastvīdṛśo bandhurasminkāle viśeṣataḥ | yādṛśastvaṃ mahābuddhermama saumya mano 'nugaḥ || 7.53.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yacca me hṛdaye kiñcidvartate śubhalakṣaṇa | tanniśāmaya ca śrutvā kuruṣva vacanaṃ mama || 7.53.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
catvāro divasāḥ saumya kāryaṃ paurajanasya vai | akurvāṇasya saumitre tanme marmāṇi kṛntati || 7.53.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
āhūyantāṃ prakṛtayaḥ purodhā mantriṇastathā | kāryārthinaśca puruṣāḥ striyaśca puruṣarṣabha || 7.53.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
paurakāryāṇi yo rājā na karoti dine dine | saṃvṛte narake ghore patito nātra saṃśayaḥ || 7.53.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śrūyate hi purā rājā nṛgo nāma mahāyaśāḥ | babhūva pṛthivīpālo brahmaṇyaḥ satyavāk śuciḥ || 7.53.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa kadācidgavāṃ koṭīḥ savatsāḥ svarṇabhūṣitāḥ | nṛdevo bhūmidevebhyaḥ puṣkareṣu dadau nṛpaḥ || 7.53.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ saṅgādgatā dhenuḥ savatsā sparśitā 'nagha | brāhmaṇasyāhitāgneśca daridrasyoñchavartinaḥ || 7.53.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa naṣṭāṃ gāṃ kṣudhārto vai anviṣaṃstatra tatra ca | nāpaśyatsarvarājyeṣu saṃvatsaragaṇānbahūn || 7.53.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ kanakhalaṃ gatvā jīrṇavatsāṃ nirāmayām | dadarśa gāṃ svakāṃ dhenuṃ brāhmaṇasya niveśane || 7.53.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
atha tāṃ nāmadheyena svakenovāca sa dvijaḥ | āgaccha śabaletyevaṃ sā tu śuśrāva gauḥ svaram || 7.53.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasya taṃ svaramājñāya kṣudhārtasya dvijasya vai | anvagātpṛṣṭhataḥ sā gaurgacchantaṃ pāvakopamam || 7.53.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yo 'pi pālayate vipraḥ so 'pi gāmanvagāddrutam | gatvā tamṛṣimācaṣṭa mama gauriti satvaram || 7.53.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sparśitā rājasiṃhena mama dattā nṛgeṇa ha | tayorbrāhmaṇayorvādo mahānāsīdvipaścitoḥ || 7.53.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vivadantau tato 'nyonyaṃ dātāramabhijagmatuḥ | tau rājabhavanadvāri na prāptau nṛgaśāsanam || 7.53.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ahorātrāṇyanekāni vasantau krodhamīyatuḥ | ūcatuśca mahātmānau tāvubhau dvijasattamau || kruddhau paramasamprāptau vākyaṃ ghorābhisaṃhitam || 7.53.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
arthināṃ kāryasiddhyarthaṃ yasmāttvaṃ naiṣi darśanam | adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ kṛkalāso bhaviṣyasi || 7.53.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bahuvarṣasahasrāṇi bahuvarṣaśatāni ca | śvabhre 'smin kṛkalāso vai dīrghakālaṃ vasiṣyasi || 7.53.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
utpatsyate hi loke 'sminyadūnāṃ kīrtivardhanaḥ | vāsudeva iti khyāto viṣṇuḥ puruṣavigrahaḥ || 7.53.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa te mokṣayitā rājaṃstasmācchāpādbhaviṣyasi | kṛtā ca tena kālena niṣkṛtiste bhaviṣyati || 7.53.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhārāvataraṇārthaṃ hi naranārāyaṇāvubhau | utpatsyete mahāvīryau kalau yuga upasthite || 7.53.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ tau śāpamutsṛjya brāhmaṇau vigatajvarau | tāṃ gāṃ hi durbalāṃ vṛddhāṃ dadaturbrāhmaṇāya vai || 7.53.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ sa rājā taṃ śāpamupabhuṅkte sudāruṇam || 7.53.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kāryārthināṃ vimardo hi rājñāṃ doṣāya kalpate | tacchīghraṃ darśanaṃ mahyamabhivartantu kāryiṇaḥ || 7.53.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sukṛtasya hi kāryasya phalaṃ nāpaiti pārthivaḥ | tasmādgaccha pratīkṣasva saumitre kāryavāñjanaḥ || 7.53.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe tripañcāśaḥ sargaḥ || 53 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.