rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā lakṣmaṇaḥ paramārthavit | uvāca prāñjalirvākyaṃ rāghavaṃ dīptatejasam || 7.54.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 54 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā lakṣmaṇaḥ paramārthavit | uvāca prāñjalirvākyaṃ rāghavaṃ dīptatejasam || 7.54.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
alpāparādhe kākutstha dvijābhyāṃ śāpa īdṛśaḥ | mahānnṛgasya rājarṣeryamadaṇḍa ivāparaḥ || 7.54.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śrutvā tu pāpasaṃyuktamātmānaṃ puraṣarṣabha | kimuvāca nṛgo rājā dvijau krodhasamanvitau || 7.54.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
lakṣmaṇenaivamuktastu rāghavaḥ punarabravīt | śṛṇu saumya yathā pūrvaṃ sa rājā śāpavikṣataḥ || 7.54.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
athādhvani gatau viprau vijñāya sa nṛgastadā | āhūya mantriṇaḥ sarvānnaigamānsapurodhasaḥ || 7.54.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tānuvāca nṛgo rājā sarvāśca prakṛtīstathā | duḥkhena susamāviṣṭaḥ śrūyatāṃ me samāhitaiḥ || 7.54.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nāradaḥ parvataścaiva mama dattvā mahadbhayam | gatau tribhuvanaṃ bhadrau vāyubhūtāvaninditau || 7.54.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kumāro 'yaṃ vasurnāma sa devo 'dyābhiṣicyatām | śvabhraṃ ca yatsukhasparśaṃ kriyatāṃ śilpibhirmama | yatrāhaṃ saṅkṣayiṣyāmi śāpaṃ brāhmaṇaniḥsṛtam || 7.54.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
varṣaghnamekaṃ śvabhraṃ tu himaghnamaparaṃ tathā | grīṣmaghnaṃ tu sukhasparśamekaṃ kurvantu śilpinaḥ || 7.54.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
phalavantaśca ye vṛkṣāḥ puṣpavatyaśca yā latāḥ | viropyantāṃ bahuvidhāśchāyāvantaśca gulminaḥ || 7.54.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kriyatāṃ ramaṇīyaṃ ca śvabhrāṇāṃ sarvatodiśam | sukhamatra vasiṣyāmi yāvatkālasya paryayaḥ || 7.54.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
puṣpāṇi ca sugandhīni kriyatāṃ teṣu nityaśaḥ | parivārya yathā me syuradhyardhaṃ yojanaṃ tathā || 7.54.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ kṛtvā vidhānaṃ sa sandideśa vasaṃ tadā | dharmanityaḥ prajāḥ putra kṣatradharmeṇa pālaya || 7.54.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pratyakṣaṃ te yathā śāpo dvijābhyāṃ mayi pātitaḥ | naraśreṣṭha saroṣābhyāmaparādhe 'pi tādṛśe || 7.54.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
mā kṛthāstanusantāpaṃ matkṛte 'pi nararṣabha | kṛtāntaḥ kuśalaḥ putra yenāsmi vyasanīkṛtaḥ || 7.54.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prāptavyānyeva prāpnoti gantavyānyeva gacchati | labdhavyānyeva labhate duḥkhāni ca sukhāni ca || 7.54.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pūrve jātyantare vatsa mā viṣādaṃ kuruṣva ha || 7.54.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktvā nṛpastatra sutaṃ rājā mahāyaśāḥ | śvabhraṃ jagāma sukṛtaṃ vāsāya puruṣarṣabha || 7.54.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ praviśyaiva nṛpastadānīṃ śvabhraṃ mahāratnavibhūṣitaṃ tat | sampādayāmāsa tadā mahātmā śāpaṃ dvijābhyāṃ hi ruṣā vimuktam || 7.54.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe catuḥpañcāśaḥ sargaḥ || 54 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.