Valmiki Ramayana Uttara Kanda Sarga 56

Shloka 1

रामस्य भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परवीरहा । उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं दीप्ततेजसम् ।। 7.56.1 ।।

rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā lakṣmaṇaḥ paravīrahā | uvāca prāñjalirvākyaṃ rāghavaṃ dīptatejasam || 7.56.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 2

निक्षिप्तदेहौ काकुत्स्य कथं तौ द्विजपार्थिवौ । पुनर्देहेन संयोगं जग्मतुर्देवसम्मतौ ।। 7.56.2 ।।

nikṣiptadehau kākutsya kathaṃ tau dvijapārthivau | punardehena saṃyogaṃ jagmaturdevasammatau || 7.56.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 3

लक्ष्मणेनैवमुक्तस्तु रामश्चेक्ष्वाकुनन्दनः । प्रत्युवाच महातेजा लक्ष्मणं पुरुषर्षभः ।। 7.56.3 ।।

lakṣmaṇenaivamuktastu rāmaścekṣvākunandanaḥ | pratyuvāca mahātejā lakṣmaṇaṃ puruṣarṣabhaḥ || 7.56.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 4

तौ परस्परशापेन देहावुत्सृज्य धार्मिकौ । अभूतां नृपविप्रर्षी वायुभूतौ तपोधनौ ।। 7.56.4 ।।

tau parasparaśāpena dehāvutsṛjya dhārmikau | abhūtāṃ nṛpaviprarṣī vāyubhūtau tapodhanau || 7.56.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 5

अशरीरः शरीरस्य कृते ऽन्यस्य महामुनिः । वसिष्ठः सुमहातेजा जगाम पितुरन्तिकम् ।। 7.56.5 ।।

aśarīraḥ śarīrasya kṛte 'nyasya mahāmuniḥ | vasiṣṭhaḥ sumahātejā jagāma piturantikam || 7.56.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 6

सो ऽभिवाद्य ततः पादौ देवदेवस्य धर्मवित् । पितामहमथोवाच वायुभूत इदं वचः ।। 7.56.6 ।।

so 'bhivādya tataḥ pādau devadevasya dharmavit | pitāmahamathovāca vāyubhūta idaṃ vacaḥ || 7.56.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 7

भगवन्निमिशापेन विदेहत्वमुपागमम् । लोकनाथ महादेव अण्डजो ऽपि त्वमब्जजः ।। 7.56.7 ।।

bhagavannimiśāpena videhatvamupāgamam | lokanātha mahādeva aṇḍajo 'pi tvamabjajaḥ || 7.56.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 8

सर्वेषां देहहीनानां महद्दुःखं भविष्यति । लुप्यन्ते सर्वकार्यणि हीनदेहस्य वै प्रभो । देहस्यान्यस्य सद्भावे प्रसादं कर्तुमर्हसि ।। 7.56.8 ।।

sarveṣāṃ dehahīnānāṃ mahadduḥkhaṃ bhaviṣyati | lupyante sarvakāryaṇi hīnadehasya vai prabho | dehasyānyasya sadbhāve prasādaṃ kartumarhasi || 7.56.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 9

तमुवाच ततो ब्रह्मा स्वयम्भूरमितप्रभः । मित्रावरुणजं तेज प्रविश त्वं महायशः ।। 7.56.9 ।।

tamuvāca tato brahmā svayambhūramitaprabhaḥ | mitrāvaruṇajaṃ teja praviśa tvaṃ mahāyaśaḥ || 7.56.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 10

अयोनिजस्त्वं भविता तत्रापि द्विजसत्तम । धर्मेण महता युक्तः पुनरेष्यसि मे वशम् ।। 7.56.10 ।।

ayonijastvaṃ bhavitā tatrāpi dvijasattama | dharmeṇa mahatā yuktaḥ punareṣyasi me vaśam || 7.56.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 11

एवमुक्तस्तु देवेन चाभिवाद्य प्रदक्षिणम् । कृत्वा पितामहं तूर्णं प्रययौ वरुणालयम् ।। 7.56.11 ।।

evamuktastu devena cābhivādya pradakṣiṇam | kṛtvā pitāmahaṃ tūrṇaṃ prayayau varuṇālayam || 7.56.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 12

तमेव कालं मित्रो ऽपि वरुणत्वमकारयत् । क्षीरोदेन सहोपेतः पूज्यमानः सुरोत्तमैः ।। 7.56.12 ।।

tameva kālaṃ mitro 'pi varuṇatvamakārayat | kṣīrodena sahopetaḥ pūjyamānaḥ surottamaiḥ || 7.56.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 13

एतस्मिन्नेव काले तु उर्वशी परमाप्सराः । यदृच्छया तमुद्देशमाययौ सखिभिर्वृता ।। 7.56.13 ।।

etasminneva kāle tu urvaśī paramāpsarāḥ | yadṛcchayā tamuddeśamāyayau sakhibhirvṛtā || 7.56.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 14

तां दृष्ट्वा रूपसम्पन्नां क्रीडन्तीं वरुणालये । आविशत्परमो हर्षो वरुणं चोर्वशीकृते ।। 7.56.14 ।।

tāṃ dṛṣṭvā rūpasampannāṃ krīḍantīṃ varuṇālaye | āviśatparamo harṣo varuṇaṃ corvaśīkṛte || 7.56.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 15

स तां पद्मपलाशाक्षीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् । वरुणो वरयामास मैथुनायाप्सरोवराम् ।। 7.56.15 ।।

sa tāṃ padmapalāśākṣīṃ pūrṇacandranibhānanām | varuṇo varayāmāsa maithunāyāpsarovarām || 7.56.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 16

प्रत्युवाच ततः सा तु वरुणं प्राञ्जलिः स्थिता । मित्रेणाहं वृता साक्षात्पूर्वमेव सुरेश्वर ।। 7.56.16 ।।

pratyuvāca tataḥ sā tu varuṇaṃ prāñjaliḥ sthitā | mitreṇāhaṃ vṛtā sākṣātpūrvameva sureśvara || 7.56.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 17

वरुणस्त्वब्रवीद्वाक्यं कन्दर्पशरपीडितः । इदं तेजः समुत्स्रक्ष्ये कुम्भे ऽस्मिन्देवनिर्मिते ।। 7.56.17 ।।

varuṇastvabravīdvākyaṃ kandarpaśarapīḍitaḥ | idaṃ tejaḥ samutsrakṣye kumbhe 'smindevanirmite || 7.56.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 18

एवमुत्सृज्य सुश्रोणि त्वय्यहं वरवर्णिनि । कृतकामो भविष्यामि यदि नेच्छसि सङ्गमम् ।। 7.56.18 ।।

evamutsṛjya suśroṇi tvayyahaṃ varavarṇini | kṛtakāmo bhaviṣyāmi yadi necchasi saṅgamam || 7.56.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 19

तस्य तल्लोकपालस्य वरुणस्य सुभाषितम् । उर्वशी परमप्रीता श्रुत्वा वाक्यमुवाच ह ।। 7.56.19 ।।

tasya tallokapālasya varuṇasya subhāṣitam | urvaśī paramaprītā śrutvā vākyamuvāca ha || 7.56.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 20

काममेतद्भवत्वेवं हृदयं मे त्वयि स्थितम् । भावश्चाप्यधिकस्तुभ्यं देहो मित्रस्य तु प्रभो ।। 7.56.20 ।।

kāmametadbhavatvevaṃ hṛdayaṃ me tvayi sthitam | bhāvaścāpyadhikastubhyaṃ deho mitrasya tu prabho || 7.56.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 21

उर्वश्या एवमुक्तस्तु रेतस्तन्महदद्भुतम् । ज्वलदग्निशिखाप्रख्यं तस्मिन्कुम्भे ह्यपासृजत् ।। 7.56.21 ।।

urvaśyā evamuktastu retastanmahadadbhutam | jvaladagniśikhāprakhyaṃ tasminkumbhe hyapāsṛjat || 7.56.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 22

उर्वशी त्वगमत्तत्र मित्रो वै यत्र देवता । तां तु मित्रः सुसङ्क्रम्य उर्वशीमिदमब्रवीत् ।। 7.56.22 ।।

urvaśī tvagamattatra mitro vai yatra devatā | tāṃ tu mitraḥ susaṅkramya urvaśīmidamabravīt || 7.56.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 23

मया निमन्त्रिता पूर्वं कस्मात्त्वमवसर्जिता । पतिमन्यं वृतवती तस्मात्त्वं दुष्टचारिणी ।। 7.56.23 ।।

mayā nimantritā pūrvaṃ kasmāttvamavasarjitā | patimanyaṃ vṛtavatī tasmāttvaṃ duṣṭacāriṇī || 7.56.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 24

अनेन दुष्कृतेन त्वं मत्क्रोधकलुषीकृता । मनुष्यलोकमास्थाय कञ्चित्कालं निवत्स्यसि ।। 7.56.24 ।।

anena duṣkṛtena tvaṃ matkrodhakaluṣīkṛtā | manuṣyalokamāsthāya kañcitkālaṃ nivatsyasi || 7.56.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 25

बुधस्य पुत्रो राजर्षिः काशीराजः पुरूरवाः । तमद्य गच्छ दुर्बुद्धे स ते भर्ता भविष्यति ।। 7.56.25 ।।

budhasya putro rājarṣiḥ kāśīrājaḥ purūravāḥ | tamadya gaccha durbuddhe sa te bhartā bhaviṣyati || 7.56.25 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 26

ततः सा शापदोषेण पुरूरवसमभ्यगात् । प्रतियाते पुरूरवं बुधस्यात्मजमौरसम् ।। 7.56.26 ।।

tataḥ sā śāpadoṣeṇa purūravasamabhyagāt | pratiyāte purūravaṃ budhasyātmajamaurasam || 7.56.26 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 27

तस्य जज्ञे ततः श्रीमानायुः पुत्रो महाबलः । नहुषो यस्य पुत्रस्तु बभूवेन्द्रसमद्युतिः ।। 7.56.27 ।।

tasya jajñe tataḥ śrīmānāyuḥ putro mahābalaḥ | nahuṣo yasya putrastu babhūvendrasamadyutiḥ || 7.56.27 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 28

वज्रमुत्सृज्य वृत्राय भ्रान्ते ऽथ त्रिदिवेश्वरे । शतं वर्षसहस्राणि येनेन्द्रत्वं प्रशासितम् ।। 7.56.28 ।।

vajramutsṛjya vṛtrāya bhrānte 'tha tridiveśvare | śataṃ varṣasahasrāṇi yenendratvaṃ praśāsitam || 7.56.28 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 29

सा तेन शापेन जगाम भूमिं तदोर्वशी चारुदती सुनेत्रा । बहूनि वर्षाण्यवसच्च सुभ्रूः शापक्षयादिन्द्रसदो ययौ च ।। 7.56.29 ।।

sā tena śāpena jagāma bhūmiṃ tadorvaśī cārudatī sunetrā | bahūni varṣāṇyavasacca subhrūḥ śāpakṣayādindrasado yayau ca || 7.56.29 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning

Shloka 30

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे षट्पञ्चाशः सर्गः ।। 56 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe ṣaṭpañcāśaḥ sargaḥ || 56 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Read full shloka meaning