Skip to content
Uttara Kanda Sarga 63 32 Shlokas

Sarga 63

Sarga 63 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
एवमुक्तस्तु रामेण परां व्रीडामुपागमत् । शत्रुघ्नो वीर्यसम्पन्नो मन्दं मन्दमुवाच ह ।। 7.63.1 ।।

evamuktastu rāmeṇa parāṃ vrīḍāmupāgamat | śatrughno vīryasampanno mandaṃ mandamuvāca ha || 7.63.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
अधर्मं विद्म काकुत्स्थ ह्यस्मिन्नर्थे नरेश्वर । कथं तिष्ठत्सु ज्येष्ठेषु कनीयानभिषिच्यते ।। 7.63.2 ।।

adharmaṃ vidma kākutstha hyasminnarthe nareśvara | kathaṃ tiṣṭhatsu jyeṣṭheṣu kanīyānabhiṣicyate || 7.63.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
अवश्यं करणीयं च शासनं पुरुषर्षभ । तव चैव महाभाग शासनं दुरतिक्रमम् ।। 7.63.3 ।।

avaśyaṃ karaṇīyaṃ ca śāsanaṃ puruṣarṣabha | tava caiva mahābhāga śāsanaṃ duratikramam || 7.63.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
त्वत्तो मया श्रुतं वीर श्रुतिभ्यश्च मया श्रुतम् । नोत्तरं हि मया वाच्यं मध्यमे प्रतिजानति ।। 7.63.4 ।।

tvatto mayā śrutaṃ vīra śrutibhyaśca mayā śrutam | nottaraṃ hi mayā vācyaṃ madhyame pratijānati || 7.63.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
व्याहृतं दुर्वचो घोरं हन्तास्मि लवणं मृधे । तस्यैवं मे दुरुक्तस्य दुर्गतिः पुरुषर्षभ ।। 7.63.5 ।।

vyāhṛtaṃ durvaco ghoraṃ hantāsmi lavaṇaṃ mṛdhe | tasyaivaṃ me duruktasya durgatiḥ puruṣarṣabha || 7.63.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
उत्तरं नहि वक्तव्यं ज्येष्ठेनाभिहिते पुनः । अधर्मसहितं चैव परलोकविवर्जितम् ।। 7.63.6 ।।

uttaraṃ nahi vaktavyaṃ jyeṣṭhenābhihite punaḥ | adharmasahitaṃ caiva paralokavivarjitam || 7.63.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
सो ऽहं द्वितीयं काकुत्स्थ न वक्ष्यामि तवोत्तरम् । मा द्वितीयेन दण्डो वै निपतेन्मयि मानद ।। 7.63.7 ।।

so 'haṃ dvitīyaṃ kākutstha na vakṣyāmi tavottaram | mā dvitīyena daṇḍo vai nipatenmayi mānada || 7.63.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
कामकारो ह्यहं राजंस्तवास्मि पुरुषर्षभ । अधर्मं जहि काकुत्स्थ मत्कृते रघुनन्दन ।। 7.63.8 ।।

kāmakāro hyahaṃ rājaṃstavāsmi puruṣarṣabha | adharmaṃ jahi kākutstha matkṛte raghunandana || 7.63.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
एवमुक्ते तु शूरेण शत्रुघ्नेन महात्मना । उवाच रामः संहृष्टो भरतं लक्ष्मणं तथा ।। 7.63.9 ।।

evamukte tu śūreṇa śatrughnena mahātmanā | uvāca rāmaḥ saṃhṛṣṭo bharataṃ lakṣmaṇaṃ tathā || 7.63.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
सम्भारानभिषेकस्य आनयध्वं समाहिताः । अद्यैव पुरुषव्याघ्रमभिषेक्ष्यामि राघवम् ।। 7.63.10 ।।

sambhārānabhiṣekasya ānayadhvaṃ samāhitāḥ | adyaiva puruṣavyāghramabhiṣekṣyāmi rāghavam || 7.63.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
पुरोहितं च काकुत्स्थं नैगमानृत्विजस्तथा । मन्त्रिणश्चैव तान्सर्वानानयध्वं ममाज्ञया ।। 7.63.11 ।।

purohitaṃ ca kākutsthaṃ naigamānṛtvijastathā | mantriṇaścaiva tānsarvānānayadhvaṃ mamājñayā || 7.63.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
राज्ञः शासनमाज्ञाय तथा ऽकुर्वन्महारथाः । अभिषेकसमारम्भं पुरस्कृत्य पुरोधसम् । प्रविष्टा राजभवनं राजानो ब्राह्मणास्तथा ।। 7.63.12 ।।

rājñaḥ śāsanamājñāya tathā 'kurvanmahārathāḥ | abhiṣekasamārambhaṃ puraskṛtya purodhasam | praviṣṭā rājabhavanaṃ rājāno brāhmaṇāstathā || 7.63.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
तथो ऽभिषेको ववृधे शत्रुघ्नस्य महात्मनः । सम्प्रहर्षकरः श्रीमान्राघवस्य पुरस्य च ।। 7.63.13 ।।

tatho 'bhiṣeko vavṛdhe śatrughnasya mahātmanaḥ | sampraharṣakaraḥ śrīmānrāghavasya purasya ca || 7.63.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
अभिषिक्तस्तु शत्रुघ्नो बभौ चादित्यसन्निभः । अभिषिक्तः पुरा स्कन्दः सेन्द्रैरिव मरुद्गणैः ।। 7.63.14 ।।

abhiṣiktastu śatrughno babhau cādityasannibhaḥ | abhiṣiktaḥ purā skandaḥ sendrairiva marudgaṇaiḥ || 7.63.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
अभिषिक्ते तु शत्रुघ्ने रामेणाक्लिष्टकर्मणा । पौराः प्रमुदिताश्चासन्ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः ।। 7.63.15 ।।

abhiṣikte tu śatrughne rāmeṇākliṣṭakarmaṇā | paurāḥ pramuditāścāsanbrāhmaṇāśca bahuśrutāḥ || 7.63.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
कौसल्या च सुमित्रा च मङ्गलं केकयी तथा । चक्रुस्ता राजभवने याश्चान्या राजयोषितः ।। 7.63.16 ।।

kausalyā ca sumitrā ca maṅgalaṃ kekayī tathā | cakrustā rājabhavane yāścānyā rājayoṣitaḥ || 7.63.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
ऋषयश्च महात्मानो यमुनातीरवासिनः । हतं लवणमाशंसुः शत्रुघ्नस्याभिषेचनात् ।। 7.63.17 ।।

ṛṣayaśca mahātmāno yamunātīravāsinaḥ | hataṃ lavaṇamāśaṃsuḥ śatrughnasyābhiṣecanāt || 7.63.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
ततो ऽभिषिक्तं शत्रुघ्नमङ्कमारोप्य राघवः । उवाच मधुरां वाणीं तेजस्तस्याभिपूरयन् ।। 7.63.18 ।।

tato 'bhiṣiktaṃ śatrughnamaṅkamāropya rāghavaḥ | uvāca madhurāṃ vāṇīṃ tejastasyābhipūrayan || 7.63.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
अयं शरस्त्वमोघस्ते दिव्यः परपुरञ्जयः । अनेन लवणं सौम्य हन्ता ऽसि रघुनन्दन ।। 7.63.19 ।।

ayaṃ śarastvamoghaste divyaḥ parapurañjayaḥ | anena lavaṇaṃ saumya hantā 'si raghunandana || 7.63.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
सृष्टः शरो ऽयं काकुत्स्थ यदा शेते महार्णवे ।। 7.63.20 ।।

sṛṣṭaḥ śaro 'yaṃ kākutstha yadā śete mahārṇave || 7.63.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
स्वयम्भूरजितो देवो यन्नापश्यन्सुरासुराः । अदृश्यः सर्वभूतानां तेनायं तु शरोत्तमः ।। 7.63.21 ।।

svayambhūrajito devo yannāpaśyansurāsurāḥ | adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ tenāyaṃ tu śarottamaḥ || 7.63.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
सृष्टः क्रोधाभिभूतेन विनाशार्थं दुरात्मनोः । मधुकैटभयोर्वीर विघाते वर्तमानयोः । स्रष्टुकामेन लोकांस्त्रींस्तौ चानेन हतौ युधि ।। 7.63.22 ।।

sṛṣṭaḥ krodhābhibhūtena vināśārthaṃ durātmanoḥ | madhukaiṭabhayorvīra vighāte vartamānayoḥ | sraṣṭukāmena lokāṃstrīṃstau cānena hatau yudhi || 7.63.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
तौ हत्वा जनभोगार्थं कैटभं तु मधुं तथा । अनेन शरमुख्येन ततो लोकांश्चकार सः ।। 7.63.23 ।।

tau hatvā janabhogārthaṃ kaiṭabhaṃ tu madhuṃ tathā | anena śaramukhyena tato lokāṃścakāra saḥ || 7.63.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
नायं मया शरः पूर्वं रावणस्य वधार्थिना । मुक्तः शत्रुघ्न भूतानां महांस्त्रासो भवेदिति ।। 7.63.24 ।।

nāyaṃ mayā śaraḥ pūrvaṃ rāvaṇasya vadhārthinā | muktaḥ śatrughna bhūtānāṃ mahāṃstrāso bhavediti || 7.63.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
यच्च तस्य महच्छूलं त्र्यम्बकेण महात्मना । दत्तं शत्रुविनाशाय मधोरायुधमुत्तमम् ।। 7.63.25 ।।

yacca tasya mahacchūlaṃ tryambakeṇa mahātmanā | dattaṃ śatruvināśāya madhorāyudhamuttamam || 7.63.25 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
स तं निक्षिप्य भवने पूज्यमान पुनः पुनः । दिशः सर्वाः समासाद्य प्राप्नोत्याहारमुत्तमम् ।। 7.63.26 ।।

sa taṃ nikṣipya bhavane pūjyamāna punaḥ punaḥ | diśaḥ sarvāḥ samāsādya prāpnotyāhāramuttamam || 7.63.26 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
यदा तु युद्धमाकाङ्क्षन् कश्चिदेनं समाह्वयेत् । तदा शूलं गहीत्वा तं भस्म रक्षः करोति हि ।। 7.63.27 ।।

yadā tu yuddhamākāṅkṣan kaścidenaṃ samāhvayet | tadā śūlaṃ gahītvā taṃ bhasma rakṣaḥ karoti hi || 7.63.27 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
स त्वं पुरुषशार्दूल तमायुधविनाकृतम् । अप्रविष्टं पुरं पूर्वं द्वारि तिष्ठ धृतायुधः ।। 7.63.28 ।।

sa tvaṃ puruṣaśārdūla tamāyudhavinākṛtam | apraviṣṭaṃ puraṃ pūrvaṃ dvāri tiṣṭha dhṛtāyudhaḥ || 7.63.28 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
अप्रविष्टं च भवनं युद्धाय पुरुषर्षभ । आह्वयेथा महाबाहो ततो हन्तासि राक्षसम् ।। 7.63.29 ।।

apraviṣṭaṃ ca bhavanaṃ yuddhāya puruṣarṣabha | āhvayethā mahābāho tato hantāsi rākṣasam || 7.63.29 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
अन्यथा क्रियमाणे तु अवध्यः स भविष्यति । यदि त्वेवं कृते वीर विनाशमुपयास्यति ।। 7.63.30 ।।

anyathā kriyamāṇe tu avadhyaḥ sa bhaviṣyati | yadi tvevaṃ kṛte vīra vināśamupayāsyati || 7.63.30 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
एतत्ते सर्वमाख्यातं शूलस्य च विपर्ययः । श्रीमतः शितिकण्ठस्य कृत्यं हि दुरतिक्रमम् ।। 7.63.31 ।।

etatte sarvamākhyātaṃ śūlasya ca viparyayaḥ | śrīmataḥ śitikaṇṭhasya kṛtyaṃ hi duratikramam || 7.63.31 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे त्रिषष्टितमः सर्गः ।। 63 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe triṣaṣṭitamaḥ sargaḥ || 63 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.