tasya tadvacanaṃ śrutvā rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ | avākchirāstathābhūtvā vākyametaduvāca ha || 7.76.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 76 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
tasya tadvacanaṃ śrutvā rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ | avākchirāstathābhūtvā vākyametaduvāca ha || 7.76.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śūdrayonyāṃ prasūto 'smi śambūko nāma nāmataḥ | devatvaṃ pārthaye rāma saśarīro mahāyaśaḥ || 7.76.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
na mithyā 'haṃ vade rāma devalokajigīṣayā | śūdraṃ māṃ viddhi kākutstha tapa ugraṃ samāsthitam || 7.76.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhāṣatastasya śūdrasya khaḍgaṃ suruciraprabham | niṣkṛṣya kośādvimalaṃ śiraściccheda rāghavaḥ || 7.76.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasmiñchūdre hate devāḥ sendrāḥ sāgnipurogamāḥ | sādhu sādhviti kākutsthaṃ praśaśaṃsurmuhurmuhuḥ || 7.76.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddivyānāṃ susugandhinām | puṣpāṇāṃ vāyumuktānāṃ sarvataḥ prapapāta ha || 7.76.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
suprītāścābruvanrāmaṃ devāḥ satyaparākramam | surakāryamidaṃ saumya sukṛtaṃ te mahāmate || 7.76.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
gṛhāṇa ca varaṃ saumya yattvamicchasyarindama | svargabhāṅnahi śūdro 'yaṃ tvatkṛte raghunandana || 7.76.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
devānāṃ bhāṣitaṃ śrutvā rāghavaḥ susamāhitaḥ | uvāca prāñjalirvākyaṃ sahasrākṣaṃ purandaram || 7.76.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yadi devāḥ prasannā me dvijaputraḥ sa jīvatu | diśantu varametaṃ me ipsitaṃ paramaṃ mama || 7.76.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
mamāpacārādyāto 'sau brāhmaṇasyaikaputrakaḥ | aprāptakālaḥ kālena nīto vaivasvatakṣayam || 7.76.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
taṃ jīvayatha bhadraṃ vo nānṛtaṃ kartumarhatha | dvijasya saṃśruto 'rtho me jīvayiṣyāmi te sutam || 7.76.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rāghavasya tu tadvākyaṃ śrutvā vibudhasattamāḥ | pratyucū rāghavaṃ prītā devāḥ prītisamanvitam || 7.76.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nirvṛto bhava kākutstha so 'sminnahani bālakaḥ | jīvitaṃ prāptavānbhūyaḥ sametaścāpi bandhubhiḥ || 7.76.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yasminmuhūrte kākutstha śūdro 'yaṃ vinipātitaḥ | tasminmuhūrte bālo 'sau jīvena samayujyata || 7.76.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
svasti prāpnuhi bhadraṃ te sādhu yāma nararṣabha | agastyasyāśramapadaṃ draṣṭumicchāma rāghava || 7.76.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasya dīkṣā samāptā hi brahmarṣeḥ sumahādyuteḥ | dvādaśaṃ hi gataṃ varṣaṃ jalaśayyāṃ samāsataḥ || 7.76.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kākutstha tadgamiṣyāmo muniṃ samabhinanditum | tvaṃ cāpyāgaccha bhadraṃ te draṣṭuṃ tamṛṣisattamam || 7.76.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa tatheti pratijñāya devānāṃ raghunandanaḥ | āruroha vimānaṃ taṃ puṣpakaṃ hemabhūṣitam || 7.76.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato devāḥ prayātāste vimānairbahuvistaraiḥ | rāmo 'pyanujagāmāśu kumbhayonestapovanam || 7.76.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dṛṣṭvā tu devānsamprāptānagastyastapasāṃ nidhiḥ | arcayāmāsa dharmātmā sarvāṃstānaviśeṣataḥ || 7.76.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pratigṛhya tataḥ pūjāṃ sampūjya ca mahāmunim | jagmuste tridaśā hṛṣṭā nākapṛṣṭhaṃ sahānugaiḥ || 7.76.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
gateṣu teṣu kākutsthaḥ puṣpakādavaruhya ca | tato 'bhivādayāmāsa hyagastyamṛṣisattamam || 7.76.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
so 'bhivādya mahātmānaṃ jvalantamiva tejasā | ātithyaṃ paramaṃ prāpya niṣasāda narādhipaḥ || 7.76.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tamuvāca mahātejāḥ kumbhayonirmahātapāḥ | svāgataṃ te naraśreṣṭha diṣṭyā prāpto 'si rāghava || 7.76.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tvaṃ me bahumato rāma guṇairbahubhiruttamaiḥ | atithiḥ pūjanīyaśca mama nityaṃ hṛdi sthitaḥ || 7.76.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
surā hi kathayanti tvāmāgataṃ śūdraghātinam | brāhmaṇasya tu dharmeṇa tvayā jīvāpitaḥ sutaḥ || 7.76.27 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
uṣyatāṃ ceha rajanī sakāśe mama rāghava | prabhāte puṣpakeṇa tvaṃ gantā 'si purameva hi || 7.76.28 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tvaṃ hi nārāyaṇaḥ śrīmāṃstvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam | tvaṃ prabhuḥ sarvadevānāṃ puruṣastvaṃ sanātanaḥ || 7.76.29 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
idaṃ cābharaṇaṃ saumya nirmitaṃ viśvakarmaṇā | divyaṃ divyena vapuṣā dīpyamānaṃ svatejasā | pratigṛhṇīṣva kākutstha matpriyaṃ kuru rāghava || 7.76.30 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dattasya hi punardāne sumahatphalamucyate | bharaṇe hi bhavān śaktaḥ sendrāṇāṃ marutāmapi || 7.76.31 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tvaṃ hi śaktastārayituṃ sendrānapi divaukasaḥ | tasmātpradāsye vidhivattatpratīccha narādhipa || 7.76.32 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
divyamābharaṇaṃ citraṃ pradīptamiva bhāskaram || 7.76.33 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
athovāca mahātmānamikṣvākūṇāṃ mahārathaḥ | rāmo matimatāṃ śreṣṭhaḥ kṣatradharmamanusmaran || 7.76.34 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pratigraho 'yaṃ bhagavanbrāhmaṇasyāvigarhitaḥ | gṛhṇīyāṃ kṣatriyo 'haṃ vai kathaṃ brāhmaṇapuṅgava || 7.76.35 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
brāhmaṇena viśeṣeṇa dattaṃ tadvaktumarhasi | evamuktastu rāmeṇa pratyuvāca mahānṛṣiḥ || 7.76.36 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
āsankṛtayuge rāma brahmabhūte purāyuge | apārthivāḥ prajāḥ sarvāḥ surāṇāṃ tu śatakratuḥ || 7.76.37 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tāḥ prajā devadeveśaṃ rājārthaṃ samupādravan | surāṇāṃ sthāpito rājā tvayā deva śatakratuḥ || 7.76.38 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prayaccha no hi lokeśa pārthivaṃ narapuṅgavam | yasmai pūjāṃ prayuñjānā dhūtapāpāścaremahi | na vasāmo vinā rājñā eṣa no niścayaḥ paraḥ || 7.76.39 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prajānāṃ vacanaṃ śrutvā niścayitvā 'rthamuttamam || 7.76.40 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato brahmā suraśreṣṭho lokapālānsavāsavān | samāhūyābravītsarvāṃstejobhāgānprayacchata || 7.76.41 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato dadurlokapālāḥ sarve bhāgānsvatejasaḥ | akṣupacca tato brahmā yato jātaḥ kṣupo nṛpaḥ || 7.76.42 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
taṃ brahmā lokapālānāṃ sahāṃśaiḥ samayojayat | tato dadau nṛpaṃ tāsāṃ prajānāmīśvaraṃ kṣupam || 7.76.43 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tatraindreṇa ca bhāgena mahīmājñāpayannṛpaḥ | vāruṇena tu bhāgena vapuḥ puṣyati pārthivaḥ || 7.76.44 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kaubereṇa tu bhāgena vittamāsāṃ dadau tadā | yastu yāmyo 'bhavadbhāgastena śāsti sma sa prajāḥ || 7.76.45 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tatraindreṇa naraśreṣṭha bhāgena raghunandana | pratigṛhṇīṣva bhadraṃ te tāraṇārthaṃ mama prabho || 7.76.46 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasya tadvacanaṃ śrutvā ṛṣeḥ paramadhārmikam | tadrāmaḥ pratijagrāha munerābharaṇaṃ varam || 7.76.47 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pratigṛhya tato rāmastadābharaṇamuttamam | āgamaṃ tasya dīptasya praṣṭumevopacakrame || 7.76.48 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
atyadbhutamidaṃ divyaṃ vapuṣā yuktamuttamam | kathaṃ vā bhagavatā prāptaṃ kuto vā kena vā hṛtam || 7.76.49 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kutūhalitayā brahmanpṛcchāmi tvāṃ mahāyaśaḥ | āścaryāṇāṃ bahūnāṃ hi nidhiḥ paramako bhavān || 7.76.50 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evaṃ bruvati kākutsthe munirvākyamathābravīt | śṛṇu rāma yathāvṛttaṃ purā tretāyuge yuge || 7.76.51 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ramaṇīyapradeśe 'smin vane yaddṛṣṭavānaham | āścaryaṃ me mahābāho dānamāśritya kevalam || 7.76.52 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe ṣaṭsaptatitamaḥ sargaḥ || 76 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.