etadākhyāya kākutstho bhrātṛbhyāmamitaprabhaḥ | lakṣmaṇaṃ punarevāha dharmayuktamidaṃ vacaḥ || 7.91.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 91 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
etadākhyāya kākutstho bhrātṛbhyāmamitaprabhaḥ | lakṣmaṇaṃ punarevāha dharmayuktamidaṃ vacaḥ || 7.91.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vasiṣṭhaṃ vāmadevaṃ ca jābālimatha kaśyapam | dvijāṃśca sarvapravarānaśvamedhapuraskṛtān || 7.91.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
etānsarvānsamānīya mantrayitvā ca lakṣmaṇa | hayaṃ lakṣaṇasampannaṃ vimokṣyāmi samādhinā || 7.91.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tadvākyaṃ rāghaveṇoktaṃ śrutvā tvaritavikramaḥ | dvijānsarvānsamāhūya darśayāmāsa rāghavam || 7.91.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
te dṛṣṭvā devasaṅkāśaṃ kṛtapādābhivandanam | rāghavaṃ sudurādharṣamāśīrbhiḥ samapūjayan || 7.91.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
prāñjaliḥ sa tadā bhūtvā rāghavo dvijasattamān | ācacakṣe 'śvamedhasya hyabhiprāyaṃ mahāyaśāḥ || 7.91.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
te tu rāmasya tacchrutvā namaskṛtvā vṛṣadhvajam | aśvamedhaṃ dvijāḥ sarve pūjayanti sma sarvaśaḥ || 7.91.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa teṣāṃ dvijamukhyānāṃ vākyamadbhutadarśanam | aśvamedhāśritaṃ śrutvā bhṛśaṃ prīto 'bhavattadā || 7.91.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vijñāya karma tatteṣāṃ rāmo lakṣmaṇamabravīt | preṣayasva drutaṃ dūtān sugrīvāya mahātmane || 7.91.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yathā mahadbhirharibhirbahubhiśca vanaukasām | sārdhamāgaccha bhadraṃ te hyanubhoktuṃ mahotsavam || 7.91.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bibhīṣaṇaśca rakṣobhiḥ kāmagairbahubhirvṛtaḥ | aśvamedhaṃ mahāyajñamāyātvatulavikramaḥ || 7.91.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rājānaśca mahābhāgā ye me priyacikīrṣavaḥ | sānugāḥ kṣipramāyāntu yajñaṃ draṣṭumanuttamam || 7.91.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
deśāntaragatā ye ca dvijā dharmasamāhitāḥ | āmantrayasva tānsarvānaśvamedhāya lakṣmaṇa || 7.91.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ṛṣayaśca mahābāho āhūyantāṃ tapodhanāḥ | deśāntaragatāḥ sarve sadārāśca dvijātayaḥ | tathaiva tālāvacarāstathaiva naṭanartakāḥ || 7.91.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yajñavāṭaśca sumahāngomatyā naimiśe vane | ājñāpyatāṃ mahābāho taddhi puṇyamanuttamam || 7.91.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śāntayaśca mahābāho pravartyantāṃ samantataḥ || 7.91.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śataśaścāpi dharmajñāḥ kratumukhyamanuttamam | anubhūya mahāyajñaṃ naimiśe raghunandana || 7.91.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tuṣṭaḥ puṣṭaśca sarvo 'sau mānitaśca yathāvidhi | prītiṃ yāsyati dharmajña śīghramāmantryatāṃ janaḥ || 7.91.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śataṃ vāhasahasrāṇāṃ taṇḍulānāṃ vapuṣmatām | ayutaṃ tilamudgānāṃ prayātvagre mahābala || 7.91.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
caṇakānāṃ kulitthānāṃ māṣāṇāṃ lavaṇasya ca | ato 'nurūpaṃ snehaṃ ca gandhaṃ saṅkṣiptameva ca || 7.91.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
suvarṇakoṭyo bahulā hiraṇyasya śatottarāḥ | agrato bharataḥ kṛtvā gacchatvagre samādhinā || 7.91.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
antarā paṇyavīthyaśca sarve ca naṭanartakāḥ | sūdā nāryaśca bahavo nityaṃ yauvanaśālinaḥ || 7.91.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bharatena tu sārdhaṃ te yāntu sainyāni cāgrataḥ | naigamā balavṛddhāśca dvijāśca susamāhitāḥ || 7.91.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
karmāntikānvardhakinaḥ kośādhyakṣāṃśca naigamān | mama māta'stathā sarvāḥ kumārāntaḥpurāṇi ca || 7.91.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kāñcanīṃ mama patnīṃ ca dīkṣāyāṃ jñāṃśca karmaṇi | agrato bharataḥ kṛtvā gacchatvagre mahāyaśāḥ || 7.91.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
upakāryā mahārhāśca pārthivānāṃ mahaujasām | sānugānāṃ naraśreṣṭho vyādideśa mahābalaḥ || 7.91.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe ekanavatitamaḥ sargaḥ || 91 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.