tau rajanyāṃ prabhātāyāṃ snātau hutahutāśanau | yathoktamṛṣiṇā pūrvaṃ sarvaṃ tatropagāyatām || 7.94.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 94 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
tau rajanyāṃ prabhātāyāṃ snātau hutahutāśanau | yathoktamṛṣiṇā pūrvaṃ sarvaṃ tatropagāyatām || 7.94.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tāṃ sa śuśrāva kākutsthaḥ pūrvācāryavijirmitām | apūrvāṃ pāṭhyajātiṃ ca geyena samalaṅkṛtām || 7.94.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pramāṇairbahubhirbaddhāṃ tantrīlayasamanvitām | bālābhyāṃ rāghavaḥ śrutvā kautūhalaparo 'bhavat || 7.94.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
atha karmāntare rājā samāhūya mahāmunīn | pārthivāṃśca naravyāghraḥ paṇḍitānnaigamāṃstathā || 7.94.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
paurāṇikāñchabdavido ye ca vṛddhā dvijātayaḥ | svarāṇāṃ lakṣaṇajñāṃśca utsukāndvijasattamān || 7.94.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
lakṣaṇajñāṃśca gāndharvānnaigamāṃśca viśeṣataḥ | pādākṣarasamāsajñāṃśchandaḥsu pariniṣṭhitān || 7.94.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kalāmātrāviśeṣajñāñjyotiṣe ca paraṃ gatān | kriyākalpavidaścaiva tathā kāryavido janān || 7.94.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhāṣājñāniṅgitajñāṃśca naigamāṃścāpyaśeṣataḥ | hetūpacārakuśalān vacane cāpi haitukān || 7.94.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
chandovidaḥ purāṇajñānvaidikāndvijasattamān | citrajñānvṛttasūtrajñāngītanṛtyaviśāradān || 7.94.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śāstrajñānnītinipuṇānvedāntārthaprabodhakān | etānsarvānsamānīya gātārau samaveśayat || 7.94.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dṛṣṭvā munigaṇāḥ sarve pārthivāśca mahaujasaḥ | pibanta iva cakṣurbhyāṃ rājānaṃ gāyakau ca tau || 7.94.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ūcuḥ parasparaṃ cedaṃ sarva eva samantataḥ | ubhau rāmasya sadṛśau bimbādbimbamivotthitau || 7.94.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
jaṭilau yadi na syātāṃ na valkaladharau yadi | viśeṣaṃ nādhigacchāmo gāyato rāghavasya ca || 7.94.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
teṣāṃ saṃvadatāmevaṃ śrota'ṇāṃ harṣavardhanam | geyaṃ pracakratustatra tāvubhau munidārakau || 7.94.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tataḥ pravṛttaṃ madhuraṃ gāndharvamatimānuṣam | na ca tṛptiṃ yayuḥ sarve śrotāro gānasampadā || 7.94.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pravṛttamāditaḥ pūrvasargaṃ nāradadarśitam | tataḥ prabhṛti sargāṃśca yāvadviṃśatyagāyatām || 7.94.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tato 'parāhṇasamaye rāghavaḥ samabhāṣata | śrutvā viṃśatisargāṃstānbhrātaraṃ bhrātṛvatsalaḥ || 7.94.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
aṣṭādaśasahasrāṇi suvarṇasya mahātmanoḥ | prayaccha śīghraṃ kākutstha yadanyadabhikāṅkṣitam | dadau śīghraṃ sa kākutstho bālayorvai pṛthakpṛthak || 7.94.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dīyamānaṃ suvarṇaṃ tu nāgṛhṇītāṃ kuśīlavau | ūcatuśca mahātmānau kimaneneti vismitau || 7.94.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vanyena phalamūlena niratau vanavāsinau | suvarṇena hiraṇyena kiṃ kariṣyāvahe vane || 7.94.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tathā tayoḥ prabruvatoḥ kautūhalasamanvitāḥ | śrotāraścaiva rāmaśca sarva eva suvismitāḥ || 7.94.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasya caivāgamaṃ rāmaḥ kāvyasya śrotumutsukaḥ | papraccha tau mahātejāstāvubhau munidārakau || 7.94.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
kimpramāṇamidaṃ kāvyaṃ kā pratiṣṭhā mahātmanaḥ | kartā kāvyasya mahataḥ kva cāsau munipuṅgavaḥ || 7.94.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pṛcchantaṃ rāghavaṃ vākyamūcaturmunidārakau || 7.94.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
vālmīkirbhagavānkartā samprāpto yajñasaṃvidham | yenedaṃ caritaṃ tubhyamaśeṣaṃ sampradarśitam || 7.94.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sannibaddhaṃ hi ślokānāṃ caturviśatsahasrakam | upākhyānaśataṃ caiva bhārgaveṇa tapasvinā || 7.94.26 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ādiprabhṛti vai rājanpañcasargaśatāni ca | kāṇḍāni ṣaṭ kṛtānīha sottarāṇi mahātmanā | kṛtāni guruṇāsmākamṛṣiṇā caritaṃ tava || 7.94.27 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pratiṣṭhā ' 'jīvitaṃ yāvattāvatsarvasya vartate || 7.94.28 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sottarāṇi mahātmanā | yadi buddhiḥ kṛtā rājañchravaṇāya mahāratha | karmāntare kṣaṇībhūtastacchṛṇuṣva sahānujaḥ || 7.94.29 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bāḍhamityabravīdrāmastau cānujñāpya rāghavam | prahṛṣṭau jagmatuḥ sthānaṃ yatrāste munipuṅgavaḥ || 7.94.30 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rāmo 'pi munibhiḥ sārdhaṃ pārthivaiśca mahātmabhiḥ | śrutvā tadgītimādhuryaṃ karmaśālāmupāgamat || 7.94.31 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
śuśrāva tattālalayopapannaṃ sargānvitaṃ sa svaraśabdayuktam | tantrīlayavyañjanayogayuktaṃ kuśīlavābhyāṃ parigīyamānam || 7.94.32 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe caturnavatitamaḥ sargaḥ || 94 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.