Ayodhya Kanda
Sarga 83
26 Shlokas
Sarga 83
Sarga 83 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
तत स्समुत्थितः काल्यमास्थाय स्यन्दनोत्तमम्। प्रययौ भरतश्शीघ्रं रामदर्शनकाङ्क्षया।।2.83.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अग्रतः प्रययुस्तस्य सर्वे मन्त्रिपुरोधसः। अधिरुह्य हयैर्युक्तान्रथान्सूर्यरथोपमान्।।2.83.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नवनागसहस्राणि कल्पितानि यथाविधि। अन्वयुर्भरतं यान्तमिक्ष्वाकुकुलनन्दनम्।।2.83.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
षष्टी रथसहस्राणि धन्विनो विविधायुधाः। अन्वयुर्भरतं यान्तं राजपुत्रं यशस्विनम्।।2.83.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शतं सहस्राण्यश्वानां समारूढानि राघवम्। अन्वयुर्भरतं यान्तं सत्यसन्धं जितेन्द्रियम्।।2.83.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कैकेयी च सुमित्रा च कौसल्या च यशस्विनी। रामानयनसंहृष्टा ययुर्यानेन भास्वता।।2.83.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रयाताश्चार्यसङ्घाता रामं द्रष्टुं सलक्ष्मणम्। तस्यैव च कथाश्चित्राः कुर्वाणा हृष्टमानसाः।।2.83.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मेघश्यामं महाबाहुं स्थिरसत्त्वं दृढव्रतम्। कदा द्रक्ष्यामहे रामं जगत श्शोकनाशनम्।।2.83.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दृष्ट एव हि न श्शोकमपनेष्यति राघवः। तम स्सर्वस्य लोकस्य समुद्यन्निव भास्करः।।2.83.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इत्येवं कथयन्तस्ते सम्प्रहृष्टाः कथा श्शुभाः। परिष्वजानाश्चान्योन्यं ययुर्नागरिका जनाः।।2.83.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ये च तत्रापरे सर्वे सम्मता ये च नैगमाः। रामं प्रति ययुर्हृष्टा स्सर्वाः प्रकृतयस्तथा।।2.83.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मणिकाराश्च ये केचित्कुम्भकाराश्च शोभनाः। सूत्रकर्मकृतश्चैव ये च शस्त्रोपजीविनः।2.83.12।। मयूरकाः क्राकचिका रोचका वेधकास्तथा। दन्तकारा स्सुधाकारा स्तथा गन्धोपजीविनः।।2.83.13।। सुवर्णकाराः प्रख्यातास्तथा कम्बलधावकाः। स्नापकोष्णोदका वैद्याधूपकाश्शौण्डिकास्तथा।।2.83.14।। रजकास्तुन्नवायाश्च ग्रामघोषमहत्तराः। शैलूषाश्च सह स्त्रीभिर्ययुः कैवर्तकास्तथा।।2.83.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मणिकाराश्च ये केचित्कुम्भकाराश्च शोभनाः। सूत्रकर्मकृतश्चैव ये च शस्त्रोपजीविनः।2.83.12।। मयूरकाः क्राकचिका रोचका वेधकास्तथा। दन्तकारा स्सुधाकारा स्तथा गन्धोपजीविनः।।2.83.13।। सुवर्णकाराः प्रख्यातास्तथा कम्बलधावकाः। स्नापकोष्णोदका वैद्याधूपकाश्शौण्डिकास्तथा।।2.83.14।। रजकास्तुन्नवायाश्च ग्रामघोषमहत्तराः। शैलूषाश्च सह स्त्रीभिर्ययुः कैवर्तकास्तथा।।2.83.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मणिकाराश्च ये केचित्कुम्भकाराश्च शोभनाः। सूत्रकर्मकृतश्चैव ये च शस्त्रोपजीविनः।2.83.12।। मयूरकाः क्राकचिका रोचका वेधकास्तथा। दन्तकारा स्सुधाकारा स्तथा गन्धोपजीविनः।।2.83.13।। सुवर्णकाराः प्रख्यातास्तथा कम्बलधावकाः। स्नापकोष्णोदका वैद्याधूपकाश्शौण्डिकास्तथा।।2.83.14।। रजकास्तुन्नवायाश्च ग्रामघोषमहत्तराः। शैलूषाश्च सह स्त्रीभिर्ययुः कैवर्तकास्तथा।।2.83.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मणिकाराश्च ये केचित्कुम्भकाराश्च शोभनाः। सूत्रकर्मकृतश्चैव ये च शस्त्रोपजीविनः।2.83.12।। मयूरकाः क्राकचिका रोचका वेधकास्तथा। दन्तकारा स्सुधाकारा स्तथा गन्धोपजीविनः।।2.83.13।। सुवर्णकाराः प्रख्यातास्तथा कम्बलधावकाः। स्नापकोष्णोदका वैद्याधूपकाश्शौण्डिकास्तथा।।2.83.14।। रजकास्तुन्नवायाश्च ग्रामघोषमहत्तराः। शैलूषाश्च सह स्त्रीभिर्ययुः कैवर्तकास्तथा।।2.83.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समाहिता वेदविदो ब्राह्मणा वृत्तसम्मताः। गोरथैर्भरतं यान्तमनुजग्मु स्सहस्रशः।।2.83.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुवेषा श्शुद्धवसनास्ताम्रमृष्टानुलेपनाः। सर्वे ते विविधैर्यानै श्शनैर्भरतमन्वयुः।।2.83.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रहृष्टमुदिता सेना साऽन्वयात्कैकयीसुतम्। भ्रातुरानयने यान्तं भरतं भ्रातृवत्सलम्।।2.83.18।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ते गत्वा दूरमध्वानं रथयानाश्वकुञ्जरैः। समासेदुस्ततो गङ्गां शृङ्गीबेरपुरं प्रति।।2.83.19।। यत्र रामसखो वीरो गुहो ज्ञातिगणैर्वृतः। निवसत्यप्रमादेन देशं तं परिपालयन्।।2.83.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ते गत्वा दूरमध्वानं रथयानाश्वकुञ्जरैः। समासेदुस्ततो गङ्गां शृङ्गीबेरपुरं प्रति।।2.83.19।। यत्र रामसखो वीरो गुहो ज्ञातिगणैर्वृतः। निवसत्यप्रमादेन देशं तं परिपालयन्।।2.83.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उपेत्य तीरं गङ्गायाश्चक्रवाकैरलङ्कृतम्। व्यवातिष्ठत सा सेना भरतस्यानुयायिनी।।2.83.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
निरीक्ष्यानुगतां सेनां तां च गङ्गां शिवोदकाम्। भरतस्सचिवान्सर्वानब्रवीद्वाक्यकोविदः।।2.83.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
निवेशयत मे सैन्यमभिप्रायेण सर्वतः। विश्रान्ताः प्रतरिष्यामश्श्व इदानीमिमां नदीम्।।2.83.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दातुं च तावदिच्छामि स्वर्गतस्य महीपतेः। और्ध्वदेहनिमित्तार्थमवतीर्योदकं नदीम्।।2.83.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्यैवं ब्रुवतोऽमात्यास्तथेत्युक्त्वा समाहिताः। न्यवेशयंस्तां छन्देन स्वेन स्वेन पृथक्पृथक्।।2.83.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
निवेश्य गङ्गामनु तां महानदीं चमूं विधानैः परिबर्हशोभिनीम्। उवास रामस्य तदा महात्मनो विचिन्तयानो भरतो निवर्तनम्।।2.83.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.