Skip to content
Aranya Kanda Sarga 71 33 Shlokas

Sarga 71

Sarga 71 from Aranya Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
पुरा राम महाबाहो महाबलपराक्रम। रूपमासीन्ममा चिन्त्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्।।3.71.1।। यथा सोमस्य शक्रस्य सूर्यस्य च यथा वपुः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
सोऽहं रूपमिदं कृत्वा लोकवित्रासनं महत्।।3.71.2।। ऋषीन्वनगतान्राम त्रासयामि ततस्ततः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
ततस्स्थूलशिरा नाम महर्षिः कोपितो मया।।3.71.3।। सञ्चिन्वन्विविधं वन्यं रूपेणानेन धर्षितः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
तेनाहमुक्तः प्रेक्ष्यैवं घोरशापाभिधायिना।।3.71.4।। एतदेव नृशंसं ते रूपमस्तु विगर्हितम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
स मया याचितः क्रुद्धश्शापस्योन्तो भवेदिति।।3.71.5।। अभिशापकृतस्येति तेनेदं भाषितं वचः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
यदा छित्त्वा भुजौ रामस्त्वां दहेद्विजने वने।।3.71.6।। तदा त्वं प्राप्स्यसे रूपं स्वमेव विपुलं शुभम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
श्रिया विराजितं पुत्रं दनोस्त्वं विद्धि लक्ष्मण।।3.71.7।। इन्द्रकोपादिदं रूपं प्राप्तमेवं रणाजिरे।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
अहं हि तपसोग्रेण पितामहमतोषयम्।।3.71.8।। दीर्घमायुस्स मे प्रादात्ततो मां विभ्रमोऽस्पृशत्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
दीर्घमायुर्मया प्राप्तं किं मे शक्रः करिष्यति।।3.71.9।। इत्येवं बुद्धिमास्थाय रणे शक्रमधर्षयम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
तस्य बाहुप्रयुक्तेन वज्रेण शतपर्वणा।।3.71.10।। सक्थिनी चैव मूर्धा च शरीरे सम्प्रवेशितम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
स मया याच्यमानस्सन्नानयद्यमसादनम्।।3.71.11।। पितामहवचस्सत्यं तदस्त्विति ममाब्रवीत्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
अनाहारः कथं शक्तो भग्नसक्थिशिरोमुखः।।3.71.12।। वज्रेणाभिहतः कालं सुदीर्घमपि जीवितुम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
एवमुक्तस्तु मे शक्रो बाहू योजनमायतौ।।3.71.13।। प्रादादास्यं च मे कुक्षौ तीक्ष्णदंष्ट्रमकल्पयत्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
सोऽहं भुजाभ्यां दीर्घाभ्यां संकृष्यास्मिन्वने चरान्।।3.71.14।। सिंहव्दिपमृगव्याघ्रान् भक्षयामि समन्ततः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
स तु मामब्रवीदिन्द्रो यदा रामस्सलक्ष्मणः।।3.71.15।। छेत्स्यते समरे बाहू तदा स्वर्गं गमिष्यसि।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
अनेन वपुषा राम वनेऽस्मिन्राजसत्तम।।3.71.16।। यद्यत्पश्यामि सर्वस्य ग्रहणं साधु रोचये।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
अवश्यं ग्रहणं रामो मन्येऽहं समुपैष्यति।।3.71.17।। इमां बुद्धिं पुरस्कृत्य देहन्यासकृतश्रमः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
स त्वं रामोऽसि भद्रं ते नाहमन्येन राघव।।3.71.18।। शक्यो हन्तुं यथातत्त्वमेवमुक्तं महर्षिणा।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
अहं हि मतिसाचिव्यं करिष्यामि नरर्षभ।।3.71.19।। मित्रं चैवोपदेक्ष्यामि युवाभ्यां संस्कृतोऽग्निना।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा दनुना तेन राघवः।।3.71.20।। इदं जगाद वचनं लक्ष्मणस्योपशृण्वतः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
रावणेन हृता भार्या मम सीता यशस्स्विनी।।3.71.21।। निष्क्रान्तस्य जनस्थानात्सहभ्रात्रा यथासुखम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
नाममात्रं तु जानामि न रूपं तस्य रक्षसः।।3.71.22।। निवासं वा प्रभावं वा वयं तस्य न विद्महे।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
शोकार्तानामनाथानामेवं विपरिधावताम्।।3.71.23।। कारुण्यं सदृशं कर्तुमुपकारे च वर्तताम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
काष्ठान्यादाय शुष्काणि काले भग्नानि कुञ्जरैः।।3.71.24।। धक्ष्यामस्त्वां वयं वीर श्वभ्रे महति कल्पिते।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
स त्वं सीतां समाचक्ष्व येन वा यत्र वा हृता।।3.71.25।। कुरु कल्याणमत्यर्थं यदि जानासि तत्त्वतः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
एवमुक्तस्तु रामेण वाक्यं दनुरनुत्तमम्।।3.71.26।। प्रोवाच कुशलो वक्तुं वक्तारमपि राघवम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
दिव्यमस्ति न मे ज्ञानं नाभिजानामि मैथिलीम्।।3.71.27।। यस्तां ज्ञास्यति तं वक्ष्ये दग्धस्स्वं रूपमास्थितः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
अदग्धस्य तु विज्ञातुं शक्तिरस्ति न मे प्रभो।।3.71.28।। राक्षसं तं महावीर्यं सीता येन हृता तव।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
विज्ञानं हि मम भ्रष्टं शापदोषेण राघव।।3.71.29।। स्वकृतेन मया प्राप्तं रूपं लोकविगर्हितम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
किं तु यावन्न यात्यस्तं सविता श्रान्तवाहनः।।3.71.30।। तावन्मामवटे क्षिप्त्वा दह राम यथाविधि।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
दग्धस्त्वयाहमवटे न्यायेन रघुनन्धन।।3.71.31।। वक्ष्यामि तमहं वीर यस्तं ज्ञास्यति राक्षसम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
तेन सख्यं च कर्तव्यं न्याय्यवृत्तेन राघव।।3.71.32।। कल्पयिष्यति ते प्रीतस्साहाय्यं लघुविक्रमः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
न हि तस्यास्त्यविज्ञातं त्रिषु लेकेषु राघव।।3.71.33।। सर्वान्परिसृतो लोकान्पुरासौ कारणान्तरे।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.