Bala Kanda
Sarga 43
41 Shlokas
Bala Kanda Sarga 43
Sarga 43 from Bala Kanda of the Valmiki Ramayana.
देवदेवे गते तस्मिन् सोऽङ्गुष्ठाग्रनिपीडिताम्। कृत्वा वसुमतीं राम संवत्सरमुपासत।।1.43.1।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ संवत्सरे पूर्णे सर्वलोकनमस्कृत:। उमापति: पशुपती राजानमिदमब्रवीत्।।1.43.2।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
प्रीतस्तेऽहं नरश्रेष्ठ करिष्यामि तव प्रियम्। शिरसा धारयिष्यामि शैलराजसुतामहम्।।1.43.3।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो हैमवती ज्येष्ठा सर्वलोकनमस्कृता। तदा सातिमहद्रूपं कृत्वा वेगं च दुस्सहम्।।1.43.4।। आकाशादपतद्राम शिवे शिवशिरस्युत।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अचिन्तयच्च सा देवी गङ्गा परमदुर्धरा।।1.43.5।। विशाम्यहं हि पातालं स्रोतसा गृह्य शङ्करम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धस्तु भगवान् हर:।।1.43.6।। तिरोभावयितुं बुद्धिं चक्रे त्रिनयनस्तदा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा तस्मिन् पतिता पुण्या पुण्ये रुद्रस्य मूर्धनि।।1.43.7।। हिमवत्प्रतिमे राम जटामण्डलगह्वरे।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सा कथञ्चिन्महीं गन्तुं नाशक्नोद्यत्नमास्थिता।।1.43.8।। नैव निर्गमनं लेभे जटामण्डलमोहिता।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्रैवाबम्भ्रमद्देवी संवत्सरगणान् बहून्।।1.43.9।। तामपश्यन्पुनस्तत्र तप: परममास्थित:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अनेन तोषितश्चाभूदत्यर्थं रघुनन्दन।।1.43.10।। विससर्ज ततो गङ्गां हरो बिन्दुसर: प्रति।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यां विसृज्यमानायां सप्तस्रोतांसि जज्ञिरे।।1.43.11।। ह्लादिनी पावनी चैव नलिनी च तथाऽपरा। तिस्र: प्राचीं दिशं जग्मु: गङ्गाश्शिवजलाश्शुभा:।।1.43.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यां विसृज्यमानायां सप्तस्रोतांसि जज्ञिरे।।1.43.11।। ह्लादिनी पावनी चैव नलिनी च तथाऽपरा। तिस्र: प्राचीं दिशं जग्मु: गङ्गाश्शिवजलाश्शुभा:।।1.43.12।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सुचक्षुश्चैव सीता च सिन्धुश्चैव महानदी। तिस्रस्त्वेता दिशं जग्मु: प्रतीचीं तु शुभोदका:।।1.43.13।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सप्तमी चान्वगात्तासां भगीरथमथो नृपम्। भगीरथोऽपि राजर्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थित:।।1.43.14।। प्रायादग्रे महातेजा गङ्गा तं चाप्यनुव्रजत्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
गगनाच्छङ्करशिरस्ततो धरणिमाश्रिता।।1.43.15 ।। व्यसर्पत जलं तत्र तीव्रशब्दपुरस्कृतम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मत्स्यकच्छपसङ्घैश्च शिंशुमारगणैस्तदा।।1.43.16।। पतद्भि: पतितैश्चान्यैर्व्यरोचत वसुन्धरा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो देवर्षिगन्धर्वा यक्षसिद्धगणास्तदा।।1.43.17।। व्यलोकयन्त ते तत्र गगनाद्गां गतां तथा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
विमानैर्नगराकारैर्हयैर्गजवरैस्तदा।।1.43.18।। पारिप्लवगतैश्चापि देवतास्तत्र विष्ठिता:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तदद्भुततमं लोके गङ्गापतनमुत्तमम्।।1.43.19।। दिदृक्षवो देवगणा: समीयुरमितौजस:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सम्पतद्भिस्सुरगणैस्तेषां चाभरणौजसा।।1.43.20।। शतादित्यमिवाभाति गगनं गततोयदम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शिंशुमारोरगगणैर्मीनैरपि च चञ्चलै:।।1.43.21।। विद्युद्भिरिव विक्षिप्तमाकाशमभवत्तदा।
Original text view. Choose a source above to add translations.
पाण्डरैस्सलिलोत्पीडै: कीर्यमाणैस्सहस्रधा।।1.43.22।। शारदाभ्रैरिवाकीर्णं गगनं हंससम्प्लवै:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
क्वचिद्द्रुततरं याति कुटिलं क्वचिदायतम्।।1.43.23।। विनतं क्वचिदुद्धूतं क्वचिद्याति शनैश्शनै:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
सलिलेनैव सलिलं क्वचिदभ्याहतं पुन:।।1.43.24।। मुहुरूर्ध्वमुखं गत्वा पपात वसुधातलम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तच्छङ्करशिरोभ्रष्टं भ्रष्टं भूमितले पुन:।।1.43.25।। व्यरोचत तदा तोयं निर्मलं गतकल्मषम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तत्र देवर्षिगन्धर्वा वसुधातलवासिन:।।1.43.26।। भवाङ्गपतितं तोयं पवित्रमिति पस्पृशु:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
शापात्प्रपतिता ये च गगनाद्वसुधातलम्।।1.43.27।। कृत्वा तत्राभिषेकं ते बभूवुर्गतकल्मषा:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
धूतपापा: पुनस्तेन तोयेनाथ सुभास्वता।।1.43.28।। पुनराकाशमाविश्य स्वान् लोकान् प्रतिपेदिरे।
Original text view. Choose a source above to add translations.
मुमुदे मुदितो लोकस्तेन तोयेन भास्वता।।1.43.29।। कृताभिषेको गङ्गायां बभूव विगतक्लम:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भगीरथोऽपि राजार्षिर्दिव्यं स्यन्दनमास्थित:। प्रायादग्रे महातेजास्तं गङ्गा पृष्ठतोऽन्वगात्।।1.43.30।
Original text view. Choose a source above to add translations.
देवास्सर्षिगणा: सर्वे दैत्यदानवराक्षसा:।।1.43.31।। गन्धर्वयक्षप्रवरास्सकिन्नरमहोरगा:। सर्वाश्चाप्सरसो राम भगीरथरथानुगाम्।।1.43.32।। गङ्गामन्वगमन् प्रीतास्सर्वे जलचराश्च ये।
Original text view. Choose a source above to add translations.
देवास्सर्षिगणा: सर्वे दैत्यदानवराक्षसा:।।1.43.31।। गन्धर्वयक्षप्रवरास्सकिन्नरमहोरगा:। सर्वाश्चाप्सरसो राम भगीरथरथानुगाम्।।1.43.32।। गङ्गामन्वगमन् प्रीतास्सर्वे जलचराश्च ये।
Original text view. Choose a source above to add translations.
यतो भगीरथो राजा ततो गङ्गायशस्विनी।।1.43.33।। जगाम सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो हि यजमानस्य जह्नोरद्भुतकर्मण:।।1.43.34।। गङ्गा सम्प्लावयामास यज्ञवाटं महात्मन:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धो यज्वा तु राघव।।1.43.35।। अपिबच्च जलं सर्वं गङ्गाया: परमाद्भुतम्।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो देवास्सगन्धर्वा ऋषयश्च सुविस्मिता:।।1.43.36।। पूजयन्ति महात्मानं जह्नुं पुरुषसत्तमम्। गङ्गां चापि नयन्ति स्म दुहितृत्वे महात्मन:।।1.43.37।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततो देवास्सगन्धर्वा ऋषयश्च सुविस्मिता:।।1.43.36।। पूजयन्ति महात्मानं जह्नुं पुरुषसत्तमम्। गङ्गां चापि नयन्ति स्म दुहितृत्वे महात्मन:।।1.43.37।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
ततस्तुष्टो महातेजाश्श्रोत्राभ्यामसृजत् पुन:।।1.43.38।। तस्माज्जह्नुसुता गङ्गा प्रोच्यते जाह्नवीतिच।
Original text view. Choose a source above to add translations.
जगाम च पुनर्गङ्गा भगीरथरथानुगा। सागरं चापि सम्प्राप्ता सा सरित्प्रवरा तदा।।1.43.39।। रसातलमुपागच्छत्सिद्ध्यर्थं तस्य कर्मण:।
Original text view. Choose a source above to add translations.
भगीरथोऽपि राजर्षि: गङ्गामादाय यत्नत:। पितामहान् भस्मकृतानपश्यद्दीनचेतन:।।1.43.40।।
Original text view. Choose a source above to add translations.
अथ तद्भस्मनां राशिं गङ्गासलिलमुत्तमम्। प्लावयद्धूतपाप्मानस्स्वर्गं प्राप्ता रघूत्तम।।1.43.41।।
Original text view. Choose a source above to add translations.