Yuddha Kanda
Sarga 92
27 Shlokas
Sarga 92
Sarga 92 from Yuddha Kanda of the Valmiki Ramayana.
रुधिरक्लिन्नगात्रस्तुलक्ष्मणःशुभलक्षणः । बभूवहृष्टस्तंहत्वाशक्रजेतारमाहवे ।।6.92.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततःसजाम्बवन्तंचहनूमन्तंचवीर्यवान् । संनिपत्यमहातेजास्तांश्चसर्वान्वनौकसः ।।6.92.2।। आजगामततःशीघ्रंयत्रसुग्रीवराघवौ । विभीषणमवष्टभ्यहनूमन्तंचलक्ष्मणः ।।6.92.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततःसजाम्बवन्तंचहनूमन्तंचवीर्यवान् । संनिपत्यमहातेजास्तांश्चसर्वान्वनौकसः ।।6.92.2।। आजगामततःशीघ्रंयत्रसुग्रीवराघवौ । विभीषणमवष्टभ्यहनूमन्तंचलक्ष्मणः ।।6.92.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोराममभिक्रम्यसौमित्रिरभिवाद्य च । तस्थौभ्रातृसमीपस्थःशक्रस्येन्द्रानुजोयथा ।।6.92.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
निष्टनन्निवचागत्यराघवायमहात्मने । आचचक्षेतदावीरोघोरमिन्द्रजितोवधम् ।।6.92.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रावणेस्तुशिरश्छिन्नंलक्ष्मणेनमहात्मना । न्यवेदयतरामायतदाहृष्टोविभीषणः ।।6.92.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
श्रुत्वैवतुमहावीर्योलक्षणनेन्द्रजिद्वधम् । प्रहर्षमतुलंलेभेवाक्यंचेदमुवाच ह ।।6.92.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
साधुलक्ष्मणतुष्टोऽस्मिकर्मचासुकरंकृतम् । रावणेर्हिविनाशेनजितमुत्यपधारय ।।6.92.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तंशिरस्युपाघ्रायलक्ष्मणंकीर्तिवर्धनम् । लज्जमानंबलात्स्नेहादङ्गमारोप्यवीर्यवान् ।।6.92.9।। उपवेश्यतमुत्सङ्गेपरिष्वज्यावपीडितम् । भ्रातरंलक्ष्मणंस्निग्धंपुनःपुनरुदैक्षत ।।6.92.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तंशिरस्युपाघ्रायलक्ष्मणंकीर्तिवर्धनम् । लज्जमानंबलात्स्नेहादङ्गमारोप्यवीर्यवान् ।।6.92.9।। उपवेश्यतमुत्सङ्गेपरिष्वज्यावपीडितम् । भ्रातरंलक्ष्मणंस्निग्धंपुनःपुनरुदैक्षत ।।6.92.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शल्यसंपीडितंशस्तंनिःश्वसन्तंतुंलक्ष्मणम् । रामस्तुदुःखसन्तप्तंतंतुनिःश्वासपीडितम् ।।6.92.11।। मूर्ध्निचैनमुपाघ्रायभूयःसंस्पृश्य च त्वरन् । उवाचलक्ष्मणंवाक्यमाश्वास्यपुरुषर्षभः ।।6.92.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शल्यसंपीडितंशस्तंनिःश्वसन्तंतुंलक्ष्मणम् । रामस्तुदुःखसन्तप्तंतंतुनिःश्वासपीडितम् ।।6.92.11।। मूर्ध्निचैनमुपाघ्रायभूयःसंस्पृश्य च त्वरन् । उवाचलक्ष्मणंवाक्यमाश्वास्यपुरुषर्षभः ।।6.92.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कृतंपरमकळ्याणंकर्मदुष्करकर्मणा । अद्यमन्येहतेपुत्रेरावणंनिहतंयुधि ।।6.92.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अद्याहंविजयीशत्रौहतेतस्मिन् दुरात्मनि । रावणस्यनृशंसस्यदिष्ट्यावीरत्वयारणे ।।6.92.14।। छिन्नोहिदक्षिणोबाहुः स हितस्यव्यपाश्रयः । विभीषणहनूमद्भ्यांकृतंकर्ममहद्रणे ।।6.92.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अद्याहंविजयीशत्रौहतेतस्मिन् दुरात्मनि । रावणस्यनृशंसस्यदिष्ट्यावीरत्वयारणे ।।6.92.14।। छिन्नोहिदक्षिणोबाहुः स हितस्यव्यपाश्रयः । विभीषणहनूमद्भ्यांकृतंकर्ममहद्रणे ।।6.92.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अहोरात्रैस्त्रिभिर्वीरःकथञ्चितवन्दिपातितः । विरमित्रःकृतोऽस्म्यद्यनिर्यास्यतिहिरावणः ।।6.92.16।। बलव्यूहेनमहताश्रुत्वापुत्त्रंनिपातितम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तंपुत्रवधसन्तप्तंनिर्यान्तंराक्षसाधिपम् ।।6.92.17।। बलेनावृत्यमहतानिहनिष्यामिदुर्जयम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
त्वयालक्ष्मणनाथेनसीता च पृथिवी च मे ।।6.92.18।। न दुष्प्रापाहतेतस्मिन् शक्रजेतरिचाहवे ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सतंभ्रातरमाश्वास्यपरिष्वज्य च राघवः ।।6.92.19।। रामःसुषेणंमुदितस्समाभाष्येदमब्रवीत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सशल्योऽयंमहाप्राज्ञस्सौमित्रिर्मित्रवत्सलः ।।6.92.20।। यथाभवतिसुस्वस्थस्तथात्वंसमुपाचर ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विशल्यःक्रियतांक्षिप्रंसौमित्रिस्सविभीषणः ।।6.92.21।। ऋक्ष्वानरसैन्यानांशूराणांद्रुमयोधिनाम् । येचाप्यन्येऽत्रयुध्यन्तिसशल्याव्रणिनस्तथा ।।6.92.22।। तेऽपिसर्वेप्रयत्नेनक्रियन्तांसुखिनस्तथा ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विशल्यःक्रियतांक्षिप्रंसौमित्रिस्सविभीषणः ।।6.92.21।। ऋक्ष्वानरसैन्यानांशूराणांद्रुमयोधिनाम् । येचाप्यन्येऽत्रयुध्यन्तिसशल्याव्रणिनस्तथा ।।6.92.22।। तेऽपिसर्वेप्रयत्नेनक्रियन्तांसुखिनस्तथा ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्तस्तुरामेणमहात्माहरियूथपः ।।6.92.23।। लक्ष्मणायदरौनस्तस्सुषेणःपरमौषधम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तस्यगन्धमाघ्रायविशल्यस्समपद्यत ।।6.92.24।। तदानिर्वेदनश्चैवसंरूढव्रणएव च ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विभीषणमुखानां च सुहृदांराघवाज्नाया ।।6.92.25।। सर्ववानरमुख्यानांचिकित्सामकरोत्तदा ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततःप्रकृतिमापन्नोहृतशल्योगतव्यथ: ।।6.92.26।। सौमित्रिर्मुदितस्तत्र क्षणेन विगतज्वरः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तदैवरामःप्लवगाधिपस्तथाविभीषणश्चर्क्षपतिश्चजाम्बवान् । आवेक्ष्यसौमित्रिमरोगमुथतितंमुदाससैन्यास्सुचिरंजहर्षिरे ।।6.92.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.