Skip to content
Uttara Kanda Sarga 15 46 Shlokas

Sarga 15

Sarga 15 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
ततस्ताँल्लक्ष्य वित्रस्तान्यक्षेन्द्रांश्च सहस्रशः । धनाध्यक्षो महायक्षं माणिचारमथाब्रवीत् ।। 7.15.1 ।।

tatastāँllakṣya vitrastānyakṣendrāṃśca sahasraśaḥ | dhanādhyakṣo mahāyakṣaṃ māṇicāramathābravīt || 7.15.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
रावणं जहि यक्षेन्द्र दुर्वृत्तं पापचेतसम् । शरणं भव वीराणां यक्षाणां युद्धशालिनाम् ।। 7.15.2 ।।

rāvaṇaṃ jahi yakṣendra durvṛttaṃ pāpacetasam | śaraṇaṃ bhava vīrāṇāṃ yakṣāṇāṃ yuddhaśālinām || 7.15.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
एवमुक्तो महाबाहुर्माणिभद्रः सुदुर्जयः । वृतो यक्षसहस्रैस्तु चतुर्भिः समयोधयत् ।। 7.15.3 ।।

evamukto mahābāhurmāṇibhadraḥ sudurjayaḥ | vṛto yakṣasahasraistu caturbhiḥ samayodhayat || 7.15.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
ते गदामुसलप्रासैः शक्तितोमरमुद्गरैः । अभिघ्नन्तस्तदा यक्षा राक्षसान्समुपाद्रवन् ।। 7.15.4 ।।

te gadāmusalaprāsaiḥ śaktitomaramudgaraiḥ | abhighnantastadā yakṣā rākṣasānsamupādravan || 7.15.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
कुर्वन्तस्तुमुलं युद्धं चरन्तः श्येनवल्लघु । बाढं प्रयच्छन्नेच्छामि दीयतामिति भाषिणः ।। 7.15.5 ।।

kurvantastumulaṃ yuddhaṃ carantaḥ śyenavallaghu | bāḍhaṃ prayacchannecchāmi dīyatāmiti bhāṣiṇaḥ || 7.15.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
ततो देवाः सगन्धर्वा ऋषयो ब्रह्मवादिनः । दृष्ट्वा तत्तुमुलं युद्धं परं विस्मयमागमन् ।। 7.15.6 ।।

tato devāḥ sagandharvā ṛṣayo brahmavādinaḥ | dṛṣṭvā tattumulaṃ yuddhaṃ paraṃ vismayamāgaman || 7.15.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
यक्षाणां तु प्रहस्तेन सहस्रं निहतं रणे । महोदरेण चानिन्द्यं सहस्रमपरं हतम् ।। 7.15.7 ।।

yakṣāṇāṃ tu prahastena sahasraṃ nihataṃ raṇe | mahodareṇa cānindyaṃ sahasramaparaṃ hatam || 7.15.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
क्रुद्धेन च तदा राजन्मारीचेन युयुत्सुना । निमेषान्तरमात्रेण द्वे सहस्रे निपातिते ।। 7.15.8 ।।

kruddhena ca tadā rājanmārīcena yuyutsunā | nimeṣāntaramātreṇa dve sahasre nipātite || 7.15.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
क्व च यक्षार्जवं युद्धं क्व च मायाबलाश्रयम् । रक्षसां पुरुषव्याघ्र तेन ते ऽभ्यधिका युधि ।। 7.15.9 ।।

kva ca yakṣārjavaṃ yuddhaṃ kva ca māyābalāśrayam | rakṣasāṃ puruṣavyāghra tena te 'bhyadhikā yudhi || 7.15.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
धूम्राक्षेण समागम्य माणिभद्रो महारणे । मुसलेनोरसि क्रोधात्तडितो न च कम्पितः ।। 7.15.10 ।।

dhūmrākṣeṇa samāgamya māṇibhadro mahāraṇe | musalenorasi krodhāttaḍito na ca kampitaḥ || 7.15.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
ततो गदां समाविध्य माणिभद्रेण राक्षसः । धूम्राक्षस्ताडितो मूर्ध्नि विह्वलः स पपात ह ।। 7.15.11 ।।

tato gadāṃ samāvidhya māṇibhadreṇa rākṣasaḥ | dhūmrākṣastāḍito mūrdhni vihvalaḥ sa papāta ha || 7.15.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
धूम्राक्षं ताडितं दृष्ट्वा पतितं शोणितोक्षितम् । अभ्यधावत सङ्ग्रामे माणिभद्रं दशाननः ।। 7.15.12 ।।

dhūmrākṣaṃ tāḍitaṃ dṛṣṭvā patitaṃ śoṇitokṣitam | abhyadhāvata saṅgrāme māṇibhadraṃ daśānanaḥ || 7.15.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
तं क्रुद्धमभिधावन्तं माणिभद्रो दशाननम् । शक्तिभिस्ताडयामास तिसृभिर्यक्षपुङ्गवः ।। 7.15.13 ।।

taṃ kruddhamabhidhāvantaṃ māṇibhadro daśānanam | śaktibhistāḍayāmāsa tisṛbhiryakṣapuṅgavaḥ || 7.15.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
ताडितो माणिभद्रस्य मुकुटे प्राहरद्रणे । तस्य तेन प्रहारेम मुकुटं पार्श्वमागतम् ।। 7.15.14 ।।

tāḍito māṇibhadrasya mukuṭe prāharadraṇe | tasya tena prahārema mukuṭaṃ pārśvamāgatam || 7.15.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
ततः संयुध्यमानेन विष्टब्धो न व्यकम्पत । तदाप्रभृति यक्षो ऽसौ पार्श्वमौलिरिति स्मृतः । सन्नादः सुमहान्राजंस्तस्मिन्शैले ऽभ्यवर्तत ।। 7.15.15 ।।

tataḥ saṃyudhyamānena viṣṭabdho na vyakampata | tadāprabhṛti yakṣo 'sau pārśvamauliriti smṛtaḥ | sannādaḥ sumahānrājaṃstasminśaile 'bhyavartata || 7.15.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
ततो दूरात्प्रददृशे धनाध्यक्षो गदाधरः । शुक्रप्रौष्ठपदाभ्यां च पद्मशङ्खसमावृतः ।। 7.15.16 ।।

tato dūrātpradadṛśe dhanādhyakṣo gadādharaḥ | śukraprauṣṭhapadābhyāṃ ca padmaśaṅkhasamāvṛtaḥ || 7.15.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
स दृष्ट्वा भ्रातरं सङ्ख्ये शापाद्विभ्रष्टगौरवम् । उवाच वचनं धीमान्युक्तं पैतामहे कुले ।। 7.15.17 ।।

sa dṛṣṭvā bhrātaraṃ saṅkhye śāpādvibhraṣṭagauravam | uvāca vacanaṃ dhīmānyuktaṃ paitāmahe kule || 7.15.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
यन्मया वार्यमाणस्त्वं नावगच्छसि दुर्मते । पश्चादस्य फलं प्राप्य ज्ञास्यसे निरयं गतः ।। 7.15.18 ।।

yanmayā vāryamāṇastvaṃ nāvagacchasi durmate | paścādasya phalaṃ prāpya jñāsyase nirayaṃ gataḥ || 7.15.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
यो हि मोहाद्विषं पीत्वा नावगच्छति दुर्मतिः । स तस्य परिणामान्ते जानीते कर्मणः फलम् ।। 7.15.19 ।।

yo hi mohādviṣaṃ pītvā nāvagacchati durmatiḥ | sa tasya pariṇāmānte jānīte karmaṇaḥ phalam || 7.15.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
देवता नाभिनन्दन्ति धर्मयुक्तेन केनचित् । येन त्वमीदृशं भावं नीतस्सन्नावबुद्ध्यसे ।। 7.15.20 ।।

devatā nābhinandanti dharmayuktena kenacit | yena tvamīdṛśaṃ bhāvaṃ nītassannāvabuddhyase || 7.15.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
मातरं पितरं यो हि आचार्यं चावमन्यते । स पश्यति फलं तस्य प्रेतराजवशं गतः ।। 7.15.21 ।।

mātaraṃ pitaraṃ yo hi ācāryaṃ cāvamanyate | sa paśyati phalaṃ tasya pretarājavaśaṃ gataḥ || 7.15.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
अध्रुवे हि शरीरे यो न करोति तपोर्जनम् । स पश्चात्तप्यते मूढो मृतो दृष्ट्वा ऽ ऽत्मनो गतिम् ।। 7.15.22 ।।

adhruve hi śarīre yo na karoti taporjanam | sa paścāttapyate mūḍho mṛto dṛṣṭvā ' 'tmano gatim || 7.15.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
धर्माद्राज्यं धनं सौख्यमधर्माद्दुःखमेव च । तस्माद्धर्मं सुखार्थाय कुर्यात्पापं विसर्जयेत् ।। 7.15.23 ।।

dharmādrājyaṃ dhanaṃ saukhyamadharmādduḥkhameva ca | tasmāddharmaṃ sukhārthāya kuryātpāpaṃ visarjayet || 7.15.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
पापस्य हि फलं दुःखं तद्भोक्तव्यमिहात्मना । तस्मादात्मापघातार्थं मूढः पापं करिष्यति ।। 7.15.24 ।।

pāpasya hi phalaṃ duḥkhaṃ tadbhoktavyamihātmanā | tasmādātmāpaghātārthaṃ mūḍhaḥ pāpaṃ kariṣyati || 7.15.24 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
कस्य चिन्न हि दुर्बुद्धेश्छन्दतो जायते मतिः । देवं चेष्टयते सर्वं हतो दैवेन हन्यते । यादृशं कुरुते कर्म तादृशं फलमश्नुते ।। 7.15.25 ।।

kasya cinna hi durbuddheśchandato jāyate matiḥ | devaṃ ceṣṭayate sarvaṃ hato daivena hanyate | yādṛśaṃ kurute karma tādṛśaṃ phalamaśnute || 7.15.25 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
बुद्धिरूपं फलं पुत्राञ्छौर्यं धीरत्वमेव च । प्राप्नुवन्ति नरा लोके निर्जितं पुण्यकर्मभिः ।। 7.15.26 ।।

buddhirūpaṃ phalaṃ putrāñchauryaṃ dhīratvameva ca | prāpnuvanti narā loke nirjitaṃ puṇyakarmabhiḥ || 7.15.26 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
एवं निरयगामी त्वं यस्य ते मतिरीदृशी । न त्वां समभिभाषिष्ये ऽसद्वृत्तेष्वेव निर्णयः ।। 7.15.27 ।।

evaṃ nirayagāmī tvaṃ yasya te matirīdṛśī | na tvāṃ samabhibhāṣiṣye 'sadvṛtteṣveva nirṇayaḥ || 7.15.27 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
एवमुक्तास्ततस्तेन तस्यामात्याः समाहताः । मारीचप्रमुखाः सर्वे विमुखा विप्रदुद्रुवुः ।। 7.15.28 ।।

evamuktāstatastena tasyāmātyāḥ samāhatāḥ | mārīcapramukhāḥ sarve vimukhā vipradudruvuḥ || 7.15.28 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
ततस्तेन दशग्रीवो यक्षेन्द्रेण महात्मना । गदयाभिहतो मूर्ध्नि न च स्थानात्प्रकम्पितः ।। 7.15.29 ।।

tatastena daśagrīvo yakṣendreṇa mahātmanā | gadayābhihato mūrdhni na ca sthānātprakampitaḥ || 7.15.29 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
ततस्तौ राम निघ्नन्तौ तदान्योन्यं महामृधे । न विह्वलौ न च श्रान्तौ बभूवतुरमर्षणौ ।। 7.15.30 ।।

tatastau rāma nighnantau tadānyonyaṃ mahāmṛdhe | na vihvalau na ca śrāntau babhūvaturamarṣaṇau || 7.15.30 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
आग्नेयमस्त्रं तस्मै स मुमोच धनदस्तदा । राक्षसेन्द्रो वारुणेन तदस्त्रं प्रत्यवारयत् ।। 7.15.31 ।।

āgneyamastraṃ tasmai sa mumoca dhanadastadā | rākṣasendro vāruṇena tadastraṃ pratyavārayat || 7.15.31 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
ततो मायां प्रविष्टो ऽसौ राक्षसीं राक्षसेश्वरः । रूपाणां शतसाहस्रं विनाशाय चकार च ।। 7.15.32 ।।

tato māyāṃ praviṣṭo 'sau rākṣasīṃ rākṣaseśvaraḥ | rūpāṇāṃ śatasāhasraṃ vināśāya cakāra ca || 7.15.32 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
व्याघ्रो वराहो जीमूतः पर्वतः सागरो द्रुमः । यक्षो दैत्यस्वरूपी च सो ऽदृश्यत दशाननः ।। 7.15.33 ।।

vyāghro varāho jīmūtaḥ parvataḥ sāgaro drumaḥ | yakṣo daityasvarūpī ca so 'dṛśyata daśānanaḥ || 7.15.33 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 34
बहूनि च करोति स्म दृश्यन्ते न त्वसौ ततः । प्रतिगृह्य ततो राम महदस्त्रं दशाननः ।। 7.15.34 ।।

bahūni ca karoti sma dṛśyante na tvasau tataḥ | pratigṛhya tato rāma mahadastraṃ daśānanaḥ || 7.15.34 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 35
जघान मूर्ध्नि धनदं व्याविद्ध्य महतीं गदाम् । एवं स तेनाभिहतो विह्वलः शोणितोक्षितः ।। 7.15.35 ।।

jaghāna mūrdhni dhanadaṃ vyāviddhya mahatīṃ gadām | evaṃ sa tenābhihato vihvalaḥ śoṇitokṣitaḥ || 7.15.35 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 36
कृत्तमूल इवाशोको निपपात धनाधिपः ।। 7.15.36 ।।

kṛttamūla ivāśoko nipapāta dhanādhipaḥ || 7.15.36 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 37
ततः पद्मादिभिस्तत्र निधिभिः स तदा वृतः । धनदोच्छ्वासितस्तैस्तु वनमानीय नन्दनम् ।। 7.15.37 ।।

tataḥ padmādibhistatra nidhibhiḥ sa tadā vṛtaḥ | dhanadocchvāsitastaistu vanamānīya nandanam || 7.15.37 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 38
निर्जित्य राक्षसेन्द्रस्तं धनदं हृष्टमानसः । पुष्पकं तस्य जग्राह विमानं जयलक्षणम् ।। 7.15.38 ।।

nirjitya rākṣasendrastaṃ dhanadaṃ hṛṣṭamānasaḥ | puṣpakaṃ tasya jagrāha vimānaṃ jayalakṣaṇam || 7.15.38 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 39
काञ्चनस्तम्भसंवीतं वैडूर्यमणितोरणम् । मुक्ताजालप्रतिच्छन्नं सर्वकामफलद्रुमम् ।। 7.15.39 ।।

kāñcanastambhasaṃvītaṃ vaiḍūryamaṇitoraṇam | muktājālapraticchannaṃ sarvakāmaphaladrumam || 7.15.39 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 40
मनोजवं कामगमं कामरूपं विहङ्गमम् । मणिकाञ्चनसोपानं तप्तकाञ्चनवेदिकम् ।। 7.15.40 ।।

manojavaṃ kāmagamaṃ kāmarūpaṃ vihaṅgamam | maṇikāñcanasopānaṃ taptakāñcanavedikam || 7.15.40 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 41
देवोपवाह्यमक्षय्यं सदादृष्टिमनःसुखम् । बह्वाश्चर्यं भक्तिचित्रं ब्रह्मणा परिनिर्मितम् ।। 7.15.41 ।।

devopavāhyamakṣayyaṃ sadādṛṣṭimanaḥsukham | bahvāścaryaṃ bhakticitraṃ brahmaṇā parinirmitam || 7.15.41 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 42
निर्मितं सर्वकामैस्तु मनोहरमनुत्तमम् । न तु शीतं न चोष्णं च सर्वर्तुसुखदं शुभम् ।। 7.15.42 ।।

nirmitaṃ sarvakāmaistu manoharamanuttamam | na tu śītaṃ na coṣṇaṃ ca sarvartusukhadaṃ śubham || 7.15.42 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 43
स तं राजा समारुह्य कामगं वीर्यनिर्जितम् । जितं त्रिभुवनं मेने दर्पोत्सेकात्सुदुर्मतिः ।। 7.15.43 ।।

sa taṃ rājā samāruhya kāmagaṃ vīryanirjitam | jitaṃ tribhuvanaṃ mene darpotsekātsudurmatiḥ || 7.15.43 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 44
जित्वा वैश्रवणं देवं कैलासात्समवातरत् ।। 7.15.44 ।।

jitvā vaiśravaṇaṃ devaṃ kailāsātsamavātarat || 7.15.44 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 45
स्वतेजसा विपुलमवाप्य तं जयं प्रतापवान्विमलकिरीटहारवान् । रराज वै परमविमानमास्थितो निशाचरः सदसि गतो यथानलः ।। 7.15.45 ।।

svatejasā vipulamavāpya taṃ jayaṃ pratāpavānvimalakirīṭahāravān | rarāja vai paramavimānamāsthito niśācaraḥ sadasi gato yathānalaḥ || 7.15.45 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 46
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे पञ्चदशः सर्गः ।। 15 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe pañcadaśaḥ sargaḥ || 15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.