evaṃ bruvati rāme tu lakṣmaṇaḥ paravīrahā | pratyuvāca mahātmānaṃ jvalantamiva tejasā || 7.58.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
Sarga 58 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.
evaṃ bruvati rāme tu lakṣmaṇaḥ paravīrahā | pratyuvāca mahātmānaṃ jvalantamiva tejasā || 7.58.1 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
mahadadbhutamāścaryaṃ videhasya purātanam | nirvṛttaṃ rājaśārdūla vasiṣṭhasya nimessaha || 7.58.2 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nimistu kṣatriyaḥ śūro viśeṣeṇa ca dīkṣitaḥ | na kṣamāṃ kṛtavānrājā vasiṣṭhasya mahātmanaḥ || 7.58.3 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktastu tenāyaṃ śrīmān kṣatriyapuṅgavaḥ | uvāca lakṣmaṇaṃ vākyaṃ sarvaśāstraviśāradam || 7.58.4 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
rāmo ramayatāṃ śreṣṭho bhrātaraṃ dīptatejasam | na sarvatra kṣamā vīra puruṣeṣu pradṛśyate || 7.58.5 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
saumitre duḥsaho roṣo yathā kṣānto yayātinā | sattvānugaṃ puraskṛtya tannibodha samāhitaḥ || 7.58.6 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
nahuṣasya suto rājā yayātiḥ pauravardhanaḥ | tasya bhāryādvayaṃ saumya rūpeṇāpratimaṃ bhuvi || 7.58.7 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ekā tu tasya rājarṣernāhuṣasya puraskṛtā | śarmiṣṭhā nāma daiteyī duhitā vṛṣaparvaṇaḥ || 7.58.8 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
anyā tūśanasaḥ patnī yayāteḥ puruṣarṣabha | na tu sā dayitā rājño devayānī sumadhyamā || 7.58.9 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tayoḥ putrau tu sambhūtau rūpavantau samāhitau | śarmiṣṭhā 'janayatpūruṃ devayānī yaduṃ tadā || 7.58.10 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pūrustu dayito rājño guṇairmātṛkṛtena ca | tato duḥkhasamāviṣṭo yadurmātaramabravīt || 7.58.11 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
bhārgavasya kule jātā devasyākliṣṭakarmaṇaḥ | sahase hṛdgataṃ duḥkhamavamānaṃ ca duḥsaham || 7.58.12 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
āvāṃ ca sahitau devi praviśāva hutāśanam | rājā tu ramatāṃ sārdhaṃ daityaputryā bahukṣapāḥ || 7.58.13 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yadi vā sahanīyaṃ te māmanujñātumarhasi | kṣama tvaṃ na kṣamiṣye 'haṃ mariṣyāmi na saṃśayaḥ || 7.58.14 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
putrasya bhāṣitaṃ śrutvā paramārtasya rodataḥ | devayānī tu saṅkruddhā sasmāra pitaraṃ tadā || 7.58.15 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
iṅgitaṃ tadabhijñāya duhiturbhārgavastadā | āgatastvaritaṃ tatra devayānī tu yatra sā || 7.58.16 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
dṛṣṭvā cāprakṛtisthāṃ tāmaprahṛṣṭāmacetanām | pitā duhitaraṃ vākyaṃ kimetaditi cābravīt || 7.58.17 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
pṛcchantamasakṛttaṃ vai bhārgavaṃ dīptatejasam | devayānī tu saṅkruddhā pitaraṃ vākyamabravīt || 7.58.18 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ahamagniṃ viṣaṃ tīkṣṇamapo vā munisattama | bhakṣayiṣye pravekṣyāmi na tu śakṣyāmi jīvitum || 7.58.19 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
na māṃ tvamavajānīṣe duḥkhitāmavamānitām | vṛkṣasyāvajñayā brahmaṃśchidyante vṛkṣajīvinaḥ || 7.58.20 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
avajñayā ca rājarṣiḥ paribhūya ca bhārgava | mayyavajñāṃ prayuṅkte hi na ca māṃ bahu manyate || 7.58.21 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
tasyāstadvacanaṃ śrutvā kopenābhipariplutaḥ | vyāhartumupacakrāma bhārgavo nahuṣātmajam || 7.58.22 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
yasmānmāmavajānīṣe nāhuṣa tvaṃ durātmavān | jarayā parayā jīrṇaḥ śaithilyamupayāsyasi || 7.58.23 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
evamuktvā duhitaraṃ samāśvāsya ca bhārgavaḥ | punarjagāma brahmarṣirbhavanaṃ svaṃ mahāyaśāḥ || 7.58.24 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
sa evamuktvā dvijapuṅgavāgryaḥ sutāṃ samāśvāsya ca devayānīm | punaryayau sūryasamānatejā dattvā ca śāpaṃ nahuṣātmajāya || 7.58.25 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe 'ṣṭapañcāśaḥ sargaḥ || 58 ||
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.