Skip to content
Uttara Kanda Sarga 59 24 Shlokas

Sarga 59

Sarga 59 from Uttara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
श्रुत्वा तूशनसं क्रुद्धं तदा ऽ ऽर्तो नहुषात्मजः । जरां परमिकां प्राप्य यदुं वचनमब्रवीत् ।। 7.59.1 ।।

śrutvā tūśanasaṃ kruddhaṃ tadā ' 'rto nahuṣātmajaḥ | jarāṃ paramikāṃ prāpya yaduṃ vacanamabravīt || 7.59.1 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
यदो त्वमसि धर्मज्ञो मदर्थं प्रतिगृह्यताम् । जरां परमिकां पुत्र भोगै रंस्ये महायशः ।। 7.59.2 ।।

yado tvamasi dharmajño madarthaṃ pratigṛhyatām | jarāṃ paramikāṃ putra bhogai raṃsye mahāyaśaḥ || 7.59.2 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
न तावत्कृतकृत्यो ऽस्मि विषयेषु नरर्षभ । अनुभूय तदा कामं ततः प्राप्स्याम्यहं जराम् ।। 7.59.3 ।।

na tāvatkṛtakṛtyo 'smi viṣayeṣu nararṣabha | anubhūya tadā kāmaṃ tataḥ prāpsyāmyahaṃ jarām || 7.59.3 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
यदुस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच नरर्षभम् । पुत्रस्ते दयितः पूरुः प्रतिगृह्णातु वै जराम् ।। 7.59.4 ।।

yadustadvacanaṃ śrutvā pratyuvāca nararṣabham | putraste dayitaḥ pūruḥ pratigṛhṇātu vai jarām || 7.59.4 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
बहिष्कृतो ऽहमर्थेषु सन्निकर्षाच्च पार्थिव । प्रतिगृह्णातु वै राजन्क सहाश्नाति भोजनम् ।। 7.59.5 ।।

bahiṣkṛto 'hamartheṣu sannikarṣācca pārthiva | pratigṛhṇātu vai rājanka sahāśnāti bhojanam || 7.59.5 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा पूरुमथाब्रवीत् । इयं जरा महाबाहो मदर्थं प्रतिगृह्यताम् ।। 7.59.6 ।।

tasya tadvacanaṃ śrutvā rājā pūrumathābravīt | iyaṃ jarā mahābāho madarthaṃ pratigṛhyatām || 7.59.6 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
नाहुषेणैवमुक्तस्तु पूरुः प्राञ्जलिरब्रवीत् । धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि शासने ऽस्मि तव स्थितः ।। 7.59.7 ।।

nāhuṣeṇaivamuktastu pūruḥ prāñjalirabravīt | dhanyo 'smyanugṛhīto 'smi śāsane 'smi tava sthitaḥ || 7.59.7 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
पूरोर्वचनमाज्ञाय नाहुषः परया मुदा । प्रहर्षमतुलं लेभे जरां सङ्क्रामयच्च ताम् ।। 7.59.8 ।।

pūrorvacanamājñāya nāhuṣaḥ parayā mudā | praharṣamatulaṃ lebhe jarāṃ saṅkrāmayacca tām || 7.59.8 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
ततः स राजा तरुणः प्राप्य यज्ञान्सहस्रशः । बहुवर्षसहस्राणि पालयामास मेदिनीम् ।। 7.59.9 ।।

tataḥ sa rājā taruṇaḥ prāpya yajñānsahasraśaḥ | bahuvarṣasahasrāṇi pālayāmāsa medinīm || 7.59.9 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
अथ दीर्घस्य कालस्य राजा पूरुमथाब्रवीत् । आनयस्व जरां पुत्र न्यासं निर्यातयस्व मे ।। 7.59.10 ।।

atha dīrghasya kālasya rājā pūrumathābravīt | ānayasva jarāṃ putra nyāsaṃ niryātayasva me || 7.59.10 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
न्यासभूता मया पुत्र त्वयि सङ्क्रामिता जरा । तस्मात्प्रतिग्रहीष्यामि तां जरां मा व्यथां कृथाः ।। 7.59.11 ।।

nyāsabhūtā mayā putra tvayi saṅkrāmitā jarā | tasmātpratigrahīṣyāmi tāṃ jarāṃ mā vyathāṃ kṛthāḥ || 7.59.11 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
प्रीतश्चास्मि महाबाहो शासनस्य प्रतिग्रहात् । त्वां चाहमभिषेक्ष्यामि प्रीतियुक्तो नराधिपम् ।। 7.59.12 ।।

prītaścāsmi mahābāho śāsanasya pratigrahāt | tvāṃ cāhamabhiṣekṣyāmi prītiyukto narādhipam || 7.59.12 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
एवमुक्त्वा सुतं पूरुं ययातिर्नहुषात्मजः । देवयानीसुतं क्रुद्धो राजा वाक्यमुवाच ह ।। 7.59.13 ।।

evamuktvā sutaṃ pūruṃ yayātirnahuṣātmajaḥ | devayānīsutaṃ kruddho rājā vākyamuvāca ha || 7.59.13 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
राक्षसस्त्वं मया जातः पुत्ररूपो दुरासदः । प्रतिहंसि ममाज्ञां यत् प्रजार्थे विफलो भव ।। 7.59.14 ।।

rākṣasastvaṃ mayā jātaḥ putrarūpo durāsadaḥ | pratihaṃsi mamājñāṃ yat prajārthe viphalo bhava || 7.59.14 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
पितरं गुरुभूतं मां यस्मात्त्वमवमन्यसे । राक्षसान्यातुधानांस्त्वं जनयिष्यसि दारुणान् ।। 7.59.15 ।।

pitaraṃ gurubhūtaṃ māṃ yasmāttvamavamanyase | rākṣasānyātudhānāṃstvaṃ janayiṣyasi dāruṇān || 7.59.15 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
न तु सोमकुलोत्पन्ने वंशे स्थास्यति दुर्मतेः । वंशो ऽपि भवतस्तुल्यो दुर्विनीतो भविष्यति ।। 7.59.16 ।।

na tu somakulotpanne vaṃśe sthāsyati durmateḥ | vaṃśo 'pi bhavatastulyo durvinīto bhaviṣyati || 7.59.16 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
तमेवमुक्त्वा राजर्षिः पूरुं राज्यविवर्धनम् । अभिषेकेण सम्पूज्य आश्रमं प्रविवेश ह ।। 7.59.17 ।।

tamevamuktvā rājarṣiḥ pūruṃ rājyavivardhanam | abhiṣekeṇa sampūjya āśramaṃ praviveśa ha || 7.59.17 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
ततः कालेन महता दिष्टान्तमुपजग्मिवान् । त्रिदिवं सङ्गतो राजा ययातिर्नहुषात्मजः ।। 7.59.18 ।।

tataḥ kālena mahatā diṣṭāntamupajagmivān | tridivaṃ saṅgato rājā yayātirnahuṣātmajaḥ || 7.59.18 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
पूरुश्चकार तद्राज्यं धर्मेण महता वृतः । प्रतिष्ठाने पुरवरे काशिराज्ये महायशाः ।। 7.59.19 ।।

pūruścakāra tadrājyaṃ dharmeṇa mahatā vṛtaḥ | pratiṣṭhāne puravare kāśirājye mahāyaśāḥ || 7.59.19 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
यदुस्तु जनयामास यातुधानान्सहस्रशः । पुरे क्रौञ्चवने दुर्गे राजवंशबहिष्कृतः ।। 7.59.20 ।।

yadustu janayāmāsa yātudhānānsahasraśaḥ | pure krauñcavane durge rājavaṃśabahiṣkṛtaḥ || 7.59.20 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
एष तूशनसा मुक्तः शापोत्सर्गो ययातिना । धारितः क्षत्रधर्मेण यन्निमिश्च न चक्षमे ।। 7.59.21 ।।

eṣa tūśanasā muktaḥ śāpotsargo yayātinā | dhāritaḥ kṣatradharmeṇa yannimiśca na cakṣame || 7.59.21 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
एतत्ते सर्वमाख्यातं दर्शनं सर्वकारिणाम् । अनुवर्तामहे सौम्य दोषो न स्याद्यथा नृगे ।। 7.59.22 ।।

etatte sarvamākhyātaṃ darśanaṃ sarvakāriṇām | anuvartāmahe saumya doṣo na syādyathā nṛge || 7.59.22 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
इति कथयति रामे चन्द्रतुल्यानने च प्रविरलतरतारं व्योम जज्ञे तदानीम् । अरुणकिरणरक्ता दिग्बभौ चैव पूर्वा कुसुमरसविमुक्तं वस्त्रमाकुण्ठितेव ।। 7.59.23 ।।

iti kathayati rāme candratulyānane ca praviralataratāraṃ vyoma jajñe tadānīm | aruṇakiraṇaraktā digbabhau caiva pūrvā kusumarasavimuktaṃ vastramākuṇṭhiteva || 7.59.23 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः ।। 59 ।।

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmaduttarakāṇḍe ekonaṣaṣṭitamaḥ sargaḥ || 59 ||

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.