Kishkindha Kanda
Sarga 26
41 Shlokas
Sarga 26
Sarga 26 from Kishkindha Kanda of the Valmiki Ramayana.
ततश्शोकाभिसन्तप्तं सुग्रीवं क्लिन्नवाससम्। शाखामृगमहामात्राः परिवार्योपतस्थिरे4.26.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अभिगम्य महाबाहुं राममक्लिष्टकारिणम्। स्थिताः प्राञ्जलयस्सर्वे पितामहमिवर्षयः4.26.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः काञ्चनशैलाभ स्तरुणार्कनिभाननः। अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं हनूमान्मारुतात्मजः4.26.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भवत्प्रसादात्सुग्रीवः पितृपैतामहं महत्। वानराणां सुदुष्प्रापं प्राप्तो राज्यमिदं प्रभो4.26.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भवता समनुज्ञातः प्रविश्य नगरं शुभम्4.26.5।। संविधास्यति कार्याणि सर्वाणि ससुहृज्जनः। स्नातोऽयं विविधैर्गन्धैरौषधैश्च यथाविधि4.26.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भवता समनुज्ञातः प्रविश्य नगरं शुभम्4.26.5।। संविधास्यति कार्याणि सर्वाणि ससुहृज्जनः। स्नातोऽयं विविधैर्गन्धैरौषधैश्च यथाविधि4.26.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अर्चयिष्यति रत्नैश्च माल्यैश्च त्वां विशेषतः। इमां गिरिगुहां रम्यामभिगन्तुमितोऽर्हसि4.26.7।। कुरुष्व स्वामिसम्बन्धं वानरान्सम्प्रहर्षय।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्तो हनुमता राघवः परवीरहा4.26.8।। प्रत्युवाच हनूमन्तं बुद्धिमान्वाक्यकोविदः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
चतुर्दश समास्सौम्य ग्रामं वा यदि वा पुरम्4.26.9।। न प्रवेक्ष्यामि हनुमन्पितुर्निर्देशपालकः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुसमृद्धां गुहां रम्यां सुग्रीवो वानरर्षभः4.26.10।। प्रविष्टो विधिवद्वीरः क्षिप्रं राज्येऽभिषिच्यताम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्त्वा हनूमन्तं रामस्सुग्रीवमब्रवीत्4.26.11।। वृत्तज्ञो वृत्तसम्पन्नमुदारबलविक्रमम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इममप्यङ्गदं वीर यौवराज्येऽभिषेचय4.26.12।। ज्येष्ठस्य स सुतो ज्येष्ठस्सदृशो विक्रमेण ते। अङ्गदोऽयमदीनात्मा यौवराज्यस्य भाजनम्4.26.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इममप्यङ्गदं वीर यौवराज्येऽभिषेचय4.26.12।। ज्येष्ठस्य स सुतो ज्येष्ठस्सदृशो विक्रमेण ते। अङ्गदोऽयमदीनात्मा यौवराज्यस्य भाजनम्4.26.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पूर्वोऽयं वार्षिको मासः श्रावणस्सलिलागमः। प्रवृत्तास्सौम्य चत्वारो मासा वार्षिकसज्ञिकाः4.26.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नायमुद्योगसमयः प्रविश त्वं पुरीं शुभाम्। अस्मिन्वत्स्याम्यहं सौम्य पर्वते सह लक्ष्मणः4.26.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इयं गिरिगुहा रम्या विशाला युक्तमारुता। प्रभूतसलिला सौम्य प्रभूतकमलोत्पला4.26.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कार्तिके समनुप्राप्ते त्वं रावणवधे यत। एष नस्समयस्सौम्य प्रविश त्वं स्वमालयम्4.26.17।। अभिषिक्तस्व राज्ये च सुहृदस्सम्प्रहर्षय।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इति रामाभ्यनुज्ञातस्सुग्रीवो वानराधिपः4.26.18।। प्रविवेश पुरीं रम्यां किष्किन्धां वालिपालिताम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तं वानरसहस्राणि प्रविष्टं वानरेश्वरम्4.26.19।। अभिवाद्य प्रविष्टानि सर्वतः पर्यवारयन्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः प्रकृतयस्सर्वा दृष्ट्वा हरिगणेश्वरम्4.26.20।। प्रणम्य मूर्ध्ना पतिता वसुधायां समाहिताः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुग्रीवः प्रकृतीस्सर्वास्सम्भाष्योत्थाप्य वीर्यवान्4.26.21।। भ्रातुरन्तःपुरं सौम्यं प्रविवेश महाबलः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रविश्य त्वभिनिष्क्रान्तं सुग्रीवं प्लवगेश्वरम्4.26.22।। अभ्यषिञ्चन्त सुहृदस्सहस्राक्षमिवामराः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्4.26.23।। शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे। तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपि4.26.24 सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च। शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्4.26.25।। सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च। चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्4.26.26।। अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी। दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ4.26.27।। समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्। आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश4.26.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्4.26.23।। शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे। तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपि4.26.24 सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च। शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्4.26.25।। सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च। चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्4.26.26।। अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी। दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ4.26.27।। समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्। आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश4.26.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्4.26.23।। शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे। तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपि4.26.24 सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च। शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्4.26.25।। सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च। चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्4.26.26।। अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी। दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ4.26.27।। समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्। आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश4.26.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्4.26.23।। शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे। तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपि4.26.24 सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च। शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्4.26.25।। सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च। चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्4.26.26।। अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी। दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ4.26.27।। समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्। आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश4.26.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्4.26.23।। शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे। तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपि4.26.24 सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च। शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्4.26.25।। सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च। चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्4.26.26।। अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी। दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ4.26.27।। समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्। आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश4.26.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्4.26.23।। शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे। तथा सर्वाणि रत्नानि सर्वबीजौषधीरपि4.26.24 सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान्कुसुमानि च। शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्4.26.25।। सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च। चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान्बहून्4.26.26।। अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुमधुसर्पिषी। दधि चर्म च वैयाघ्रं वाराही चाप्युपानहौ4.26.27।। समालम्भनमादाय रोचनां समनश्शिलाम्। आग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्यास्तु षोडश4.26.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततस्ते वानरश्रेष्ठं यथाकालं यथाविधि। रत्नैर्वस्त्रैश्च भक्ष्यैश्च तोषयित्वा द्विजर्षभान्4.26.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः कुशपरिस्तीर्णं समिद्धं जातवेदसम्। मन्त्रपूतेन हविषा हुत्वा मन्त्रविदो जनाः4.26.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो हेमप्रतिष्ठाने वरास्तरणसंवृते। प्रासादशिखरे रम्ये चित्रमाल्योपशोभिते4.26.31।। प्राङ्मुखं विविधैर्मन्त्रै: स्थापयित्वा वरासने। नदीनदेभ्यस्संहृत्य तीर्थेभ्यश्च समन्ततः4.26.32।। आहृत्य च समुद्रेभ्यस्सर्वेभ्यो वानरर्षभाः। अपः कनककुम्भेषु निधाय विमलाश्शुभाः4.26.33।। शुभैर्वृषभशृङ्गैश्च कलशैश्चापि काञ्चनैः। शास्त्रदृष्टेन विधिना महर्षिविहितेन च4.26.34।। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः। मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनुमान्जाम्बवान्नलः4.26.35।। अभ्यषिञ्चन्त सुग्रीवं प्रसन्नेन सुगन्धिना। सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा4.26.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो हेमप्रतिष्ठाने वरास्तरणसंवृते। प्रासादशिखरे रम्ये चित्रमाल्योपशोभिते4.26.31।। प्राङ्मुखं विविधैर्मन्त्रै: स्थापयित्वा वरासने। नदीनदेभ्यस्संहृत्य तीर्थेभ्यश्च समन्ततः4.26.32।। आहृत्य च समुद्रेभ्यस्सर्वेभ्यो वानरर्षभाः। अपः कनककुम्भेषु निधाय विमलाश्शुभाः4.26.33।। शुभैर्वृषभशृङ्गैश्च कलशैश्चापि काञ्चनैः। शास्त्रदृष्टेन विधिना महर्षिविहितेन च4.26.34।। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः। मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनुमान्जाम्बवान्नलः4.26.35।। अभ्यषिञ्चन्त सुग्रीवं प्रसन्नेन सुगन्धिना। सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा4.26.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो हेमप्रतिष्ठाने वरास्तरणसंवृते। प्रासादशिखरे रम्ये चित्रमाल्योपशोभिते4.26.31।। प्राङ्मुखं विविधैर्मन्त्रै: स्थापयित्वा वरासने। नदीनदेभ्यस्संहृत्य तीर्थेभ्यश्च समन्ततः4.26.32।। आहृत्य च समुद्रेभ्यस्सर्वेभ्यो वानरर्षभाः। अपः कनककुम्भेषु निधाय विमलाश्शुभाः4.26.33।। शुभैर्वृषभशृङ्गैश्च कलशैश्चापि काञ्चनैः। शास्त्रदृष्टेन विधिना महर्षिविहितेन च4.26.34।। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः। मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनुमान्जाम्बवान्नलः4.26.35।। अभ्यषिञ्चन्त सुग्रीवं प्रसन्नेन सुगन्धिना। सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा4.26.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो हेमप्रतिष्ठाने वरास्तरणसंवृते। प्रासादशिखरे रम्ये चित्रमाल्योपशोभिते4.26.31।। प्राङ्मुखं विविधैर्मन्त्रै: स्थापयित्वा वरासने। नदीनदेभ्यस्संहृत्य तीर्थेभ्यश्च समन्ततः4.26.32।। आहृत्य च समुद्रेभ्यस्सर्वेभ्यो वानरर्षभाः। अपः कनककुम्भेषु निधाय विमलाश्शुभाः4.26.33।। शुभैर्वृषभशृङ्गैश्च कलशैश्चापि काञ्चनैः। शास्त्रदृष्टेन विधिना महर्षिविहितेन च4.26.34।। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः। मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनुमान्जाम्बवान्नलः4.26.35।। अभ्यषिञ्चन्त सुग्रीवं प्रसन्नेन सुगन्धिना। सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा4.26.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो हेमप्रतिष्ठाने वरास्तरणसंवृते। प्रासादशिखरे रम्ये चित्रमाल्योपशोभिते4.26.31।। प्राङ्मुखं विविधैर्मन्त्रै: स्थापयित्वा वरासने। नदीनदेभ्यस्संहृत्य तीर्थेभ्यश्च समन्ततः4.26.32।। आहृत्य च समुद्रेभ्यस्सर्वेभ्यो वानरर्षभाः। अपः कनककुम्भेषु निधाय विमलाश्शुभाः4.26.33।। शुभैर्वृषभशृङ्गैश्च कलशैश्चापि काञ्चनैः। शास्त्रदृष्टेन विधिना महर्षिविहितेन च4.26.34।। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः। मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनुमान्जाम्बवान्नलः4.26.35।। अभ्यषिञ्चन्त सुग्रीवं प्रसन्नेन सुगन्धिना। सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा4.26.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो हेमप्रतिष्ठाने वरास्तरणसंवृते। प्रासादशिखरे रम्ये चित्रमाल्योपशोभिते4.26.31।। प्राङ्मुखं विविधैर्मन्त्रै: स्थापयित्वा वरासने। नदीनदेभ्यस्संहृत्य तीर्थेभ्यश्च समन्ततः4.26.32।। आहृत्य च समुद्रेभ्यस्सर्वेभ्यो वानरर्षभाः। अपः कनककुम्भेषु निधाय विमलाश्शुभाः4.26.33।। शुभैर्वृषभशृङ्गैश्च कलशैश्चापि काञ्चनैः। शास्त्रदृष्टेन विधिना महर्षिविहितेन च4.26.34।। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः। मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनुमान्जाम्बवान्नलः4.26.35।। अभ्यषिञ्चन्त सुग्रीवं प्रसन्नेन सुगन्धिना। सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा4.26.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अभिषिक्ते तु सुग्रीवे सर्वे वानरपुङ्गवाः। प्रचुक्रुशुर्महात्मानो हृष्टा स्तत्र सहस्रशः 4.26.37।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामस्य तु वचः कुर्वन्सुग्रीवो हरिपुङ्गवः। अङ्गदं सम्परिष्वज्य यौवराज्येऽभ्यषेचयत्4.26.38।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अङ्गदे चाभिषिक्ते तु सानुक्रोशाः प्लवङ्गमाः। साधु साध्विति सुग्रीवं महात्मानोऽभ्यपूजयन्4.26.39।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामं चैव महात्मानं लक्ष्मणं च पुनः पुनः। प्रीताश्च तुष्टुवुस्सर्वे तादृशे तत्र वर्तिते4.26.40।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
हृष्टपुष्टजनाकीर्णा पताकाध्वजशोभिता। बभूव नगरी रम्या किष्किन्धा गिरिगह्वरे4.26.41।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.