Skip to content
Sundara Kanda Sarga 30 44 Shlokas

Sarga 30

Sarga 30 from Sundara Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
हनुमानपि विक्रान्तः सर्वं शुश्राव तत्त्वतः। सीतायास्त्रिजटायाश्च राक्षसीनां च तर्जनम्।।5.30.1।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
अवेक्षमाणस्तां देवीं देवतामिव नन्दने। ततो बहुविधां चिन्तां चिन्तयामास वानरः।।5.30.2।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
यां कपीनां सहस्राणि सुबहून्ययुतानि च। दिक्षु सर्वासु मार्गन्ते सेयमासादिता मया।।5.30.3।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
चारेण तु सुयुक्तेन शत्रोश्शक्तिमवेक्षता। गूढेन चरता तावदवेक्षितमिदं मया।।5.30.4।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
राक्षसानां विशेषश्च पुरी चेयमवेक्षिता। राक्षसाधिपतेरस्य प्रभावो रावणस्य च।।5.30.5।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
युक्तं तस्याप्रमेयस्य सर्वसत्त्वदयावतः। समाश्वासयितुं भार्यां पतिदर्शनकाङ्क्षिणीम्।।5.30.6।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
अहमाश्वासयाम्येनां पूर्णचन्द्रनिभाननाम्। अदृष्टदुःखां दुःखार्तां दुःखस्यान्तमगच्छतीम्।।5.30.7।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
यद्यप्यहमिमां देवीं शोकोपहतचेतनाम्। अनाश्वास्य गमिष्यामि दोषवद्गमनं भवेत्।।5.30.8।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
गते हि मयि तत्रेयं राजपुत्री यशस्विनी। परित्राणमविन्दन्ती जानकी जीवितं त्यजेत्।।5.30.9।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
मया च स महाबाहुः पूर्णचन्द्रनिभाननः। समाश्यासयितुं न्याय्यस्सीतादर्शनलालसः।।5.30.10।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
निशाचरीणां प्रत्यक्षमनर्हं चाभिभाषितम्। कथन्नु खलु कर्तव्यमिदं कृच्छ्रगतो ह्यहम्।।5.30.11।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
अनेन रात्रिशेषेण यदि नाश्वास्यते मया। सर्वथा नास्ति सन्देहः परित्यक्ष्यति जीवितम्।।5.30.12।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
रामश्च यदि पृच्छेन्मां किं मां सीताब्रवीद्वचः। किमहं तं प्रति ब्रूयामसंभाष्य सुमध्यमाम्।।5.30.13।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
सीतासन्देशरहितं मामितस्त्वरयाऽगतम्। निर्दहेदपि काकुत्स्य क्रुद्धस्तीव्रेण चक्षुषा।।5.30.14।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
यदि चोद्योजयिष्यामि भर्तारं रामकारणात्। व्यर्थमागमनं तस्य ससैन्यस्य भविष्यति।।5.30.15।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
अन्तरं त्वहमासाद्य राक्षसीनामिह स्थितः। शनैराश्वासयिष्यामि सन्तापबहुळामिमाम्।।5.30.16।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
अहं त्वतितनुश्चैव वानरश्च विशेषतः। वाचं चोदाहरिष्यामि मानुषीमिह संस्कृताम्।।5.30.17।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
यदि वाचं प्रदास्यामि द्विजातिरिव संस्कृताम्। रावणं मन्यमाना मां सीता भीता भविष्यति।।5.30.18।। वानरस्य विशेषेण कथं स्यादभिभाषणम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
अवश्यमेव वक्तव्यं मानुषं वाक्यमर्थवत्।।5.30.19।। मया सान्त्वयितुं शक्या नान्यथेयमनिन्दिता।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
सेयमालोक्य मे रूपं जानकी भाषितं तथा।।5.30.20।। रक्षोभिस्त्रासिता पूर्वं भूयस्त्रासं गमिष्यति।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
ततो जातपरित्रासा शब्दं कुर्यान्मनस्विनी।।5.30.21।। जानमाना विशालाक्षी रावणं कामरूपिणम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
सीतया च कृते शब्दे सहसा राक्षसीगणा:। नानाप्रहरणो घोर: समेयादन्तकोपम:।।5.30.22।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
ततो मां सम्परिक्षिप्य सर्वतो विकृताननाः।।5.30.23।। वधे च ग्रहणे चैव कुर्युर्यत्नं यथाबलम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
गृह्य शाखाः प्रशाखाश्च स्कन्धांश्चोत्तमशाखिनाम्।।5.30.24।। दृष्ट्वा विपरिधावन्तं भवेयुर्भयशङ्किताः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
मम रूपं च सम्प्रेक्ष्य वने विचरतो महत्।।5.30.25।। राक्षस्यो भयवित्रस्ता भवेयुर्विकृताननाः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
ततः कुर्युस्समाह्वानं राक्षस्यो रक्षसामपि।।5.30.26।। राक्षसेन्द्रनियुक्तानां राक्षसेन्द्रनिवेशने।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
ते शूलशक्तिनिस्त्रिंशविविधायुधपाणयः।।5.30.27।। आपतेयुर्विमर्देऽस्मिन्वेगेनोद्वेगकारणात्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
समृद्धस्तैस्तु परितो विधमन् रक्षसां बलम्।।5.30.28।। शक्नुयां न तु संप्राप्तुं परं पारं महोदधेः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
मां वा गृह्णीयुराप्लुत्य बहवश्शीघ्रकारिणः।।5.30.29।। स्यादियं चागृहीतार्था मम च ग्रहणं भवेत्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
हिंसाभिरुचयो हिंस्युरिमां वा जनकात्मजाम्।।5.30.30।। विपन्नं स्यात्ततः कार्यं रामसुग्रीवयोरिदम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
उद्देशे नष्टमार्गेऽस्मिन् राक्षसैः परिवारिते।।5.30.31।। सागरेण परिक्षिप्ते गुप्ते वसति जानकी।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
विशस्ते वा गृहीते वा रक्षोभिर्मयि संयुगे।।5.30.32।। नान्यं पश्यामि रामस्य सहायं कार्यसाधने।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
विमृशंश्च न पश्यामि यो हते मयि वानरः।।5.30.33।। शतयोजनविस्तीर्णं लङ्घयेत महोदधिम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 34
कामं हन्तुं समर्थोऽस्मि सहस्राण्यपि रक्षसाम्।।5.30.34।। न तु शक्ष्यामि सम्प्राप्तुं परं पारं महोदधेः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 35
असत्यानि च युद्धानि संशयो मे न रोचते।।5.30.35।। कश्च निस्संशयं कार्यं कुर्यात्प्राज्ञः ससंशयम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 36
प्राणत्यागश्च वैदेह्या भवेदनभिभाषणे।।5.30.36।। एष दोषो महान्हि स्यान्मम सीताभिभाषणे।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 37
भूताश्चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः।।5.30.37।। विक्लबं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 38
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिनिश्चितापि न शोभते।।5.30.38।। घातयन्ति हि कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 39
न विनश्येत्कथं कार्यं वैक्लब्यं न कथं भवेत्।।5.30.39।। लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न वृथा भवेत्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 40
कथं नु खलु वाक्यं मे शृणुयान्नोद्विजेत वा। इति सञ्चिन्त्य हनुमांश्चकार मतिमान्मतिम्।।5.30.40।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 41
राममक्लिष्टकर्माणं सुबन्धुमनुकीर्तयन्।।5.30.41।। नैनामुद्वेजयिष्यामि तद्बन्धुगतमानसाम्।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 42
इक्ष्वाकूणां वरिष्ठस्य रामस्य विदितात्मनः।।5.30.42।। शुभानि धर्मयुक्तानि वचनानि समर्पयन्। श्रावयिष्यामि सर्वाणि मधुरां प्रब्रुवन् गिरम्।।5.30.43।। श्रद्धास्यति यथाहीयं तथा सर्वं समादधे।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 43
इक्ष्वाकूणां वरिष्ठस्य रामस्य विदितात्मनः।।5.30.42।। शुभानि धर्मयुक्तानि वचनानि समर्पयन्। श्रावयिष्यामि सर्वाणि मधुरां प्रब्रुवन् गिरम्।।5.30.43।। श्रद्धास्यति यथाहीयं तथा सर्वं समादधे।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 44
इति स बहुविधं महानुभावो जगतिपतेः प्रमदामवेक्षमाणः। मधुरमवितथं जगाद वाक्यं द्रुमविटपान्तरमास्थितो हनूमान्।।5.30.44।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.