Bala Kanda
Sarga 45
44 Shlokas
Sarga 45
Sarga 45 from Bala Kanda of the Valmiki Ramayana.
विश्वामित्रवचश्श्रुत्वा राघव स्सहलक्ष्मण:। विस्मयं परमं गत्वा विश्वामित्रमथाब्रवीत्।।1.45.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन् कथितं परमं त्वया। गङ्गावतरणं पुण्यं सागरस्यापि पूरणम्।।1.45.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य सा शर्वरी सर्वा सह सौमित्रिणा तदा। जगाम चिन्तयानस्य विश्वामित्रकथां शुभाम् ।।1.45.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत: प्रभाते विमले विश्वामित्रं महामुनिम्। उवाच राघवो वाक्यं कृताह्निकमरिन्दम:।।1.45.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
गता भगवती रात्रिश्श्रोतव्यं परमं श्रुतम्। क्षणभूतेव नौ रात्रि स्सम्वृत्तेयं महातप:।।1.45.5।। इमां चिन्तयतस्सर्वां निखिलेन कथां तव।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तराम सरितां श्रेष्ठां पुण्यां त्रिपथगां नदीम्।।1.45.6।। नौरेषा हि सुखास्तीर्णा ऋषीणां पुण्यकर्मणाम्। भगवन्तमिह प्राप्तं ज्ञात्वा त्वरितमागता।।1.45.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तराम सरितां श्रेष्ठां पुण्यां त्रिपथगां नदीम्।।1.45.6।। नौरेषा हि सुखास्तीर्णा ऋषीणां पुण्यकर्मणाम्। भगवन्तमिह प्राप्तं ज्ञात्वा त्वरितमागता।।1.45.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवस्य महात्मन:। सन्तारं कारयामास सर्षिसङ्घ स्सराघव:।।1.45.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उत्तरं तीरमासाद्य सम्पूज्यर्षिगणं तदा। गङ्गाकूले निविष्टास्ते विशालां ददृशु: पुरीम्।।1.45.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो मुनिवरस्तूर्णं जगाम सह राघव: । विशालां नगरीं रम्यां दिव्यां स्वर्गोपमां तदा।।1.45.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथ रामो महाप्राज्ञो विश्वामित्रं महामुनिम् । पप्रच्छ प्राञ्जलिर्भूत्वा विशालामुत्तमां पुरीम्।।1.45.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कतरो राजवंशोऽयं विशालायां महामुने। श्रोतुमिच्छामि भद्रं ते परं कौतूहलं हि मे।।.1.45.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रामस्य मुनिपुङ्गव:। आख्यातुं तत्समारेभे विशालस्य पुरातनम्।।1.45.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
श्रूयतां राम शक्रस्य कथां कथयतश्शुभाम्। अस्मिन् देशे तु यद्वृत्तं तदपि शृणु राघव।।1.45.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पूर्वं कृतयुगे राम दिते: पुत्रा महाबला:। अदितेश्च महाभाग वीर्यवन्तस्सुधार्मिका:।।1.45.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततस्तेषां नरश्रेष्ठ बुद्धिरासीन्महात्मनाम् । अमरा अजराश्चैव कथं स्याम निरामया:।।1.45.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तेषां चिन्तयतां राम बुद्धिरासीन्महात्मनाम्। क्षीरोदमथनं कृत्वा रसं प्राप्स्याम तत्र वै।।1.45.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो निश्चित्य मथनं योक्त्रं कृत्वा च वासुकिम्। मन्थानं मन्दरं कृत्वा ममन्थुरमितौजस:।।1.45.18।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथ वर्षसहस्रेण योक्त्रसर्पशिरांसि च। वमन्त्यति विषं तत्र ददंशुर्दशनैश्शिला:।।1.45.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उत्पपाताग्निसङ्काशं हालाहलमहाविषम्। तेन दग्धं जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम्।।1.45.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथ देवा महादेवं शङ्करं शरणार्थिन:। जग्मु: पशुपतिं रुद्रं त्राहि त्राहीति तुष्टुवु:।।1.45.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्तस्ततो देवैर्देवदेवेश्वर: प्रभु:। प्रादुरासीत्ततोऽत्रैव शङ्खचक्रधरो हरि:।।1.45.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उवाचैनं स्मितं कृत्वा रुद्रं शूलभृतं हरि:। दैवतैर्मथ्यमाने तु यत्पूर्वं समुपस्थितम् ।।1.45.23।। त्वदीयंहि सुरश्रेष्ठ सुराणामग्रजोऽसि यत् । अग्रपूजामिमां मत्वा गृहाणेदं विषं प्रभो।।1.45.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उवाचैनं स्मितं कृत्वा रुद्रं शूलभृतं हरि:। दैवतैर्मथ्यमाने तु यत्पूर्वं समुपस्थितम् ।।1.45.23।। त्वदीयंहि सुरश्रेष्ठ सुराणामग्रजोऽसि यत् । अग्रपूजामिमां मत्वा गृहाणेदं विषं प्रभो।।1.45.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इत्युक्त्वा च सुरश्रेष्ठस्तत्रैवान्तरधीयत। देवतानां भयं दृष्टवाश्रुत्वा वाक्यं तु शार्ङ्गिण:। हालाहलविषं घोरं स जग्राहामृतोपमम्।।1.45.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
देवान्विसृज्य देवेशो जगाम भगवान् हर:। ततो देवासुरास्सर्वे ममन्थू रघुनन्दन ।।1.45.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रविवेशाथ पातालं मन्थान: पर्वतोऽनघ। ततो देवास्सगन्धर्वास्तुष्टुवुर्मधुसूदनम्।।1.45.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
त्वं गति: सर्वभूतानां विशेषेण दिवौकसाम्। पालयास्मान्महाबाहो गिरिमुद्धर्तुमर्हसि।।1.45.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इति श्रुत्वा हृषीकेश: कामठं रूपमास्थित:। पर्वतं पृष्ठत: कृत्वा शिश्ये तत्रोदधौ हरि:।।1.45.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पर्वताग्रे तु लोकात्मा हस्तेनाक्रम्य केशव:। देवानां मध्यत: स्थित्वा ममन्थ पुरुषोत्तम:।।1.45.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथ वर्षसहस्रेण सदण्डस्सकमण्डलु:। पूर्वं धन्वन्तरिर्नाम अप्सराश्च सुवर्चस:।।1.45.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अप्सु निर्मथनादेव रसास्तस्माद्वरस्त्रिय:। उत्पेतुर्मनुजश्रेष्ठ तस्मादप्सरसोऽभवन्।।1.45.32।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
षष्टि: कोट्योऽभवंस्तासाम् अप्सराणां सुवर्चसाम्। असङ्ख्येयास्तु काकुत्स्थ यास्तासां परिचारिका:।।1.45.33।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न तास्स्म परिगृह्णन्ति सर्वे ते देवदानवा:। अप्रतिग्रहणात्ताश्च सर्वास्साधारणास्स्मृता:।।1.45.34।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
वरुणस्य तत: कन्या वारुणी रघुनन्दन । उत्पपात महाभागा मार्गमाणा परिग्रहम्।।1.45.35।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दिते: पुत्रा न तां राम जगृहुर्वरुणात्मजाम्। अदितेस्तु सुता वीर जगृहुस्तामनिन्दिताम्।।1.45.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
असुरास्तेन दैतेयास्सुरास्तेनादितेस्सुता:। हृष्टा: प्रमुदिताश्चासन् वारुणीग्रहणात्सुरा:।।1.45.37।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उच्चैश्श्रवा हयश्रेष्ठो मणिरत्नं च कौस्तुभम्। उदतिष्ठन्नरश्रेष्ठ तथैवामृतमुत्तमम्।।1.45.38।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथ तस्य कृते राम महानासीत्कुलक्षय:। अदितेस्तु तत: पुत्रा दिते: पुत्रानसूदयन्।।1.45.39।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एकतोऽभ्यागमन् सर्वे ह्यसुरा राक्षसैस्सह। युद्धमासीन्महाघोरं वीर त्रैलोक्यमोहनम्।।1.45.40।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यदा क्षयं गतं सर्वं तदा विष्णुर्महाबल:। अमृतं सोऽहरत्त्तूर्णं मायामास्थाय मोहिनीम्।।1.45.41।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ये गताऽभिमुखं विष्णुमक्षयं पुरुषोत्तमम्। सम्पिष्टास्ते तदा युद्धे विष्णुना प्रभविष्णुना।।1.45.42।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अदितेरात्मजा वीरा दिते: पुत्रान्निजघ्निरे। तस्मिन् घोरे महायुद्धे दैतेयादित्ययोर्भृशम्।।1.45.43।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
निहत्य दितिपुत्रांश्च राज्यं प्राप्य पुरन्दर:। शशास मुदितो लोकान् सर्षिसङ्घान् सचारणान्।।1.45.44।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.