Ayodhya Kanda
Sarga 7
36 Shlokas
Sarga 7
Sarga 7 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
ज्ञातिदासी यतो जाता कैकेय्यास्तु सहोषिता। प्रासादं चन्द्रसङ्काशमारुरोह यदृच्छया।।2.7.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सिक्तराजपथां कृत्स्नां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम्। अयोध्यां मन्थरा तस्मात्प्रासादादन्ववैक्षत।।2.7.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पताकाभिर्वरार्हाभिर्ध्वजैश्च समलङ्कृताम्। वृतां छन्दपथैश्चापि शिरस्स्नातजनैर्वृताम्।।2.7.3।। माल्यमोदकहस्तैश्च द्विजेन्द्रैरभिनादिताम्। शुक्लदेवगृहद्वारां सर्ववादित्रनिस्वनाम्।।2.7.4।। सम्प्रहृष्टजनाकीर्णां ब्रह्मघोषाभिनादिताम्। प्रहृष्टवरहस्त्यश्वां सम्प्रणर्दितगोवृषाम्।।2.7.5।। प्रहृष्टमुदितैः पौरैरुच्छ्रितध्वजमालिनीम्। अयोध्यां मन्थरा दृष्ट्वा परं विस्मयमागता।।2.7.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पताकाभिर्वरार्हाभिर्ध्वजैश्च समलङ्कृताम्। वृतां छन्दपथैश्चापि शिरस्स्नातजनैर्वृताम्।।2.7.3।। माल्यमोदकहस्तैश्च द्विजेन्द्रैरभिनादिताम्। शुक्लदेवगृहद्वारां सर्ववादित्रनिस्वनाम्।।2.7.4।। सम्प्रहृष्टजनाकीर्णां ब्रह्मघोषाभिनादिताम्। प्रहृष्टवरहस्त्यश्वां सम्प्रणर्दितगोवृषाम्।।2.7.5।। प्रहृष्टमुदितैः पौरैरुच्छ्रितध्वजमालिनीम्। अयोध्यां मन्थरा दृष्ट्वा परं विस्मयमागता।।2.7.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पताकाभिर्वरार्हाभिर्ध्वजैश्च समलङ्कृताम्। वृतां छन्दपथैश्चापि शिरस्स्नातजनैर्वृताम्।।2.7.3।। माल्यमोदकहस्तैश्च द्विजेन्द्रैरभिनादिताम्। शुक्लदेवगृहद्वारां सर्ववादित्रनिस्वनाम्।।2.7.4।। सम्प्रहृष्टजनाकीर्णां ब्रह्मघोषाभिनादिताम्। प्रहृष्टवरहस्त्यश्वां सम्प्रणर्दितगोवृषाम्।।2.7.5।। प्रहृष्टमुदितैः पौरैरुच्छ्रितध्वजमालिनीम्। अयोध्यां मन्थरा दृष्ट्वा परं विस्मयमागता।।2.7.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पताकाभिर्वरार्हाभिर्ध्वजैश्च समलङ्कृताम्। वृतां छन्दपथैश्चापि शिरस्स्नातजनैर्वृताम्।।2.7.3।। माल्यमोदकहस्तैश्च द्विजेन्द्रैरभिनादिताम्। शुक्लदेवगृहद्वारां सर्ववादित्रनिस्वनाम्।।2.7.4।। सम्प्रहृष्टजनाकीर्णां ब्रह्मघोषाभिनादिताम्। प्रहृष्टवरहस्त्यश्वां सम्प्रणर्दितगोवृषाम्।।2.7.5।। प्रहृष्टमुदितैः पौरैरुच्छ्रितध्वजमालिनीम्। अयोध्यां मन्थरा दृष्ट्वा परं विस्मयमागता।।2.7.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रहर्षोत्फुल्लनयनां पाण्डुरक्षौमवासिनीम्। अविदूरे स्थितां दृष्ट्वा धात्रीं पप्रच्छ मन्थरा।।2.7.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उत्तमेनाभिसंयुक्ता हर्षेणार्थपरा सती। राममाता धनं किन्नु जनेभ्यस्सम्प्रयच्छति।।2.7.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अतिमात्रप्रहर्षोऽयं किं जनस्य च शंस मे। कारयिष्यति किं वापि सम्प्रहृष्टो महीपतिः।।2.7.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विदीर्यमाणा हर्षेण धात्री तु परया मुदा। आचचक्षेऽथ कुब्जायै भूयसीं राघव श्रियम्।।2.7.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
श्वः पुष्येण जितक्रोधं यौवराज्येन राघवम्। राजा दशरथो राममभिषेचयिताऽनघम्।।2.7.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
धात्र्यास्तु वचनं शृत्वा कुब्जा क्षिप्रममर्षिता। कैलासशिखराकारा त्प्रासादादवरोहत।।2.7.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सा दह्यमाना कोपेन मन्थरा पापदर्शिनी। शयानामेत्य कैकेयीमिदं वचनमब्रवीत्।।2.7.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उत्तिष्ठ मूढे किं शेषे भयं त्वामभिवर्तते। उपप्लुतामौघेन किमात्मानं न बुध्यसे।।2.7.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अनिष्टे सुभगाकारे सौभाग्येन विकत्थसे। चलं हि तव सौभाग्यं नद्यास्स्रोत इवोष्णगे।।2.7.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्ता तु कैकेयी रुष्टया परुषं वचः। कुब्जया पापदर्शिन्या विषादमगमत्परम्।।2.7.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कैकेयी त्वब्रवीत्कुब्जां कच्चित्क्षेमं नु मन्थरे। विषण्णवदनां हि त्वां लक्षये भृशदुःखिताम्।।2.7.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मन्थरा तु वच श्श्रुत्वा कैकेय्या मधुराक्षरम्। उवाच क्रोधसंयुक्ता वाक्यं वाक्यविशारदा।।2.7.18।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सा विषण्णतरा भूत्वा कुब्जा तस्या हितैषिणी। विषादयन्ती प्रोवाच भेदयन्ती च राघवम्।।2.7.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अक्षय्यं सुमहद्देवि प्रवृत्तं त्वद्विनाशनम्। रामं दशरथो राजा यौवराज्येऽभिषेक्ष्यति।।2.7.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
साऽस्म्यगाधे भये मग्ना दुःखशोकसमन्विता। दह्यमानाऽनलेनेव त्वद्धितार्थमिहागता।।2.7.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तव दुःखेन कैकेयि मम दुःखं महद्भवेत्। त्वद्वृद्धौ मम वृद्धिश्च भवेदत्र न संशयः।।2.7.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नराधिपकुले जाता महिषी त्वं महीपतेः। उग्रत्वं राजधर्माणां कथं देवि न बुध्यसे।।2.7.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
धर्मावादी शठो भर्ता श्लक्ष्णवादी च दारुणः। शुद्धभावे न जानीषे तेनैव मतिसन्धिता।।2.7.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उपस्थितः प्रयुञ्जानस्त्वयि सान्त्वमनर्थकम्। अर्थेनैवाद्य ते भर्ता कौसल्यां योजयिष्यति।।2.7.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उपवाह्य स दुष्टात्मा भरतं तव बन्धुषु। काल्ये स्थापयिता रामं राज्ये निहतकण्टके।।2.7.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शत्रुः पतिप्रवादेन मात्रेव हितकाम्यया। आशीविष इवाङ्केन बाले परिधृतस्त्वया।।2.7.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यथा हि कुर्यात्सर्पो वा शत्रुर्वा प्रत्युपेक्षितः। राज्ञा दशरथेनाद्य सपुत्रा त्वं तथा कृता।।2.7.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पापेनानृतसान्त्वेन बाले नित्यसुखोचिते। रामं स्थापयता राज्ये सानुबन्धा हता ह्यसि।।2.7.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सा प्राप्तकालं कैकेयि क्षिप्रं कुरु हितं तव। त्रायस्व पुत्रमात्मानं मां च विस्मयदर्शने।।2.7.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मन्थाराया वचश्श्रुत्वा शयाना सा शुभानना। उत्तस्थौ हर्षसम्पूर्णा चन्द्रलेखेव शारदी।।2.7.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अतीव सा तु संहृष्टा कैकेयी विस्मयान्विता। एकमाभरणं तस्यै कुब्जायै प्रददौ शुभम्।।2.7.32।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दत्वा त्वाभरणं तस्यै कुब्जायै प्रमदोत्तमा। कैकेयी मन्थरां दृष्ट्वा पुनरेवाब्रवीदिदम्।।2.7.33।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इदं तु मन्थरे मह्यमाख्यासि परमं प्रियम्। एतन्मे प्रियमाख्यातुः किं वा भूयः करोमि ते।।2.7.34।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामे वा भरते वाऽहं विशेषं नोपलक्षये। तस्मात्तुष्टाऽस्मि यद्राजा रामं राज्येऽभिषेक्ष्यति।।2.7.35।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न मे परं किञ्चिदितस्त्वया पुनः प्रियं प्रियार्हे सुवचं वचःपरम्। तथा ह्यवोचस्त्वमतः प्रियोत्तरं वरं परं ते प्रददामि तं वृणु।।2.7.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.