Ayodhya Kanda
Sarga 33
31 Shlokas
Sarga 33
Sarga 33 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
दत्त्वा तु सह वैदेह्या ब्राह्मणेभ्यो धनं बहु। जग्मतुः पितरं द्रष्टुं सीतया सह राघवौ।।2.33.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो गृहीते दुष्प्रेक्षे त्वशोभेतां तदायुधे। मालादामभिराबद्धे सीतया समलङ्कृते।।2.33.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः प्रासादहर्म्याणि विमानशिखराणि च। अधिरुह्य जनश्श्रीमानुदासीनो व्यलोकयत्।।2.33.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न हि रथ्याः स्म शक्यन्ते गन्तुं बहुजनाकुलाः। आरुह्य तस्मात्प्रासादान् दीनाः पश्यन्ति राघवम्।।2.33.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पदातिं वर्जितच्छत्रं रामं दृष्ट्वा जनास्तदा। ऊचुर्बहुविधा वाच श्शोकोपहतचेतसः।।2.33.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यं यान्तमनुयाति स्म चतुरङ्गबलं महत्। तमेकं सीतया सार्धमनुयाति स्म लक्ष्मणः।।2.33.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ऐश्वर्यस्य रसज्ञः सन् कामिनां चैव कामदः। नेच्छत्येवानृतं कर्तुं पितरं धर्मगौरवात्।।2.33.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
या न शक्या पुरा द्रष्टुं भूतैराकाशगैरपि। तामद्य सीतां पश्यन्ति राजमार्गगता जनाः।।2.33.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अङ्गरागोचितां सीतां रक्तचन्दनसेविनीम्। वर्षमुष्णं च शीतं च नेष्यन्त्याशु विवर्णताम्।।2.33.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अद्य नूनं दशरथस्सत्त्वमाविश्य भाषते। न हि राजा प्रियं पुत्रं विवासयितुमर्हति।।2.33.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
निर्गुणस्यापि पुत्रस्य कथं स्याद्विप्रवासनम्। किं पुनर्यस्य लोकोऽयं जितो वृत्तेन केवलम्।।2.33.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अनृशंस्यमनुक्रोशः श्रुतं शीलं दमश्शमः। राघवं शोभयन्त्येते षड्गुणाः पुरुषोत्तमम्।।2.33.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्मात्तस्योपघातेन प्रजाः परमपीडिताः। औदकानीव सत्त्वानि ग्रीष्मे सलिलसङ्क्षयात्।।2.33.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पीडया पीडितं सर्वं जगदस्य जगत्पतेः। मूलस्येवोपघातेन वृक्षः पुष्पफलोपगः।।2.33.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मूलं ह्येष मनुष्याणां धर्मसारो महाद्युतिः। पुष्पं फलं च पत्रं च शाखाश्चास्येतरे जनाः।।2.33.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ते लक्ष्मण इव क्षिप्रं सपत्न्य स्सहबान्धवाः। गच्छन्तमनुगच्छामो येन गच्छति राघवः।।2.33.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उद्यानानि परित्यज्य क्षेत्राणि च गृहाणि च। एकदुःखसुखा राममनुगच्छाम धार्मिकम्।।2.33.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च। उपात्त धनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः।।2.33.18।। रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः। मूषकैःपरिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च।।2.33.19।। अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च। प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च।।2.33.20।। दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च। अस्मात्त्यक्तानि वेश्मानि कैकेयी प्रतिपद्यताम्।।2.33.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च। उपात्त धनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः।।2.33.18।। रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः। मूषकैःपरिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च।।2.33.19।। अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च। प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च।।2.33.20।। दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च। अस्मात्त्यक्तानि वेश्मानि कैकेयी प्रतिपद्यताम्।।2.33.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च। उपात्त धनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः।।2.33.18।। रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः। मूषकैःपरिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च।।2.33.19।। अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च। प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च।।2.33.20।। दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च। अस्मात्त्यक्तानि वेश्मानि कैकेयी प्रतिपद्यताम्।।2.33.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समुद्धृतनिधानानि परिध्वस्ताजिराणि च। उपात्त धनधान्यानि हृतसाराणि सर्वशः।।2.33.18।। रजसाभ्यवकीर्णानि परित्यक्तानि दैवतैः। मूषकैःपरिधावद्भिरुद्बिलैरावृतानि च।।2.33.19।। अपेतोदकधूमानि हीनसम्मार्जनानि च। प्रणष्टबलिकर्मेज्यामन्त्रहोमजपानि च।।2.33.20।। दुष्कालेनेव भग्नानि भिन्नभाजनवन्ति च। अस्मात्त्यक्तानि वेश्मानि कैकेयी प्रतिपद्यताम्।।2.33.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
वनं नगरमेवास्तु येन गच्छति राघवः। अस्माभिश्च परित्यक्तं पुरं सम्पद्यतां वनम्।।2.33.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
बिलानि दंष्ट्रिण स्सर्वे सानूनि मृगपक्षिणः। त्यजन्त्वस्मद्भयाद्भीता गजास्सिंहा वनानि च।।2.33.23।। अस्मत्त्यक्तं प्रपद्यन्तां सेव्यमानं त्यजन्तु च।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तृणमांस फलादानां देशं व्यालमृगद्विजम्।।2.33.24।। प्रपद्यतां हि कैकेयी सपुत्रा सह बान्धवैः। राघवेण वने सर्वे वयं वत्स्याम निर्वृताः।।2.33.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तृणमांस फलादानां देशं व्यालमृगद्विजम्।।2.33.24।। प्रपद्यतां हि कैकेयी सपुत्रा सह बान्धवैः। राघवेण वने सर्वे वयं वत्स्याम निर्वृताः।।2.33.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इत्येवं विविधा वाचो नानाजनसमीरिताः। शुश्राव रामः श्रुत्वा च न विचक्रेऽस्य मानसम्।।2.33.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तु वेश्म पितुर्दूरात्कैलासशिखरप्रभम्। अभिचक्राम धर्मात्मा मत्तमातङ्गविक्रमः।।2.33.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विनीतवीरपुरुषं प्रविश्य तु नृपालयम्। ददर्शावस्थितं दीनं सुमन्त्रमविदूरतः।।2.33.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रतीक्षमाणोऽपि जनं तदार्त मनार्तरूपः प्रहसन्निवाथ। जगाम रामः पितरं दिदृक्षुः पितुर्निदेशं विधिवच्चिकीर्षुः।।2.33.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत्पूर्वमैक्ष्वाकसुतो महात्मा रामो गमिष्यन्वनमार्तरूपम्। व्यतिष्ठत प्रेक्ष्य तदा सुमन्त्रं पितुर्महात्मा प्रतिहारणार्थम्।।2.33.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पितुर्निदेशेन तु धर्मवत्सलः वनप्रवेशे कृतबुद्धिनिश्चयः। स राघवः प्रेक्ष्य सुमन्त्रमब्रवी न्निवेदयस्वागमनं नृपाय मे।।2.33.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.