Bala Kanda
Sarga 13
37 Shlokas
Sarga 13
Sarga 13 from Bala Kanda of the Valmiki Ramayana.
पुन: प्राप्ते वसन्ते तु पूर्णस्संवत्सरोऽभवत्। प्रसवार्थं गतो यष्टुं हयमेधेन वीर्यवान्।।1.13.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अभिवाद्य वसिष्ठं च न्यायत: परिपूज्य च। अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं प्रसवार्थं द्विजोत्तमम्।।1.13.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यज्ञो मे क्रियतां ब्रह्मन्यथोक्तं मुनिपुङ्गव। यथा न विघ्न: क्रियते यज्ञाङ्गेषु विधीयताम्।।1.13.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भवान् स्निग्धस्सुहृन्मह्यं गुरुश्च परमो महान्। ओढव्यो भवता चैव भारो यज्ञस्य चोद्यत:।।1.13.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथेति च स राजानमब्रवीद्द्विजसत्तमः। करिष्ये सर्वमेवैतद्भवता यत्समर्थितम्।।1.13.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोऽब्रवीद्विजान्वृद्धान्यज्ञकर्मसु निष्ठितान्। स्थापत्ये निष्ठितांश्चैव वृद्धान्परमधार्मिकान्।।1.13.6।। कर्मान्तिकान् शिल्पकरान्वर्धकीन् खनकानपि। गणकान्शिल्पिनश्चैव तथैव नटनर्तकान्।।1.13.7।। तथा शुचीन्शास्त्रविद: पुरुषान् सुबहुश्रुतान्। यज्ञकर्म समीहन्तां भवन्तो राजशासनात्।।1.13.8।। इष्टका बहु साहस्राश्शीघ्रमानीयतामिति। 0 उपकार्या: क्रियन्तां च राज्ञां बहुगुणान्विता:।।1.13.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोऽब्रवीद्विजान्वृद्धान्यज्ञकर्मसु निष्ठितान्। स्थापत्ये निष्ठितांश्चैव वृद्धान्परमधार्मिकान्।।1.13.6।। कर्मान्तिकान् शिल्पकरान्वर्धकीन् खनकानपि। गणकान्शिल्पिनश्चैव तथैव नटनर्तकान्।।1.13.7।। तथा शुचीन्शास्त्रविद: पुरुषान् सुबहुश्रुतान्। यज्ञकर्म समीहन्तां भवन्तो राजशासनात्।।1.13.8।। इष्टका बहु साहस्राश्शीघ्रमानीयतामिति। 0 उपकार्या: क्रियन्तां च राज्ञां बहुगुणान्विता:।।1.13.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोऽब्रवीद्विजान्वृद्धान्यज्ञकर्मसु निष्ठितान्। स्थापत्ये निष्ठितांश्चैव वृद्धान्परमधार्मिकान्।।1.13.6।। कर्मान्तिकान् शिल्पकरान्वर्धकीन् खनकानपि। गणकान्शिल्पिनश्चैव तथैव नटनर्तकान्।।1.13.7।। तथा शुचीन्शास्त्रविद: पुरुषान् सुबहुश्रुतान्। यज्ञकर्म समीहन्तां भवन्तो राजशासनात्।।1.13.8।। इष्टका बहु साहस्राश्शीघ्रमानीयतामिति। 0 उपकार्या: क्रियन्तां च राज्ञां बहुगुणान्विता:।।1.13.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोऽब्रवीद्विजान्वृद्धान्यज्ञकर्मसु निष्ठितान्। स्थापत्ये निष्ठितांश्चैव वृद्धान्परमधार्मिकान्।।1.13.6।। कर्मान्तिकान् शिल्पकरान्वर्धकीन् खनकानपि। गणकान्शिल्पिनश्चैव तथैव नटनर्तकान्।।1.13.7।। तथा शुचीन्शास्त्रविद: पुरुषान् सुबहुश्रुतान्। यज्ञकर्म समीहन्तां भवन्तो राजशासनात्।।1.13.8।। इष्टका बहु साहस्राश्शीघ्रमानीयतामिति। 0 उपकार्या: क्रियन्तां च राज्ञां बहुगुणान्विता:।।1.13.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ब्राह्मणावसथाश्चैव कर्तव्याश्शतशश्शुभा:। भक्ष्यान्नपानैर्बहुभिस्समुपेतास्सुनिष्ठिता:।।1.13.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथा पौरजनस्यापि कर्तव्या बहुविस्तरा:। आवासा बहुभक्ष्या वै सर्वकामैरुपस्थिता:।।1.13.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथा जानपदस्यापि जनस्य बहुशोभनम्। दातव्यमन्नं विधिवत्सत्कृत्य न तु लीलया।।1.13.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सर्वे वर्णा यथा पूजां प्राप्नुवन्ति सुसत्कृता:। न चावज्ञा प्रयोक्तव्या कामक्रोधवशादपि।।1.13.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यज्ञकर्मसु ये व्यग्रा: पुरुषाश्शिल्पिनस्तथा। तेषामपि विशेषेण पूजा कार्या यथाक्रमम्।।1.13.14।। ते च स्युस्सम्भृतास्सर्वे वसुभिर्भोजनेन च।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यथा सर्वं सुविहितं न किञ्चित्परिहीयते।।1.13.15।। तथा भवन्त: कुर्वन्तु प्रीतिस्निग्धेन चेतसा।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततस्सर्वे समागम्य वसिष्ठमिदमब्रुवन्।।1.13.16।। यथोक्तं तत्सुविहितं न किञ्चित्परिहीयते। यथोक्तं तत्करिष्यामो न किञ्चित्परिहास्यते।।1.13.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततस्सर्वे समागम्य वसिष्ठमिदमब्रुवन्।।1.13.16।। यथोक्तं तत्सुविहितं न किञ्चित्परिहीयते। यथोक्तं तत्करिष्यामो न किञ्चित्परिहास्यते।।1.13.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततस्सुमन्त्रमानीय वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत्। निमन्त्रयस्व नृपतीन्पृथिव्यां ये च धार्मिका:।।1.13.18।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्याञ्छूद्रांश्चैव सहस्रश:। समानयस्व सत्कृत्य सर्वदेशेषु मानवान्।।1.13.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मिथिलाधिपतिं शूरं जनकं सत्यविक्रमम्। निष्ठितं सर्वशास्त्रेषु तथा वेदेषु निष्ठितम्।।1.13.20।। तमानय महाभागं स्वयमेव सुसत्कृतम्। पूर्वसम्बन्धिनं ज्ञात्वा तत: पूर्वं ब्रवीमि ते।।1.13.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मिथिलाधिपतिं शूरं जनकं सत्यविक्रमम्। निष्ठितं सर्वशास्त्रेषु तथा वेदेषु निष्ठितम्।।1.13.20।। तमानय महाभागं स्वयमेव सुसत्कृतम्। पूर्वसम्बन्धिनं ज्ञात्वा तत: पूर्वं ब्रवीमि ते।।1.13.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथा काशीपतिं स्निग्धं सततं प्रियवादिनम्। वयस्यं राजसिंहस्य स्वयमेवानयस्व ह।।1.13.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथा केकयराजानं वृद्धं परमधार्मिकम्। श्वशुरं राजसिंहस्य सपुत्रं त्वमिहानय।।1.13.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अङ्गेश्वरम् महाभागं रोमपादं सुसत्कृतम्। वयस्यं राजसिंहस्य समानय यशस्विनम्।।1.13.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्राचीनान्सिन्धु सौवीरान्सौराष्ट्रेयांश्च पार्थिवान्। दाक्षिणात्यान्नरेन्द्रांश्च समस्तानानयस्व ह।।1.13.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सन्ति स्निग्धाश्च ये चान्ये राजान: पृथिवीतले। तानानय यथाक्षिप्रं सानुगान्सह बान्धवान्।।1.13.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
वसिष्ठवाक्यं तच्छ्रुत्वा सुमन्त्रस्त्वरितस्तदा। व्यादिशत्पुरुषांस्तत्र राज्ञामानयने शुभान्।।1.13.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स्वयमेव हि धर्मात्मा प्रययौ मुनिशासनात्। सुमन्त्रस्त्वरितो भूत्वा समानेतुं महीक्षित:।।1.13.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ते च कर्मान्तिकास्सर्वे वसिष्ठाय च धीमते। सर्वं निवेदयन्ति स्म यज्ञे यदुपकल्पितम्।।1.13.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत:प्रीतो द्विजश्रेष्ठस्तान् सर्वानिदमब्रवीत् । अवज्ञया न दातव्यं कस्यचिल्लीलयाऽपि वा।।1.13.30।। अवज्ञया कृतं हन्याद्दातारं नात्र संशय:। 28
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत: कैश्चिदहोरात्रैरुपयाता महीक्षित:।।1.13.31।। बहूनि रत्नान्यादाय राज्ञो दशरथस्य वै।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो वसिष्ठस्सुप्रीतो राजानमिदमब्रवीत्।।1.13.32।। उपयाता नरव्याघ्र राजानस्तव शासनात्। मयापि सत्कृता: सर्वे यथार्हं राजसत्तमा:।।1.13.33।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो वसिष्ठस्सुप्रीतो राजानमिदमब्रवीत्।।1.13.32।। उपयाता नरव्याघ्र राजानस्तव शासनात्। मयापि सत्कृता: सर्वे यथार्हं राजसत्तमा:।।1.13.33।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यज्ञीयं च कृतं राजन् पुरुषैस्सुसमाहितै:। निर्यातु च भवान्यष्टुं यज्ञायतनमन्तिकात्।।1.13.34।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सर्वकामैरुपहृतैरुपेतं च समन्तत:। द्रष्टुमर्हसि राजेन्द्र मनसेव विनिर्मितम्।।1.13.35।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथा वसिष्ठवचनादृश्यशृङ्गस्य चोभयो:। शुभे दिवसनक्षत्रे निर्यातो जगतीपति:।।1.13.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो वसिष्ठप्रमुखास्सर्व एव द्विजोत्तमा:। ऋश्यशृङ्गं पुरस्कृत्य यज्ञकर्मारभन् तदा।।1.13.37।। यज्ञवाटगतास्सर्वे यथाशास्त्रं यथाविधि। 3
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.