Ayodhya Kanda
Sarga 118
54 Shlokas
Sarga 118
Sarga 118 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
सात्वेवमुक्ता वैदेही अनसूयाऽनसूयया। प्रतिपूज्य वचो मन्दं प्रवक्तुमुपचक्रमे।।2.118.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नैतदाश्चर्यमार्याया यन्मां त्वमभिभाषसे। विदितन्तु ममाप्येतद्यथा नार्याः पतिर्गुरुः।।2.118.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यद्यप्येष भवेद्भर्ता ममाऽर्ये वृत्तवर्जितः। अद्वैधमुपचर्तव्यस्तथाप्येष मया भवेत्।।2.118.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
किं पुनर्यो गुणश्लाघ्य स्सानुक्रोशो जितेन्द्रियः। स्थिरानुरागो धर्मात्मा मातृवत्पितृवत्प्रियः।।2.118.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यां वृत्तिं वर्तते रामः कौसल्यायां महाबलः। तामेव नृपनारीणामन्यासामपि वर्तते।।2.118.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सकृद्दृष्टास्वपि स्त्रिषु नृपेण नृपवत्सलः। मातृवद्वर्तते वीरो मानमुत्सृज्य धर्मवित्।।2.118.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आगच्छन्त्याश्च विजनं वनमेवं भयावहम्। समाहितं मे श्वश्र्वा च हृदये तद्धृतं महत्।।2.118.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पाणिप्रदानकाले च यत्पुरात्वग्नि सन्निधौ। अनुशिष्टा जनन्याऽस्मि वाक्यं तदपि मे धृतम्।।2.118.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नवीकृतं तु तत्सर्वं वाक्यैस्ते धर्मचारिणि। पतिशुश्रूषणान्नार्यास्तपो नान्यद्विधीयते।।2.118.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सावित्री पतिशुश्रूषां कृत्वा स्वर्गे महीयते। तथावृत्तिश्च याता त्वं पतिशुश्रूषया दिवम्।।2.118.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
वरिष्ठा सर्वनारीणामेषा च दिवि देवता। रोहिणी न विनाचन्द्रं मुहूर्तमपि दृश्यते।।2.118.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवंविधाश्च प्रवराः स्त्रियो भर्तृदृढव्रताः। देवलोके महीयन्ते पुण्येन स्वेन कर्मणा।।2.118.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोऽनसूया संहृष्टा श्रुत्वोक्तं सीतया वचः। शिरस्याघ्राय चोवाच मैथिलीं हर्षयन्त्युत।।2.118.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नियमैर्विविधैराप्तं तपो हि महदस्ति मे। तत्संश्रित्य बलं सीते छन्दये त्वां शुचिव्रते।।2.118.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उपपन्नं मनोज्ञं च वचनं तव मैथिलि। प्रीता चास्म्युचितं किं ते करवाणि ब्रवीहि मे।।2.118.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्यास्तद् वचनं श्रूत्वा विस्मिता मन्दविस्मया। कृतमित्यब्रवीत् सीता तपोबलसमन्विताम्।।2.118.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सा त्वेवमुक्ता धर्मज्ञा तया प्रीततराऽभवत्। सफलं च प्रहर्षं ते हन्त सीते करोम्यहम्।।2.118.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रमाभरणानि च। अङ्गरागं च वैदेहि महार्हं चानुलेपनम्।।2.118.18।। मया दत्तमिदं सीते तव गात्राणि शोभयेत्। अनुरूपमसंक्लिष्टं नित्यमेव भविष्यति।।2.118.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इदं दिव्यं वरं माल्यं वस्त्रमाभरणानि च। अङ्गरागं च वैदेहि महार्हं चानुलेपनम्।।2.118.18।। मया दत्तमिदं सीते तव गात्राणि शोभयेत्। अनुरूपमसंक्लिष्टं नित्यमेव भविष्यति।।2.118.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अङ्गरागेण दिव्येन लिप्ताङ्गी जनकात्मजे। शोभयिष्यसि भर्तारं यथा श्रीर्विष्णुमव्ययम्।।2.118.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सा वस्त्रमङ्गरागं च भूषणानि स्रजस्तथा। मैथिली प्रतिजग्राह प्रीतिदानमनुत्तमम्।।2.118.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रतिगृह्य च तत्सीता प्रीतिदानं यशस्विनी। श्लिष्टाञ्जलिपुटा तत्र समुपास्त तपोधनाम्।।2.118.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथा सीतामुपासीनामनसूया दृढव्रता। वचनं प्रष्टुमारेभे काञ्चित्प्रियकथामनु।।2.118.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स्वयं वरे किल प्राप्ता त्वमनेन यशस्विना। राघवेणेति मे सिते कथा श्रुतिमुपागता।।2.118.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तां कथां श्रोतुमिच्छामि विस्तरेण च मैथिलि। यथाऽनुभूतं कार्त्स्न्येन तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि।।2.118.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्ता तु सा सीता तां ततो धर्मचारिणीम्। श्रूयतामिति चोक्त्वा वै कथयामास तां कथाम्।।2.118.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मिथिलाधिपतिर्वीरो जनको नाम धर्मवित्। क्षत्रधर्मे ह्यभिरतो न्यायतश्शास्ति मेदिनीम्।।2.118.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य लाङ्गलहस्तन्य कर्षतः क्षेत्रमण्डलम्। अहं किलोत्थिता भित्वा जगतीं नृपतेस्सुता।।2.118.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स मां दृष्ट्वा नरपतिर्मुष्टिविक्षेपतत्परः। पांसुकुण्ठितसर्वाङ्गीं जनको विस्मितोऽभवत्।।2.118.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अनपत्येन च स्नेहादङ्कमारोप्य च स्वयम्। ममेयं तनयेत्युक्त्वा स्नेहो मयि निपातितः।।2.118.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अन्तरिक्षे च वागुक्ताऽप्रतिमाऽमानुषी किल। एवमेतन्नरपते धर्मेण तनया तव।।2.118.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः प्रहृष्टो धर्मात्मा पिता मे मिथिलाधिपः। अवाप्तो विपुलां बुद्धिं मामवाप्य नराधिपः।।2.118.32।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दत्ता चास्मीष्टवद्देव्यै ज्येष्ठायै पुण्यकर्मणा। तया सम्भाविता चास्मि स्निग्धया मातृसौहृदात्।।2.118.33।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पतिसंयोगसुलभं वयो दृष्ट्वा तु मे पिता। चिन्तामभ्यगमद्धीनो वित्तनाशादिवाधनः।।2.118.34।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सदृशाच्चापकृष्टाच्च लोके कन्यापिता जनात्। प्रधर्षणामवाप्नोति शक्रेणापि समो भुवि।।2.118.35।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तां धर्षणामदूरस्थां दृष्ट्वा चात्मनि पार्थिवः। चिन्तार्णवगतः पारं नाससादाप्लवो यथा।।2.118.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अयोनिजां हि मां ज्ञात्वा नाध्यगच्छद्विचिन्तयन्। सदृशं चानुरूपं च महीपालः पतिं मम।।2.118.37।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य बुद्धिरियं जाता चिन्तयानस्य सन्ततम्। स्वयंवरं तनूजायाः करिष्यामीति धीमतः।।2.118.38।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
महायज्ञे तदा तस्य वरुणेन महात्मना। दत्तं धनुर्वरं प्रीत्या तूणी चाक्षयसायकौ।।2.118.39।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
असञ्चाल्यं मनुष्यैश्च यत्नेनापि च गौरवात्। तन्न शक्ता नमयितुं स्वप्नेष्वपि नराधिपाः।।2.118.40।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तद्धनुः प्राप्य मे पित्रा व्याहृतं सत्यवादिना। समवाये नरेन्द्राणां पूर्वमामन्त्र्य पार्थिवान्।।2.118.41।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इदं च धनुरुद्यम्य सज्यं यः कुरुते नरः। तस्य मे दुहिता भार्या भविष्यति न संशयः।।2.118.42।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तच्च दृष्ट्वा धनुश्श्रेष्ठं गौरवाद्गिरिसन्निभम्। अभिवाद्य नृपा जग्मुरशक्तास्तस्य तोलने।।2.118.43।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुदीर्घस्य तु कालस्य राघवोऽयं महाद्युतिः। विश्वामित्रेण सहितो यज्ञं द्रष्टुं समागतः।।2.118.44।। लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा राम स्सत्यपराक्रमः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा मम पित्रा सुपूजितः।।2.118.45।। प्रोवाच पितरं तत्र भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुतौ दशरथस्येमौ धनुर्दर्शकाङ्क्षिणौ। धनुर्दर्शय रामाय राजपुत्राय दैविकम्।।2.118.46।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इत्युक्तस्तेन विप्रेण तद्धनुस्समुपानयत्।।2.118.47।। निमेषान्तरमात्रेण तदाऽनम्य महाबलः। ज्यां समारोप्य झडिति पूरयामास वीर्यवान्।।2.118.48।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इत्युक्तस्तेन विप्रेण तद्धनुस्समुपानयत्।।2.118.47।। निमेषान्तरमात्रेण तदाऽनम्य महाबलः। ज्यां समारोप्य झडिति पूरयामास वीर्यवान्।।2.118.48।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तेन पूरयता वेगान्मध्ये भग्नं द्विधा धनुः। तस्य शब्दो भवद्भीमः पतितस्याशनेरिव।।2.118.49।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोऽहं तत्र रामाय पित्रा सत्याभिसन्धिना। निश्चिता दातुमुद्यम्य जलभाजनमुत्तमम्।।2.118.50।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दीयमानां न तु तदा प्रतिजग्राह राघवः। अविज्ञाय पितुश्छन्दमयोध्याऽधिपतेः प्रभोः।।2.118.51।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत श्श्वशुरमामन्त्र्य वृद्धं दशरथं नृपम्। मम पित्रा त्वहं दत्ता रामाय विदितात्मने।।2.118.52।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मम चैवानुजा साध्वी ऊर्मिला प्रियदर्शना। भार्यार्थे लक्ष्मणस्यापि दत्ता पित्रा मम स्वयम्।।2.118.53।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवं दत्ताऽस्मि रामाय तदा तस्मिन्स्वयंवरे। अनुरक्ताऽस्मि धर्मेण पतिं वीर्यवतां वरम्।।2.118.54।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.