Kishkindha Kanda
Sarga 54
22 Shlokas
Sarga 54
Sarga 54 from Kishkindha Kanda of the Valmiki Ramayana.
तथा ब्रुवति तारे तु ताराधिपतिवर्चसि। अथ मेने हृतं राज्यं हनूमानङ्गदेन तत्।।4.54.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
बुद्ध्या ह्यष्टाङ्गया युक्तं चतुर्बलसमन्वितम्। चतुर्दशगुणं मेने हनूमान्वालिनस्सुतम्।।4.54.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आपूर्यमाणं शश्वच्च तेजोबलपराक्रमैः। शशिनं शुक्लपक्षादौ वर्धमानमिव श्रिया।।4.54.3।। बृहस्पतिसमं बुद्ध्या विक्रमे सदृशं पितुः। शुश्रूषमाणं तारस्य शक्रस्येव पुरन्दरम्।।4.54.4।। भर्तुरर्थे परिश्रान्तं सर्वशास्त्रविदांवरम्। अभिसन्धातुमारेभे हनूमानङ्गदं ततः।।4.54.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आपूर्यमाणं शश्वच्च तेजोबलपराक्रमैः। शशिनं शुक्लपक्षादौ वर्धमानमिव श्रिया।।4.54.3।। बृहस्पतिसमं बुद्ध्या विक्रमे सदृशं पितुः। शुश्रूषमाणं तारस्य शक्रस्येव पुरन्दरम्।।4.54.4।। भर्तुरर्थे परिश्रान्तं सर्वशास्त्रविदांवरम्। अभिसन्धातुमारेभे हनूमानङ्गदं ततः।।4.54.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आपूर्यमाणं शश्वच्च तेजोबलपराक्रमैः। शशिनं शुक्लपक्षादौ वर्धमानमिव श्रिया।।4.54.3।। बृहस्पतिसमं बुद्ध्या विक्रमे सदृशं पितुः। शुश्रूषमाणं तारस्य शक्रस्येव पुरन्दरम्।।4.54.4।। भर्तुरर्थे परिश्रान्तं सर्वशास्त्रविदांवरम्। अभिसन्धातुमारेभे हनूमानङ्गदं ततः।।4.54.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स चतुर्णामुपायानां तृतीयमुपवर्णयन्। भेदयामास तान्सर्वान् वानरान्वाक्यसम्पदा।।4.54.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तेषु सर्वेषु भिन्नेषु ततोऽभीषयदङ्गदम्। भीषणैर्भहुभिर्वाक्यै: कोपोपायसमन्वितैः।।4.54.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
त्वं समर्थतरः पित्रा युद्धे तारेय वै धुरम्। दृढं धारयितुं शक्तः कपिराज्यं यथा पिता।।4.54.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नित्यमस्थिरचित्ता हि कपयो हरिपुङ्गव। नाज्ञाप्यं विषहिष्यन्ति पुत्रदारान्विना त्वया।।4.54.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
त्वां नैतेह्यनुयुञ्जेयु: प्रत्यक्षं प्रवदामि ते। यथायं जाम्बवान्नीलस्सुहोत्रश्च महाकपिः।।4.54.10।। न ह्यहं ते इमे सर्वे सामदानादिभिर्गुणैः। दण्डेन वा त्वया शक्यास्सुग्रीवादपकर्षितम्।।4.54.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
त्वां नैतेह्यनुयुञ्जेयु: प्रत्यक्षं प्रवदामि ते। यथायं जाम्बवान्नीलस्सुहोत्रश्च महाकपिः।।4.54.10।। न ह्यहं ते इमे सर्वे सामदानादिभिर्गुणैः। दण्डेन वा त्वया शक्यास्सुग्रीवादपकर्षितम्।।4.54.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विगृह्यासनमप्याहुर्दुर्बलेन बलीयसः। आत्मरक्षाकरस्तस्मान्न विगृह्णीत दुर्बलः।।4.54.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यां चेमां मन्यसे धात्रीमेतद्बिलमिति श्रुतम्। एतल्लक्ष्मणबाणानामीषत्कार्यं विदारणे।।4.54.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स्वल्पं हि कृतमिन्द्रेण क्षिपता ह्यशनिं पुरा। लक्ष्मणो निशितैर्बाणैर्भिन्ध्यात्पत्रपुटं यथा।।4.54.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
लक्ष्मणस्य च नाराचा बहवस्सन्ति तद्विधाः। वज्राशनिसमस्पर्शा गिरीणामपि दारणाः।।4.54.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अवस्थाने यदैव त्वमासिष्यसि परन्तप। तदैव हरयस्सर्वे त्यक्ष्यन्ति कृतनिश्चयाः।4.54.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स्मरन्तः पुत्रदाराणां नित्योद्विग्ना बुभुक्षिताः। खेदिता दुःखशय्याभिस्त्वां करिष्यन्ति पृष्ठतः।।4.54.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स त्वं हीनस्सुहृद्भिश्च हितकामैश्च बन्धुभिः। तृणादपि भृशोद्विग्नस्स्पन्दमानाद्भविष्यसि।।4.54.18।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न च जातु न हिंस्युस्त्वां घोरा लक्ष्मणसायकाः । अपवृत्तं जिघांसन्तो महावेगा दुरासदाः ।। 4.54.19 ।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न च जातु न हिंस्युस्त्वा घोरा लक्ष्मणसायकाः। अपावृत्तं जिघांसन्तो महावेगा दुरासदाः।।4.54.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अस्माभिस्तु गतं सार्धं विनीतवदुपस्थितम्। आनुपूर्व्यात्तु सुग्रीवो राज्ये त्वां स्थापयिष्यति।।4.54.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
धर्मकामः पितृव्यस्ते प्रीतिकामो दृढव्रतः। शुचिस्सत्यप्रतिज्ञश्च न त्वां जातु जिघांसति।।4.54.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.