Bala Kanda
Sarga 40
29 Shlokas
Sarga 40
Sarga 40 from Bala Kanda of the Valmiki Ramayana.
. देवतानां वचश्श्रुत्वा भगवान्वै पितामह:। प्रत्युवाच सुसन्त्रस्तान्कृतान्तबलमोहितान्।।1.40.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यस्येयं वसुधा कृत्स्ना वासुदेवस्य धीमत:। कापिलं रूपमास्थाय धारयत्यनिशं धराम्।।1.40.2।। तस्य कोपाग्निना दग्धा भविष्यन्ति नृपात्मजा:।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पृथिव्याश्चापि निर्भेदोऽदृष्ट एव सनातन:।।1.40.3।। सगरस्य च पुत्राणां विनाशोऽदीर्घजीविनाम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पितामहवचश्श्रुत्वा त्रयस्त्रिंशदरिन्दम।।1.40.4।। देवा: परमसंहृष्टा: पुनर्जग्मुर्यथागतम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सगरस्य च पुत्राणां प्रादुरासीन्महात्मनाम्।।1.40.5।। पृथिव्यां भिद्यमानायां निर्घातसमनिस्वन:।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो भित्वा महीं सर्वे कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम्।।1.40.6।। सहिता स्सगरास्सर्वे पितरं वाक्यमब्रुवन्।0
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
परिक्रान्ता मही सर्वा सत्त्ववन्तश्च सूदिता:।।1.40.7।। देवदानवरक्षांसि पिशाचोरगकिन्नरा:। न च पश्यामहेऽश्वं तमश्वहर्तारमेव च।।1.40.8।। किं करिष्याम भद्रं ते बुद्धिरत्र विचार्यताम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
परिक्रान्ता मही सर्वा सत्त्ववन्तश्च सूदिता:।।1.40.7।। देवदानवरक्षांसि पिशाचोरगकिन्नरा:। न च पश्यामहेऽश्वं तमश्वहर्तारमेव च।।1.40.8।। किं करिष्याम भद्रं ते बुद्धिरत्र विचार्यताम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा पुत्राणां राजसत्तम:।।1.40.9।। समन्युरब्रवीद्वाक्यं सगरो रघुनन्दन।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भूय: खनत भद्रं वो निर्भिद्य वसुधातलम्।।1.40.10।। अश्वहर्तारमासाद्य कृतार्थाश्च निवर्तथ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पितुर्वचनमासाद्य सगरस्य महात्मन:।।1.40.11।। षष्टि: पुत्रसहस्राणि रसातलमभिद्रवन्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
खन्यमाने ततस्तस्मिन् ददृशु: पर्वतोपमम्।।1.40.12।। दिशागजं विरूपाक्षं धारयन्तं महीतलम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सपर्वतवनां कृत्स्नां पृथिवीं रघुनन्दन।।1.40.13।। शिरसा धारयामास विरूपाक्षो महागज:।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यदा पर्वणि काकुत्स्थ विश्रमार्थं महागज:।।1.40.14।। खेदाच्चालयते शीर्षं भूमिकम्पस्तदाभवेत्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तं ते प्रदक्षिणं कृत्वा दिशापालं महागजम्।।1.40.15।। मानयन्तो हि ते राम जग्मुर्भित्त्वा रसातलम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत: पूर्वां दिशं भित्त्वा दक्षिणां बिभिदु: पुन:।।1.40.16।। दक्षिणस्यामपि दिशि ददृशुस्ते महागजम्। महापद्मं महात्मानं सुमहत्पर्वतोपमम्।।1.40.17।। शिरसा धारयन्तं ते विस्मयं जग्मुरुत्तमम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत: पूर्वां दिशं भित्त्वा दक्षिणां बिभिदु: पुन:।।1.40.16।। दक्षिणस्यामपि दिशि ददृशुस्ते महागजम्। महापद्मं महात्मानं सुमहत्पर्वतोपमम्।।1.40.17।। शिरसा धारयन्तं ते विस्मयं जग्मुरुत्तमम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत: प्रदक्षिणं कृत्वा सगरस्य महात्मन:।।1.40.18।। षष्टि: पुत्रसहस्राणि पश्चिमां बिभिदुर्दिशम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पश्चिमायामपि दिशि महान्तमचलोपमम्।।1.40.19।। दिशागजं सौमनसं ददृशुस्ते महाबला:।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तं ते प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चापि निरामयम्। खनन्त स्समुपक्रान्ता दिशं हैमवतीं तत:।।1.40.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उत्तरस्यां रघुश्रेष्ठ ददृशुर्हिमपाण्डुरम्।।1.40.21।। भद्रं भद्रेण वपुषा धारयन्तं महीमिमाम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समालभ्य तत स्सर्वे कृत्वा चैनं प्रदक्षिणम्।।1.40.22।। षष्टि: पुत्रसहस्राणि बिभिदुर्वसुधातलम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत: प्रागुत्तरां गत्वा सागरा: प्रथितां दिशम्।।1.40.23।। रोषादभ्यखनन् सर्वे पृथिवीं सगरात्मजा:।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ते तु सर्वे महात्मानो भीमवेगा महाबला:।।1.40.24।। ददृशु: कपिलं तत्र वासुदेवं सनातनम्। हयं च तस्य देवस्य चरन्तमविदूरत:।।1.40.25।। प्रहर्षमतुलं प्राप्तास्सर्वे ते रघुनन्दन।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ते तु सर्वे महात्मानो भीमवेगा महाबला:।।1.40.24।। ददृशु: कपिलं तत्र वासुदेवं सनातनम्। हयं च तस्य देवस्य चरन्तमविदूरत:।।1.40.25।। प्रहर्षमतुलं प्राप्तास्सर्वे ते रघुनन्दन।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ते तं हयवरं ज्ञात्वा क्रोधपर्याकुलेक्षणा:।।1.40.26।। खनित्रलाङ्गलधरा नानावृक्षशिलाधरा:। अभ्यधावन्त सङ्क्रुद्धास्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रुवन्।।1.40.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ते तं हयवरं ज्ञात्वा क्रोधपर्याकुलेक्षणा:।।1.40.26।। खनित्रलाङ्गलधरा नानावृक्षशिलाधरा:। अभ्यधावन्त सङ्क्रुद्धास्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रुवन्।।1.40.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अस्माकं त्वं हि तुरगं यज्ञीयं हृतवानसि। दुर्मेधस्त्वं हि सम्प्राप्तान् विद्धि नस्सगरात्मजान् ।।1.40.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
श्रुत्वा तु वचनं तेषां कपिलो रघुनन्दन। रोषेण महताऽऽविष्टो हुङ्कारमकरोत्तदा।।1.40.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.