Ayodhya Kanda
Sarga 35
34 Shlokas
Sarga 35
Sarga 35 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.
ततो निर्धूय सहसा शिरो निश्श्वस्य चासकृत्। पाणौ पाणिं विनिष्पिष्य दन्तान् कटकटाप्य च ।।2.35.1।। लोचने कोपसंरक्ते वर्णं पूर्वोचितं जहत्। कोपाभिभूतस्सहसा सन्तापमशुभं गतः।।2.35.2।। मनः समीक्षमाणश्च सूतो दशरथस्य सः। कम्पयन्निव कैकेय्या हृदयं वाक्छरैश्शितैः ।।2.35.3।। वाक्यवज्रैरनुपमैर्निर्भिन्दन्निव चाशुभैः। कैकेय्या स्सर्वमर्माणि सुमन्त्रः प्रत्यभाषत।।2.35.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो निर्धूय सहसा शिरो निश्श्वस्य चासकृत्। पाणौ पाणिं विनिष्पिष्य दन्तान् कटकटाप्य च ।।2.35.1।। लोचने कोपसंरक्ते वर्णं पूर्वोचितं जहत्। कोपाभिभूतस्सहसा सन्तापमशुभं गतः।।2.35.2।। मनः समीक्षमाणश्च सूतो दशरथस्य सः। कम्पयन्निव कैकेय्या हृदयं वाक्छरैश्शितैः ।।2.35.3।। वाक्यवज्रैरनुपमैर्निर्भिन्दन्निव चाशुभैः। कैकेय्या स्सर्वमर्माणि सुमन्त्रः प्रत्यभाषत।।2.35.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो निर्धूय सहसा शिरो निश्श्वस्य चासकृत्। पाणौ पाणिं विनिष्पिष्य दन्तान् कटकटाप्य च ।।2.35.1।। लोचने कोपसंरक्ते वर्णं पूर्वोचितं जहत्। कोपाभिभूतस्सहसा सन्तापमशुभं गतः।।2.35.2।। मनः समीक्षमाणश्च सूतो दशरथस्य सः। कम्पयन्निव कैकेय्या हृदयं वाक्छरैश्शितैः ।।2.35.3।। वाक्यवज्रैरनुपमैर्निर्भिन्दन्निव चाशुभैः। कैकेय्या स्सर्वमर्माणि सुमन्त्रः प्रत्यभाषत।।2.35.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो निर्धूय सहसा शिरो निश्श्वस्य चासकृत्। पाणौ पाणिं विनिष्पिष्य दन्तान् कटकटाप्य च ।।2.35.1।। लोचने कोपसंरक्ते वर्णं पूर्वोचितं जहत्। कोपाभिभूतस्सहसा सन्तापमशुभं गतः।।2.35.2।। मनः समीक्षमाणश्च सूतो दशरथस्य सः। कम्पयन्निव कैकेय्या हृदयं वाक्छरैश्शितैः ।।2.35.3।। वाक्यवज्रैरनुपमैर्निर्भिन्दन्निव चाशुभैः। कैकेय्या स्सर्वमर्माणि सुमन्त्रः प्रत्यभाषत।।2.35.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यस्यास्तव पतिस्त्यक्तो राजा दशरथः स्वयम्। भर्ता सर्वस्य जगतः स्थावरस्य चरस्य च।।2.35.5।। न ह्यकार्यतमं किञ्चित्तव देवीह विद्यते।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पतिघ्नीं त्वामहं मन्ये कुलघ्नीमपि चान्ततः।।2.35.6।। यन्महेन्द्रमिवाजय्यं दुष्प्रकम्प्यमिवाचलम्। महोदधिमिवाक्षोभ्यं सन्तापयसि कर्मभिः।।2.35.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पतिघ्नीं त्वामहं मन्ये कुलघ्नीमपि चान्ततः।।2.35.6।। यन्महेन्द्रमिवाजय्यं दुष्प्रकम्प्यमिवाचलम्। महोदधिमिवाक्षोभ्यं सन्तापयसि कर्मभिः।।2.35.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मावमंस्था दशरथं भर्तारं वरदं पतिम्। भर्तुरिच्छा हि नारीणां पुत्रकोट्या विशिष्यते।।2.35.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यथावयो हि राज्यानि प्राप्नुवन्ति नृपक्षये। इक्ष्वाकुकुलनाथेऽस्मिं स्तल्लोपयितुमिच्छसि।।2.35.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
राजा भवतु ते पुत्रो भरतश्शास्तु मेदिनीम्। वयं तत्र गमिष्यामो रामो यत्र गमिष्यति।।2.35.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न हि ते विषये कश्चिद् र्ब्राह्मणो वस्तुमर्हति। तादृशं त्वममर्यादमद्य कर्म चिकीर्षसि।।2.35.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नूनं सर्वे गमिष्यामो मार्गं रामनिषेवितम्। त्यक्ताया बान्धवैः सर्वैर्ब्राह्मणैः साधुभिः सदा।।2.35.12।। का प्रीती राज्यलाभेन तव देवि भविष्यति। तादृशं त्वममर्यादं कर्म कर्तुं चिकीर्षसि।।2.35.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नूनं सर्वे गमिष्यामो मार्गं रामनिषेवितम्। त्यक्ताया बान्धवैः सर्वैर्ब्राह्मणैः साधुभिः सदा।।2.35.12।। का प्रीती राज्यलाभेन तव देवि भविष्यति। तादृशं त्वममर्यादं कर्म कर्तुं चिकीर्षसि।।2.35.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आश्चर्यमिव पश्यामि यस्यास्ते वृत्तमीदृशम्। आचरन्त्या न विवृता सद्यो भवति मेदिनी।।2.35.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
महाब्रह्मर्षिसृष्टाः वा ज्वलन्तो भीमदर्शनाः। धिग्वाग्दण्डा न हिंसन्ति रामप्रव्राजने स्थिताम्।।2.35.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आम्रं छित्वा कुठारेण निम्बं परिचरेत्तु यः। यश्चैनं पयसा सिञ्चेन्नैवास्य मधुरो भवेत्।।2.35.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अभिजात्यं हि ते मन्ये यथा मातुस्तथैव च। न हि निम्बात्स्रवेत् क्षैद्रं लोके निगदितं वचः।।2.35.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तव मातुरसद्ग्राहं विद्मः पूर्वं यथाश्रुतम्। पितुस्ते वरदः कश्चिद्ददौ वरमनुत्तमम्।।2.35.18।। सर्वभूतरुतं तस्मात्संजज्ञे वसुधाधिपः। तेन तिर्यग्गतानां च भूतानां विदितं वचः।।2.35.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तव मातुरसद्ग्राहं विद्मः पूर्वं यथाश्रुतम्। पितुस्ते वरदः कश्चिद्ददौ वरमनुत्तमम्।।2.35.18।। सर्वभूतरुतं तस्मात्संजज्ञे वसुधाधिपः। तेन तिर्यग्गतानां च भूतानां विदितं वचः।।2.35.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो जृम्भस्य शयने विरुताद्भूरिवर्चसः। पितुस्ते विदितो भाव स्स तत्र बहुधाऽहसत्।।2.35.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नृपश्चोवाच तां देवीं देवि शंसामि ते यदि। ततो मे मरणं सद्यो भविष्यति न संशयः।।2.35.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
माता ते पितरं देवि ततः केकयमब्रवीत्। शंस मे जीव वा मा वा न मामपहसिष्यसि।।2.35.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रियया च तथोक्त स्सन् केकयः पृथिवीपतिः। तस्मै तं वरदायार्थं कथयामास तत्त्वतः।।2.35.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः स्स वरदः साधुराजानं प्रत्यभाषत। म्रियतां ध्वंसतां वेयं मा कृथास्त्वं महीपते।।2.35.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तच्छ्रुत्वा वचस्तस्य प्रसन्नमनसो नृपः। मातरं ते निरस्याशु विजहार कुबेरवत्।।2.35.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथा त्वमपि राजानं दुर्जनाचरिते पथि। असद्ग्राहमिमं मोहात्कुरुषे पापदर्शिनि।।2.35.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सत्यश्चाद्य प्रवादोऽयं लौकिकः प्रतिभाति मा। पितृन् समनुजायन्ते नरा मातरमङ्गनाः।।2.35.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नैवं भव गृहाणेदं यदाह वसुधाधिपः। भर्तुरिच्छामुपास्वेह जनस्यास्य गतिर्भव।।2.35.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मा त्वं प्रोत्साहिता पापैर्देवराजसमप्रभम्। भर्तारं लोकभर्तारमसद्धर्ममुपादधाः।।2.35.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न हि मिथ्या प्रतिज्ञातं करिष्यति तवानघः। श्रीमान्दशरथो राजा देवि राजीवलोचनः।।2.35.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ज्येष्ठो वदान्यः कर्मण्यः स्वधर्मपरिरक्षिता। रक्षिता जीवलोकस्य बली रामोऽभिषिच्यताम्।।2.35.32।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
परिवादो हि ते देवि महाल्लोके चरिष्यति। यदि रामो वनं याति विहाय पितरं नृपम्।।2.35.33।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स राज्यं राघवः पातु भव त्वं विगतज्वरा। न हि ते राघवादन्यः क्षमः पुरवरे वसेत्।।2.35.34।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामे हि यौवराज्यस्थे राजा दशरथो वनम्। प्रवेक्ष्यति महेष्वासः पूर्ववृत्तमनुस्मरन्।।2.35.35।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.