Sundara Kanda
Sarga 22
46 Shlokas
Sarga 22
Sarga 22 from Sundara Kanda of the Valmiki Ramayana.
Read more ↓
सीताया वचनं श्रुत्वा परुषं राक्षसाधिपः। प्रत्युवाच ततः सीतां विप्रियं प्रियदर्शनाम्।।5.22.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यथा यथा सान्त्वयिता वश्यः स्त्रीणां तथा तथा। यथा यथा प्रियं वक्ता परिभूतस्तथा तथा।।5.22.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सन्नियच्छति मे क्रोधं त्वयि कामः समुत्थितः। द्रवतोऽमार्गमासाद्य हयानिव सुसारथिः।।5.22.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
वामः कामो मनुष्याणां यस्मिन् किल निबध्यते। जने तस्मिंस्त्वनुक्रोशः स्नेहश्च किल जायते।।5.22.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एतस्मात्कारणान्न त्वां घातयामि वरानने। वधार्हामवमानार्हां मिथ्याप्रव्रजिते रताम्।।5.22.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
परुषाणीह वाक्यानि यानि यानि ब्रवीषि माम्। तेषु तेषु वधो युक्तस्तव मैथिलि दारुणः।।5.22.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्त्वा तु वैदेहीं रावणो राक्षसाधिपः। क्रोधसंरम्भसंयुक्तः सीतामुत्तरमब्रवीत्।।5.22.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
द्वौ मासौ रक्षितव्यौ मे योऽवधिस्ते मया कृतः। ततः शयनमारोह मम त्वं वरवर्णिनि।।5.22.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां भर्तारं मामनिच्छतीम्। मम त्वां प्रातराशार्थमालभन्ते महानसे।।5.22.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तां तर्ज्यमानां सम्प्रेक्ष्य राक्षसेन्द्रेण जानकीम्। देवगन्धर्वकन्यास्ता विषेदुर्विकृतेक्षणाः।।5.22.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ओष्ठप्रकारैरपरा वक्त्रनेत्रैस्तथापराः। सीतामाश्वासयामासुस्तर्जितां तेन रक्षसा।।5.22.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ताभिराश्वासिता सीता रावणं राक्षसाधिपम्। उवाचात्महितं वाक्यं वृत्तशौण्डीर्यगर्वितम्।।5.22.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नूनं न ते जनः कश्चिदस्ति निःश्रेयसे स्थित:। निवारयति यो न त्वां कर्मणोऽस्माद्विगर्हितात्।।5.22.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मां हि धर्मात्मनः पत्नीं शचीमिव शचीपतेः। त्वदन्यस्त्रिषु लोकेषु प्रार्थयेन्मनसापि कः।।5.22.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः। उक्तवानसि यत्पापं क्व गतस्तस्य मोक्ष्यसे।।5.22.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यथा दृप्तश्च मातङ्गः शशश्च सद्दृशो युधि। तथा मातङ्गवद्रामस्त्वं नीच: शशवत् स्मृतः।।5.22.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स त्वमिक्ष्वाकुनाथं वै क्षिपन्निह न लज्जसे। चक्षुषोर्विषयं तस्य न तावदुपगच्छसि।।5.22.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इमे ते नयने क्रूरे विरूपे कृष्णपिङ्गले। क्षितौ न पतिते कस्मान्मामनार्य निरीक्षितः।।5.22.18।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य धर्मात्मनः पत्नीं स्नुषां दशरथस्य च। कथं व्याहरतो मां ते न जिह्वा व्यवशीर्यते।।5.22.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
असन्देशात्तु रामस्य तपसश्चानुपालनात्। न त्वां कुर्मि दशग्रीव भस्म भर्मार्ह तेजसा।।5.22.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नापहर्तुमहं शक्या त्वया रामस्य धीमतः। विधिस्तव वधार्थाय विहितो नात्र संशयः।।5.22.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शूरेण धनदभ्रात्रा बलैः समुदितेन च। अपोह्य रामं कस्माद्धि दारचौर्यं त्वया कृतम्।।5.22.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सीताया वचनं श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः। विवृत्य नयने क्रूरे जानकीमन्ववैक्षत।।5.22.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नीलजीमूतसङ्काशो महाभुजशिरोधरः। सिंहसत्त्वगतिः श्रीमान् दीप्त जिह्वाग्रलोचनः।।5.22.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
चलाग्रमकुटप्रांशुश्चित्रमाल्यानुलेपनः। रक्तमाल्याम्बरधर तत्सङ्गदविभूषणः।।5.22.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
श्रोणिसूत्रेण महता मेचकेन सुसंवृतः। अमृतोत्पादनद्धेन भुजगेनेव मन्दरः।।5.22.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यां भुजाभ्यां राक्षसेश्वरः। शुशुभेऽचलसङ्काशः शृङ्गाभ्यामिव मन्दरः।।5.22.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तरुणादित्यवर्णाभ्यां कुण्डलाभ्यां विभूषितः। रक्तपल्लवपुष्पाभ्यामशोकाभ्यामिवाचलः।।5.22.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स कल्पवृक्षप्रतिमो वसन्त इव मूर्तिमान्। श्मशानचैत्यप्रतिमो भूषितोऽपि भयङ्करः।।5.22.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अवेक्षमाणो वैदेहीं कोपसंरक्तलोचनः। उवाच रावणः सीतां भुजङ्ग इव निःश्वसन्।।5.22.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अनयेनाभिसम्पन्नमर्थहीनमनुव्रते। नाशयाम्यहमद्य त्वां सूर्यः सन्ध्यामिवौजसा।।5.22.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इत्युक्त्वा मैथिलीं राजा रावणः शत्रुरावणः। सन्दिदेश ततः सर्वा राक्षसीर्घोरदर्शनाः।।5.22.32।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एकाक्षीमेककर्णां च कर्णप्रावरणां तथा। गोकर्णीं हस्तिकर्णीं च लम्बकर्णीमकर्णिकाम्।।5.22.33।। हस्तिपाद्यश्वपाद्यौ च गोपादीं पादचूलिकाम्। एकाक्षीमेकपादीं च पृथुपादीमपादिकाम्।।5.22.34।। अतिमात्रशिरोग्रीवामतिमात्रकुचोदरीम्। अतिमात्रास्यनेत्रां च दीर्घजिह्वामजिह्विकाम्।।5.22.35।। अनासिकां सिंहमुखीं गोमुखीं सूकरीमुखीम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एकाक्षीमेककर्णां च कर्णप्रावरणां तथा। गोकर्णीं हस्तिकर्णीं च लम्बकर्णीमकर्णिकाम्।।5.22.33।। हस्तिपाद्यश्वपाद्यौ च गोपादीं पादचूलिकाम्। एकाक्षीमेकपादीं च पृथुपादीमपादिकाम्।।5.22.34।। अतिमात्रशिरोग्रीवामतिमात्रकुचोदरीम्। अतिमात्रास्यनेत्रां च दीर्घजिह्वामजिह्विकाम्।।5.22.35।। अनासिकां सिंहमुखीं गोमुखीं सूकरीमुखीम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एकाक्षीमेककर्णां च कर्णप्रावरणां तथा। गोकर्णीं हस्तिकर्णीं च लम्बकर्णीमकर्णिकाम्।।5.22.33।। हस्तिपाद्यश्वपाद्यौ च गोपादीं पादचूलिकाम्। एकाक्षीमेकपादीं च पृथुपादीमपादिकाम्।।5.22.34।। अतिमात्रशिरोग्रीवामतिमात्रकुचोदरीम्। अतिमात्रास्यनेत्रां च दीर्घजिह्वामजिह्विकाम्।।5.22.35।। अनासिकां सिंहमुखीं गोमुखीं सूकरीमुखीम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यथा मद्वशगा सीता क्षिप्रं भवति जानकी।।5.22.36।। तथा कुरुत राक्षस्यः सर्वाः क्षिप्रं समेत्य च।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रतिलोमानुलोमैश्च सामदानादिभेदनैः।।5.22.37।। आवर्जयत वैदेहीं दण्डस्योद्यमनेन च।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इति प्रतिसमादिश्य राक्षसेन्द्रः पुनः पुनः।।5.22.38।। काममन्युपरीतात्मा जानकीं पर्यतर्जयत्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उपगम्य ततः शीघ्रं राक्षसी धान्यमालिनी।।5.22.39।। परिष्वज्य दशग्रीवमिदं वचनमब्रवीत्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मया क्रीड महाराज सीतया किं तवानया।।5.22.40।। विवर्णया कृपणया मानुष्या राक्षसेश्वर।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नूनमस्या महाराज न दिव्यान् भोगसत्तमान्।।5.22.41।। विदधात्यमरश्रेष्ठस्तव बाहुबलार्जितान्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अकामां कामयानस्य शरीरमुपतप्यते।।5.22.42।। इच्छन्तीं कामयानस्य प्रीतिर्भवति शोभना।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्तस्तु राक्षस्या समुत्क्षिप्तस्ततो बली।।5.22.43।। प्रहसन्मेघसङ्काशो राक्षसः स न्यवर्तत।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रस्थितः स दशग्रीवः कम्पयन्निव मेदिनीम्।।5.22.44।। ज्वलद्भास्करवर्णाभं प्रविवेश निवेशनम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
देवगन्धर्वकन्याश्च नागकन्याश्च सर्वतः।।5.22.45।। परिवार्य दशग्रीवं विविशुस्तं गृहोत्तमम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स मैथिलीं धर्मपरामवस्थितां प्रपेपमानां परिभर्त्स्य रावणः। विहाय सीतां मदनेन मोहितः स्वमेव वेश्म प्रविवेश भास्वरम्।।5.22.46।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.