Yuddha Kanda
Sarga 46
50 Shlokas
Sarga 46
Sarga 46 from Yuddha Kanda of the Valmiki Ramayana.
ततोद्यांपृथिवींचैववीक्षमाणावनौकसः । ददृशुःसन्ततौबाणैर्भ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।।6.46.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
वृष्टवेवोपरतेदेवेकृतकर्मणिराक्षसे । आजगामाथतंदेशंससुग्रीवोविभीषणः ।।6.46.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नीलद्विविदमैन्दाश्चसुषेणःकुमुदाङ्गदा: । तूर्णंहनुमतासार्धमन्वशोचन्तराघवौ ।।6.46.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अचेष्टौमन्दनिश्श्वासौशोणितौघपरिप्लुतौ । शरजालाचितौस्तब्दौशयानौशरतल्पयोः ।।6.46.4।। निःश्वसन्तौयथासर्पौनिश्चेष्टौमन्दविक्रमौ । रुधिरस्राद्विग्धाङ्गौतापनीयाविवध्वजौ ।।6.46.5।। तौवीरशयनेवीरौशयानौमन्दचेष्टितौ । यूथपैस्तै: परिवृतौबाष्पव्याकुललोचनैः ।।6.46.6।। राघवौपतितौदृष्टवाशरजालसमावृतौ । बभूवुर्वेर्व्यथितास्सर्वेवानरास्सविभीषणाः ।।6.46.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अचेष्टौमन्दनिश्श्वासौशोणितौघपरिप्लुतौ । शरजालाचितौस्तब्दौशयानौशरतल्पयोः ।।6.46.4।। निःश्वसन्तौयथासर्पौनिश्चेष्टौमन्दविक्रमौ । रुधिरस्राद्विग्धाङ्गौतापनीयाविवध्वजौ ।।6.46.5।। तौवीरशयनेवीरौशयानौमन्दचेष्टितौ । यूथपैस्तै: परिवृतौबाष्पव्याकुललोचनैः ।।6.46.6।। राघवौपतितौदृष्टवाशरजालसमावृतौ । बभूवुर्वेर्व्यथितास्सर्वेवानरास्सविभीषणाः ।।6.46.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अचेष्टौमन्दनिश्श्वासौशोणितौघपरिप्लुतौ । शरजालाचितौस्तब्दौशयानौशरतल्पयोः ।।6.46.4।। निःश्वसन्तौयथासर्पौनिश्चेष्टौमन्दविक्रमौ । रुधिरस्राद्विग्धाङ्गौतापनीयाविवध्वजौ ।।6.46.5।। तौवीरशयनेवीरौशयानौमन्दचेष्टितौ । यूथपैस्तै: परिवृतौबाष्पव्याकुललोचनैः ।।6.46.6।। राघवौपतितौदृष्टवाशरजालसमावृतौ । बभूवुर्वेर्व्यथितास्सर्वेवानरास्सविभीषणाः ।।6.46.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अचेष्टौमन्दनिश्श्वासौशोणितौघपरिप्लुतौ । शरजालाचितौस्तब्दौशयानौशरतल्पयोः ।।6.46.4।। निःश्वसन्तौयथासर्पौनिश्चेष्टौमन्दविक्रमौ । रुधिरस्राद्विग्धाङ्गौतापनीयाविवध्वजौ ।।6.46.5।। तौवीरशयनेवीरौशयानौमन्दचेष्टितौ । यूथपैस्तै: परिवृतौबाष्पव्याकुललोचनैः ।।6.46.6।। राघवौपतितौदृष्टवाशरजालसमावृतौ । बभूवुर्वेर्व्यथितास्सर्वेवानरास्सविभीषणाः ।।6.46.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अन्तरिक्षंनिरीक्षन्तोदिशस्सर्वाश्चवानराः । नचैनंमाययाछन्नंददृशूरावणिःरणे ।।6.46.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तंतुमायाप्रतिच्छन्नंमाययैवविभीषणः । वीक्षमाणोददर्शाथभ्रातुःपुत्रमवस्थितम् ।।6.46.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तमप्रतिकर्माणमप्रतिद्वन्द्वमाहवे । ददर्शान्तर्हितंवीरंवरदानाद्विभीषणः ।।6.46.10।। तेजसायशसाचैवविक्रमेणचसम्युतम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इन्द्रजित्त्वात्मनःकर्मतौशयानौसमीक्ष्यच ।।6.46.11।। उवाचपरमप्रीतोहर्षयन् सर्वनैरृतान् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दूषणस्यचहन्तारौखरस्यचमहाबलौ ।।6.46.12।। सादितौमामकैर्बाणैर्भ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नेमौमोक्षयितुंशक्यावेतस्मादिषुबन्धनात् ।।6.46.13।। सर्वैरपिसमागम्यसर्षिसङ्घैस्सुरासुरैः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यत्कृतेचिन्तयानस्यशोकार्तस्यपितुर्मम ।।6.46.14।। अस्पृष्टवाशयनंगात्रैस्त्रियामायातिशर्वरी । त्स्नेयंयत्कृतेलङ्कानदीवर्षास्विवाकुला ।।6.46.15।। सोऽयंमूलहरोऽनर्थःसर्वेषांनिहतोमया ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यत्कृतेचिन्तयानस्यशोकार्तस्यपितुर्मम ।।6.46.14।। अस्पृष्टवाशयनंगात्रैस्त्रियामायातिशर्वरी । त्स्नेयंयत्कृतेलङ्कानदीवर्षास्विवाकुला ।।6.46.15।। सोऽयंमूलहरोऽनर्थःसर्वेषांनिहतोमया ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामस्यलक्ष्मणस्यैवसर्वेषांचवनौकसाम् । विक्रमानिष्फलाःसर्वेयथाशरदितोयदाः ।।6.46.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्त्वातुतान् सर्वान्राक्षसान्परिपार्श्वतः ।।6.46.17।। यूथपानपितान्सर्वांस्ताडयामासरावणिः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नीलंनवभिराहत्यमैन्दंचद्विविदंतथा ।।6.46.18।। त्रिभिस्त्रिभिरमित्रघ्नस्ततापप्रवरेषुभिः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
जाम्बवन्तंमहेष्वासोविद् ध्वाबाणेनवक्षसि ।।6.46.19।। हनूमतोवेगवतोविससर्जशरान्दश ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
गवाक्षंशरभंचैवद्वावप्यमिततेजसौ ।।6.46.20।। द्वाभ्यांद्वाभ्यांमहावेगोविव्याधयुधिरावणिः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
गोलाङ्गूलेश्वरंचैववालिपुत्रमथाङ्गदम् ।।6.46.21।। विव्याधबहुभिर्बाणैस्त्वरमाणोऽथरावणिः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तान्वानरवरान्भित्त्वाशरैरग्निशिखोपमैः ।।6.46.22।। ननादबलवांस्तत्रमहासत्त्वस्सरावणिः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तानर्धयित्वाबाणौघैस्त्रासयित्वाचवानरान् ।।6.46.23।। प्रजहासमहाबाहुर्वचनंचेदमब्रवीत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शरशब्देनघोरेणमयाबद्धौचमूमुखे ।।6.46.24।। सहितौभ्रातरवेतौनिशामयतराक्षसाः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्तास्तुतेसर्वेराक्षसाःकूटयोधिनः ।।6.46.25।। परंविस्मयामाजग्मुःकर्मणातेनहर्षिताः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विनेदुश्चमहानादान् सर्वेतेजलदोपमाः ।।6.46.26।। हतोरामइतिज्ञात्वारावणिंसमपूजयन् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
निष्पन्दौतुतदादृष्टवाभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।।6.46.27।। वसुधायांनिरुच्छवासौहतावित्यन्वमन्यत ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
हर्षेणतुसमाविष्टइन्द्रजित्समितिञ्जयः ।।6.46.28।। प्रविवेशपुरींलङ्कांहर्षयन् सर्वनैर्वृतान् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामलक्ष्मणयोर्दृष्टवाशरीरेसायकैश्चिते ।।6.46.29।। सर्वाणिचाङ्गोपाङ्गानिसुग्रीवंभयमाविशत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामलक्ष्मणयोर्दृष्टवाशरीरेसायकैश्चिते ।।6.46.29।। सर्वाणिचाङ्गोपाङ्गानिसुग्रीवंभयमाविशत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामलक्ष्मणयोर्दृष्टवाशरीरेसायकैश्चिते ।।6.46.29।। सर्वाणिचाङ्गोपाङ्गानिसुग्रीवंभयमाविशत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामलक्ष्मणयोर्दृष्टवाशरीरेसायकैश्चिते ।।6.46.29।। सर्वाणिचाङ्गोपाङ्गानिसुग्रीवंभयमाविशत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पर्यवस्थापयात्मानमनाथंमांचवानर ।।6.46.33।। सत्यधर्माभिरक्तानांनास्तिमृत्युकृतंभयम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्त्वाततस्तस्यजलक्लन्नेनपाणिना ।।6.46.34।। सुग्रीवस्यशुभेनेत्रेप्रममार्जविभीषणः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततस्सलिलमादायविद्ययापरिजप्यच ।।6.46.35।। सुग्रीवनेत्रेधर्मात्मासममार्जविभीषणः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विमृज्यवदनंतस्यकपिराजस्यधीमतः ।।6.46.36।। अब्रवीत्कालसम्प्राप्तसम्भ्रान्तमिदंवचः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नकालःकपिराजेन्द्रवैक्लब्यमवलम्बितुम् ।।6.46.37।। अतिस्नेहोऽप्यकालेऽस्मिन्मरणायोपकल्पते ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्मादुत्सृज्यवैक्लब्यंसर्वकार्यविनाशनम् ।।6.46.38।। हितंरामपुरोगणांसैन्यानानुचिन्त्यताम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथवारक्ष्यतांरामोयावत्संज्ञाविपर्ययः ।।6.46.39।। लब्धसंज्ञौहिकाकुत्स्थौभयंनौव्यपनेष्यतः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नैतत्किञ्चनरामस्यनचरामोमुमूर्षति ।।6.46.40।। नह्येनंहास्यतेलक्ष्मीद्दुर्लभायागतायुषाम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्मादाश्वासयात्मानंबलंचाश्वासयस्वकम् ।।6.46.41।। यावत्कार्याणिसर्वाणिपुनःसंस्थापयाम्यहम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एतेहिफुल्लनयनास्त्रासादागतसाध्वसाः ।।6.46.42।। कर्णेकर्णेप्रकथिताहरयोहरिसत्तम ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मांतुदृष्टवाप्रधावन्तमनीकंसम्प्रहर्षितुम् ।।6.46.43।। त्यजस्तुहरयस्त्रासंभुक्तपूर्वामिवस्रजम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समाश्वास्यतुसुग्रीवंराक्षसेन्द्रोविभीषणः ।।6.46.44।। विद्रुतंवानरानीकंतत्समाश्वासयत्पुनः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इन्द्रजित्तुमहामायःसर्वसैन्यसमावृतः ।।6.46.45।। विवेशनगरींलङ्कांपितरंचाभ्युपागमत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत्ररावणमासाद्यअभिवाद्यकृताञ्जलिः ।।6.46.46।। आचचक्षेप्रियंपित्रेनिहतौरामलक्ष्मणौ ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उत्पपातततोहृष्टःपुत्रंचपरिषस्वजे ।।6.46.47।। रावणोरक्षसांमध्येश्रुत्वाशत्रूनिपातितौ ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उपाघ्रायचतंमूद् र्नेनंपप्रच्छप्रीतमानसः ।।6.46.48।। पृच्छतेचयथावृत्तंपित्रेतस्मैसर्वंन्यवेदयत् । यथातौशरबन्धेननिश्चेष्टौनिष्प्रभौकृतौ ।।6.46.49।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उपाघ्रायचतंमूद् र्नेनंपप्रच्छप्रीतमानसः ।।6.46.48।। पृच्छतेचयथावृत्तंपित्रेतस्मैसर्वंन्यवेदयत् । यथातौशरबन्धेननिश्चेष्टौनिष्प्रभौकृतौ ।।6.46.49।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सहर्षवेगानुगतान्तरात्माश्रुत्वावचस्तस्यमहारथस्य । जहौज्वरंदाशरथेःसमुत्थितंप्रहृष्यवाचाऽभिननन्दपुत्रम् ।।6.46.50।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.