Skip to content
Ayodhya Kanda Sarga 78 26 Shlokas

Sarga 78

Sarga 78 from Ayodhya Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
अथ यात्रां समीहन्तं शत्रुघ्नो लक्ष्मणानुजः। भरतं शोकसन्तप्तमिदं वचनमब्रवीत्।।2.78.1।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
गतिर्य स्सर्वभूतानां दुःखे किं पुनरात्मनः। स राम स्सत्त्वसम्पन्नः स्त्रिया प्रव्राजितो वनम्।।2.78.2।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
बलवान्वीर्यसम्पन्नो लक्ष्मणो नाम योऽप्यसौ। किं न मोचयते रामं कृत्वा स्म पितृनिग्रहम्।।2.78.3।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
पूर्वमेव तु निग्राह्य स्समवेक्ष्य नयानयौ। उत्पथं यस्समारूढो राजा नार्या वशं गतः।।2.78.4।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
इति सम्भाषमाणे तु शत्रुघ्ने लक्ष्मणानुजे। प्राग्द्वारेऽभूत्तदा कुब्जा सर्वाभरणभूषिता।।2.78.5।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
लिप्ता चन्दनसारेण राजवस्त्राणि बिभ्रती। विविधं विविधै स्तैस्तैर्भूषणैश्च विभूषिता।।2.78.6।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
मेखलादामभिश्चित्रैरन्यैश्च शुभभूषणैः। बभासे बहुभिर्बद्धा रज्जुबद्धेव वानरी।।2.78.7।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
तां समीक्ष्य तदा द्वास्स्थास्सुभृशं पापकारिणीम्। गृहीत्वाऽकरुणां कुब्जां शत्रुघ्नाय न्यवेदयन्।।2.78.8।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
यस्याः कृते वने रामो न्यस्तदेहश्च वः पिता। सेयं पापा नृशंसा च तस्याः कुरु यथामति।।2.78.9।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
शत्रुघ्नश्च तदाज्ञाय वचनं भृशदुःखितः। अन्तःपुरचरान्सर्वानित्युवाच धृत व्रतः।।2.78.10।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
तीव्रमुत्पादितं दुःखं भ्रात्रूणां मे तथा पितुः। यया सेयं नृशंसस्य कर्मणः फलमश्नुताम्।।2.78.11।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
एवमुक्त्वा तु तेनाशु सखीजनसमावृता। गृहीता बलवत्कुब्जा सा तद्गृहमनादयत्।।2.78.12।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
तत स्सुभृशसन्तप्तस्तस्या स्सर्व स्सखीजनः। क्रुद्धमाज्ञाय शत्रुघ्नं विपलायत सर्वशः।।2.78.13।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
आमन्त्रयत कृत्स्न श्च तस्या स्सर्व स्सखीजनः। यथाऽयं समुपक्रान्तो निश्शेषां नः करिष्यति।।2.78.14।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
सानुक्रोशां वदान्यां च धर्मज्ञां च यशस्विनीम्। कौसल्यां शरणं याम सा हि नोऽस्तु ध्रुवा गतिः।।2.78.15।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
स च रोषेण ताम्राक्ष श्शत्रुघ्न श्शत्रुतापनः। विचकर्ष तदा कुब्जां क्रोशन्तीं धरणीतले।।2.78.16।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
तस्या ह्याकृष्यमाणाया मन्थराया स्ततस्ततः। चित्रं बहुविधं भाण्डं पृथिव्यां तद्व्यशीर्यत।।2.78.17।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
तेन भाण्डेन संस्तीर्णं श्रीमद्राजनिवेशनम्। अशोभत तदा भूयः शारदं गगनं यथा।।2.78.18।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
स बली बलवत्क्रोधाद्गृहीत्वा पुरुषर्षभः। कैकेयीमभिनिर्भर्त्स्य बभाषे परुषं वचः।।2.78.19।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
तैर्वाक्यैः परुषैर्दुःखैः कैकेयी भृशदुःखिता। शत्रुघ्नभयसन्त्रस्ता पुत्रं शरणमागता।।2.78.20।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
तं प्रेक्ष्य भरतः क्रुद्धं शत्रुघ्नमिदमब्रवीत्। अवध्या स्सर्वभूतानां प्रमदाः क्षम्यतामिति।।2.78.21।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
हन्यामहमिमां पापां कैकेयीं दुष्टचारिणीम्। यदि मां धार्मिको रामो नासूयेन्मातृघातकम्।।2.78.22।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
इमामपि हतां कुब्जां यदि जानाति राघवः। त्वां च मां च हि धर्मात्मा नाभिभाषिष्यते ध्रुवम्।।2.78.23।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
भरतस्य वचश्श्रुत्वा शत्रुघ्नो लक्ष्मणानुजः। न्यवर्तत ततो रोषात्तां मुमोच च मन्थराम्।।2.78.24।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
सा पादमूले कैकेय्या मन्थरा निपपात ह। निश्श्वसन्ती सुदुःखार्ता कृपणं विललाप च।।2.78.25।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
शत्रुघ्नविक्षेपविमूढसंज्ञां समीक्ष्य कुब्जां भरतस्य माता। शनैस्समाश्वासयदार्तरूपां क्रौञ्चीं विलग्नामिव वीक्षमाणाम्।।2.78.26।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.