Sundara Kanda
Sarga 3
51 Shlokas
Sarga 3
Sarga 3 from Sundara Kanda of the Valmiki Ramayana.
स लम्बशिखरे लम्बे लम्बतोयदसन्निभे। सत्त्वमास्थाय मेधावी हनुमान् मारुतात्मजः।।5.3.1।। निशि लङ्कां महासत्त्वो विवेश कपिकुञ्जरः। रम्यकाननतोयाढ्यां पुरीं रावणपालिताम्।।5.3.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स लम्बशिखरे लम्बे लम्बतोयदसन्निभे। सत्त्वमास्थाय मेधावी हनुमान् मारुतात्मजः।।5.3.1।। निशि लङ्कां महासत्त्वो विवेश कपिकुञ्जरः। रम्यकाननतोयाढ्यां पुरीं रावणपालिताम्।।5.3.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शारदाम्बुधरप्रख्यैर्भवनैरुपशोभिताम्। सागरोपमनिर्घोषां सागरानिलसेविताम्।।5.3.3।। सुपुष्टबलसम्पुष्टां यथैव विटपावतीम्। चारुतोरणनिर्यूहां पाण्डुरद्वारतोरणाम्।।5.3.4।। भुजगाचरितां गुप्तां शुभां भोगवतीमिव। तां स विद्युद्घनाकीर्णां ज्योतिर्मार्गनिषेविताम्।।5.3.5।। मन्दमारुतसञ्चारां यथेन्द्रस्यामरावतीम्। शातकुम्भेन महता प्राकारेणाभिसंवृताम्।।5.3.6।। किङ्किणीजालघोषाभिः पताकाभिरलङ्कृताम्। आसाद्य सहसा हृष्टः प्राकारमभिपेदिवान्।।5.3.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शारदाम्बुधरप्रख्यैर्भवनैरुपशोभिताम्। सागरोपमनिर्घोषां सागरानिलसेविताम्।।5.3.3।। सुपुष्टबलसम्पुष्टां यथैव विटपावतीम्। चारुतोरणनिर्यूहां पाण्डुरद्वारतोरणाम्।।5.3.4।। भुजगाचरितां गुप्तां शुभां भोगवतीमिव। तां स विद्युद्घनाकीर्णां ज्योतिर्मार्गनिषेविताम्।।5.3.5।। मन्दमारुतसञ्चारां यथेन्द्रस्यामरावतीम्। शातकुम्भेन महता प्राकारेणाभिसंवृताम्।।5.3.6।। किङ्किणीजालघोषाभिः पताकाभिरलङ्कृताम्। आसाद्य सहसा हृष्टः प्राकारमभिपेदिवान्।।5.3.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शारदाम्बुधरप्रख्यैर्भवनैरुपशोभिताम्। सागरोपमनिर्घोषां सागरानिलसेविताम्।।5.3.3।। सुपुष्टबलसम्पुष्टां यथैव विटपावतीम्। चारुतोरणनिर्यूहां पाण्डुरद्वारतोरणाम्।।5.3.4।। भुजगाचरितां गुप्तां शुभां भोगवतीमिव। तां स विद्युद्घनाकीर्णां ज्योतिर्मार्गनिषेविताम्।।5.3.5।। मन्दमारुतसञ्चारां यथेन्द्रस्यामरावतीम्। शातकुम्भेन महता प्राकारेणाभिसंवृताम्।।5.3.6।। किङ्किणीजालघोषाभिः पताकाभिरलङ्कृताम्। आसाद्य सहसा हृष्टः प्राकारमभिपेदिवान्।।5.3.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शारदाम्बुधरप्रख्यैर्भवनैरुपशोभिताम्। सागरोपमनिर्घोषां सागरानिलसेविताम्।।5.3.3।। सुपुष्टबलसम्पुष्टां यथैव विटपावतीम्। चारुतोरणनिर्यूहां पाण्डुरद्वारतोरणाम्।।5.3.4।। भुजगाचरितां गुप्तां शुभां भोगवतीमिव। तां स विद्युद्घनाकीर्णां ज्योतिर्मार्गनिषेविताम्।।5.3.5।। मन्दमारुतसञ्चारां यथेन्द्रस्यामरावतीम्। शातकुम्भेन महता प्राकारेणाभिसंवृताम्।।5.3.6।। किङ्किणीजालघोषाभिः पताकाभिरलङ्कृताम्। आसाद्य सहसा हृष्टः प्राकारमभिपेदिवान्।।5.3.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शारदाम्बुधरप्रख्यैर्भवनैरुपशोभिताम्। सागरोपमनिर्घोषां सागरानिलसेविताम्।।5.3.3।। सुपुष्टबलसम्पुष्टां यथैव विटपावतीम्। चारुतोरणनिर्यूहां पाण्डुरद्वारतोरणाम्।।5.3.4।। भुजगाचरितां गुप्तां शुभां भोगवतीमिव। तां स विद्युद्घनाकीर्णां ज्योतिर्मार्गनिषेविताम्।।5.3.5।। मन्दमारुतसञ्चारां यथेन्द्रस्यामरावतीम्। शातकुम्भेन महता प्राकारेणाभिसंवृताम्।।5.3.6।। किङ्किणीजालघोषाभिः पताकाभिरलङ्कृताम्। आसाद्य सहसा हृष्टः प्राकारमभिपेदिवान्।।5.3.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विस्मयाविष्टहृदयः पुरीमालोक्य सर्वतः। जाम्बूनदमयैर्द्वारैर्वैडूर्यकृतवेदिकैः।।5.3.8।। वज्रस्फटिकमुक्ताभिर्मणिकुट्टिमभूषितैः। तप्तहाटकनिर्यूहै राजतामलपाण्डुरैः।।5.3.9।। वैढूर्यकृतसोपानैः स्फाटिकान्तरपांसुभिः। चारुसंजवनोपेतैः खमिवोत्पतितैः शुभैः।।5.3.10।। क्रौञ्चबर्हिणसङ्घुष्टैः राजहंस निषेवितैः। तूर्याभरणनिर्घोषैः सर्वतः प्रतिनादिताम्।।5.3.11।। वस्वौकसाराप्रतिमां तां वीक्ष्य नगरीं ततः। खमिवोत्पतितुं कामां जहर्ष हनुमान् कपिः।।5.3.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विस्मयाविष्टहृदयः पुरीमालोक्य सर्वतः। जाम्बूनदमयैर्द्वारैर्वैडूर्यकृतवेदिकैः।।5.3.8।। वज्रस्फटिकमुक्ताभिर्मणिकुट्टिमभूषितैः। तप्तहाटकनिर्यूहै राजतामलपाण्डुरैः।।5.3.9।। वैढूर्यकृतसोपानैः स्फाटिकान्तरपांसुभिः। चारुसंजवनोपेतैः खमिवोत्पतितैः शुभैः।।5.3.10।। क्रौञ्चबर्हिणसङ्घुष्टैः राजहंस निषेवितैः। तूर्याभरणनिर्घोषैः सर्वतः प्रतिनादिताम्।।5.3.11।। वस्वौकसाराप्रतिमां तां वीक्ष्य नगरीं ततः। खमिवोत्पतितुं कामां जहर्ष हनुमान् कपिः।।5.3.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विस्मयाविष्टहृदयः पुरीमालोक्य सर्वतः। जाम्बूनदमयैर्द्वारैर्वैडूर्यकृतवेदिकैः।।5.3.8।। वज्रस्फटिकमुक्ताभिर्मणिकुट्टिमभूषितैः। तप्तहाटकनिर्यूहै राजतामलपाण्डुरैः।।5.3.9।। वैढूर्यकृतसोपानैः स्फाटिकान्तरपांसुभिः। चारुसंजवनोपेतैः खमिवोत्पतितैः शुभैः।।5.3.10।। क्रौञ्चबर्हिणसङ्घुष्टैः राजहंस निषेवितैः। तूर्याभरणनिर्घोषैः सर्वतः प्रतिनादिताम्।।5.3.11।। वस्वौकसाराप्रतिमां तां वीक्ष्य नगरीं ततः। खमिवोत्पतितुं कामां जहर्ष हनुमान् कपिः।।5.3.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विस्मयाविष्टहृदयः पुरीमालोक्य सर्वतः। जाम्बूनदमयैर्द्वारैर्वैडूर्यकृतवेदिकैः।।5.3.8।। वज्रस्फटिकमुक्ताभिर्मणिकुट्टिमभूषितैः। तप्तहाटकनिर्यूहै राजतामलपाण्डुरैः।।5.3.9।। वैढूर्यकृतसोपानैः स्फाटिकान्तरपांसुभिः। चारुसंजवनोपेतैः खमिवोत्पतितैः शुभैः।।5.3.10।। क्रौञ्चबर्हिणसङ्घुष्टैः राजहंस निषेवितैः। तूर्याभरणनिर्घोषैः सर्वतः प्रतिनादिताम्।।5.3.11।। वस्वौकसाराप्रतिमां तां वीक्ष्य नगरीं ततः। खमिवोत्पतितुं कामां जहर्ष हनुमान् कपिः।।5.3.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विस्मयाविष्टहृदयः पुरीमालोक्य सर्वतः। जाम्बूनदमयैर्द्वारैर्वैडूर्यकृतवेदिकैः।।5.3.8।। वज्रस्फटिकमुक्ताभिर्मणिकुट्टिमभूषितैः। तप्तहाटकनिर्यूहै राजतामलपाण्डुरैः।।5.3.9।। वैढूर्यकृतसोपानैः स्फाटिकान्तरपांसुभिः। चारुसंजवनोपेतैः खमिवोत्पतितैः शुभैः।।5.3.10।। क्रौञ्चबर्हिणसङ्घुष्टैः राजहंस निषेवितैः। तूर्याभरणनिर्घोषैः सर्वतः प्रतिनादिताम्।।5.3.11।। वस्वौकसाराप्रतिमां तां वीक्ष्य नगरीं ततः। खमिवोत्पतितुं कामां जहर्ष हनुमान् कपिः।।5.3.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तां समीक्ष्य पुरीं रम्यां राक्षसाधिपतेः शुभाम्। अनुत्तमामृद्धियुतां चिन्तयामास वीर्यवान्।।5.3.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नेयमन्येन नगरी शक्या धर्षयितुं बलात्। रक्षिता रावणबलैरुद्यतायुधधारिभिः।।5.3.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कुमुदाङ्गदयोर्वापि सुषेणस्य महाकपेः। प्रसिद्धेयं भवेद्भूमिर्मैन्दद्विविदयोरपि।।5.3.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विवस्वतस्तनूजस्य हरेश्च कुशपर्वणः। ऋक्षस्य केतुमालस्य मम चैव गतिर्भवेत्।।5.3.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समीक्ष्य तु महाबाहू राघवस्य पराक्रमम्। लक्ष्मणस्य च विक्रान्तमभवत् प्रीतिमान् कपिः।।5.3.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तां रत्नवसनोपेतां कोष्ठागारावतंसकाम्। यन्त्रागारस्तनीमृद्धां प्रमदामिव भूषिताम्।।5.3.18।। तां नष्टतिमिरां दीप्तैर्भास्वरैश्च महागृहैः। नगरीं राक्षसेन्द्रस्य स ददर्श महाकपिः।।5.3.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तां रत्नवसनोपेतां कोष्ठागारावतंसकाम्। यन्त्रागारस्तनीमृद्धां प्रमदामिव भूषिताम्।।5.3.18।। तां नष्टतिमिरां दीप्तैर्भास्वरैश्च महागृहैः। नगरीं राक्षसेन्द्रस्य स ददर्श महाकपिः।।5.3.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
थ सा हरिशार्दूलं प्रविशन्तं महाबलम्। नगरी स्वेन रूपेण ददर्श पवनात्मजम्।।5.3.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सा तं हरिवरं दृष्ट्वा लङ्का रावणपालिता। स्वयमेवोत्थिता तत्र विकृताननदर्शना।।5.3.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पुरस्तात्कपिवर्यस्य वायुसूनोरतिष्ठत। मुञ्चमाना महानादमब्रवीत्पवनात्मजम्।।5.3.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कस्त्वं केन च कार्येण इह प्राप्तो वनालय। कथयस्वेह यत्तत्त्वं यावत्प्राणा धरन्ति ते।।5.3.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न शक्यं खल्वियं लङ्का प्रवेष्टुं वानर त्वया। रक्षिता रावणबलैरभिगुप्ता समन्ततः।।5.3.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथ तामब्रवीद्वीरो हनुमानग्रतः स्थिताम्। कथयिष्यामि ते तत्त्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि।।5.3.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
का त्वं विरूपनयना पुरद्वारेऽवतिष्ठसि। किमर्थं चापि मां रुद्ध्वा निर्भर्त्सयसि दारुणा।।5.3.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
हनुमद्वचनं श्रुत्वा लङ्का सा कामरूपिणी। उवाच वचनं क्रुद्धा परुषं पवनात्मजम्।।5.3.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अहं राक्षसराजस्य रावणस्य महात्मनः। आज्ञाप्रतीक्षा दुर्धर्षा रक्षामि नगरीमिमाम्।।5.3.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न शक्या मामवज्ञाय प्रवेष्टुं नगरी त्वया। अद्य प्राणैः परित्यक्तः स्वप्स्यसे निहतो मया।।5.3.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अहं हि नगरी लङ्का स्वयमेव प्लवङ्गम। सर्वतः परिरक्षामि ह्येतत्ते कथितं मया।।5.3.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
लङ्काया वचनं श्रुत्वा हनुमान् मारुतात्मजः। यत्नवान्स हरिश्रेष्ठः स्थितश्शैल इवापरः।।5.3.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स तां स्त्रीरूपविकृतां दृष्टवा वानरपुङ्गवः। आबभाषेऽथ मेधावी सत्त्ववान् प्लवगर्षभः।।5.3.32।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
द्रक्ष्यामि नगरीं लङ्कां साट्टप्राकारतोरणाम्। निर्विशङ्कमिमंलोकं पश्यन्त्यास्तवसांप्रतम्। इत्यर्थमिह संप्राप्तः परं कौतूहलं हि मे।।5.3.33।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
वनान्युपवनानीह लङ्कायाः काननानि च। सर्वतो गृहमुख्यानि द्रष्टुमागमनं हि मे।।5.3.34।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लङ्का सा कामरूपिणी। भूय एव पुनर्वाक्यं बभाषे परुषाक्षरम्।।5.3.35।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मामनिर्जित्य दुर्बुद्धे राक्षसेश्वरपालितां। न शक्यमद्य ते द्रष्टुं पुरीयं वानराधम।।5.3.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः स कपिशार्दूलस्तामुवाच निशाचरीम्। दृष्ट्वा पुरीमिमां भद्रे पुनर्यास्ये यथागतम्।।5.3.37।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः कृत्वा महानादं सा वै लङ्का भयावहम्। तलेन वानरश्रेष्ठं ताडयामास वेगिता।।5.3.38।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः स कपिशार्दूलो लङ्कया ताडितो भृशम्। ननाद सुमहानादं वीर्यवान् पवनात्मजः।।5.3.39।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततः संवर्तयामास वामहस्तस्य सोऽङ्गुलीः। मुष्टिनाऽऽभिजघानैनां हनुमान् क्रोधमूर्छितः।।5.3.40।। स्त्री चेति मन्यमानेन नातिक्रोधः स्वयं कृतः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सा तु तेन प्रहारेण विह्वलाङ्गी निशाचरी।।5.3.41।। पपात सहसा भूमौ विकृताननदर्शना।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततस्तु हनुमान् प्राज्ञस्तां दृष्ट्वा विनिपातिताम्।।5.3.42।। कृपां चकार तेजस्वी मन्यमानः स्त्रियं तु ताम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततो वै भृशसंविग्ना लङ्का सा गद्गदाक्षरम्।।5.3.43।। उवाचागर्वितं वाक्यं हनूमन्तं प्लवङ्गमम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रसीद सुमहाबाहो त्रायस्व हरिसत्तम ।।5.3.44।। समये सौम्य तिष्ठन्ति सत्त्ववन्तो महाबलाः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अहं तु नगरी लङ्का स्वयमेव प्लवङ्गम।।5.3.45।। निर्जिताहं त्वया वीर विक्रमेण महाबल।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इदं तु तथ्यं शृणु वै ब्रुवन्त्या मे हरीश्वर।।5.3.46।। स्वयंभुवा पुरा दत्तं वरदानं यथा मम।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यदा त्वां वानरः कश्चिद्विक्रमाद्वशमानयेत्।।5.3.47।। तदा त्वया हि विज्ञेयं रक्षसां भयमागतम्।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स हि मे समयः सौम्य प्राप्तोऽद्य तव दर्शनात्।।5.3.48।। स्वयंभू विहितः सत्यो न तस्यास्ति व्यतिक्रमः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सीतानिमित्तं राज्ञस्तु रावणस्य दुरात्मनः।।5.3.49।। रक्षसां चैव सर्वेषां विनाशः समुपागतः।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तत्प्रविश्य हरिश्रेष्ठ पुरीं रावणपालिताम्।।5.3.50।। विधत्स्व सर्वकार्याणि यानि यानीह वाञ्छसि।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रविश्य शापोपहतां हरीश्वर शुभां पुरीं राक्षसमुख्यपालिताम्। यदृच्छया त्वं जनकात्मजां सतीं विमार्ग सर्वत्र गतो यथासुखम्।।5.3.51।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.