Yuddha Kanda
Sarga 102
48 Shlokas
Sarga 102
Sarga 102 from Yuddha Kanda of the Valmiki Ramayana.
शक्त्याविनिहतंदृष्टवारावणेनबलीयसा । लक्ष्मणंसमरेशूरंरूधिरौघपरिप्लुतम् ।।6.102.1।। स दत्त्वातुमुलंयुद्धंरावणस्यदुरात्मनः । विसृजन्नेवबाणौघान् सुषेणमिदमब्रवीत् ।।6.102.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शक्त्याविनिहतंदृष्टवारावणेनबलीयसा । लक्ष्मणंसमरेशूरंरूधिरौघपरिप्लुतम् ।।6.102.1।। स दत्त्वातुमुलंयुद्धंरावणस्यदुरात्मनः । विसृजन्नेवबाणौघान् सुषेणमिदमब्रवीत् ।।6.102.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एषरावणवीर्येणलक्ष्मणःपतितोभुविः । सर्पवच्चेष्टतेवीरोभूमौशोकमुदिरीयन् ।।6.102.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शोणितार्द्रमिमंवीरंप्राणैःप्रियतरंमम । पश्यतोममकाशक्तिर्योद्धुंपर्याकुलात्मनः ।।6.102.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अ यं स समरश्लाघीभ्रातामेशुभलक्षणः । यदिपञ्चत्वमापन्नःप्राणैर्मेकिंसुखेनवा ।।6.102.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
लज्जतीवहिवीर्यंभ्रश्यतीवकराद्धनुः । सायकाव्यवसीदन्तिदृष्टिर्भाष्पवशंगता ।।6.102.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अवसीदन्तिगात्राणिस्वप्नयानेनृणामिव । चिन्तामेवर्ततेतीव्रामुमूर्षापि च जायते ।।6.102.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भ्रातरंनिहतंदृष्टवारावणेनदुरात्मना । विष्टनन्तंतुदुःखार्तंमर्मण्यभिहतंभृशम् ।।6.102.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
राघवोभ्रातरंदृष्टवाप्रियंप्राणंबहिश्चरम् । दुःखेनमहताविष्टोध्यानशोकपरायणः ।।6.102.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
परंविषादमापन्नोविललापाकुलेन्द्रियः । भ्रातरंनिहतंदृष्टवालक्ष्मणंरणपांसुषु ।।6.102.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विजयोऽपिहिमेशूर न प्रियायोपकल्पते । अचक्षुर्विषयश्चन्द्रःकांप्रीतिंजनयिष्यति ।।6.102.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
किंमेयुद्धेनकिंप्राणैर्युद्धकार्यं न विद्यते । यत्रायंनिहतश्शेतेरणमूर्धनिलक्ष्मणः ।।6.102.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
यथैवमांवनंयान्तमनुयातिमहाद्युतिः । अहमप्युपयास्यामितथैवैनंयमक्षयम् ।।6.102.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इष्टबन्धुजनोनित्यंमां स नित्यमनुव्रतः । इमामवस्थांगमितोराक्षसैःकूटयोधिभिः ।।6.102.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
देशेदेशेकलत्राणिदेशेदेशे च बान्दवाः । तंतुदेशं न पश्यामियत्रभ्रातासहोदरः ।।6.102.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इत्येवंविलपन्तंतंशोकविह्वलितेद्रनियम् । विवेष्टमानंकरुणमच्छवसन्तंपुनःपुनः ।।6.102.16।। राममाश्वासयनवीरसुषेनोवाक्यमब्रवीत
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
किनुराज्येनदुर्धर्षलक्ष्मणेनविनामम । कथंवक्ष्याम्यहंत्वम्बांसुमित्रांपुत्रवत्सलाम् ।।6.102.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न मृथोयंमहाबाहो लक्ष्मणोलक्षमिवर्धन: । न चास्यविक्रतंवक्त्रानापिशस्वासं न निष्प्रभं ।।6.102.18।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुप्रभंसुप्रसन्नं च मुखमस्यनिरीक्ष्यताम् ।।6.102.19।। पद्मपत्रतलौहस्तौसुप्रसन्ने च लोचने ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ऐ वं न विद्यतेरूपंगतासूनांविशम्पते ।।6.102.20।। माविषादंमृकृथावीरसप्राणोऽयमरिन्दम ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आ ख्यासतितुप्रसुप्तस्यस्रस्तगात्रस्यभूतले ।।6.102.21।। सोच्छवासंहृदयंवीरकम्पमानंमुहुर्मुहुः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्त्वामहाप्राज्ञःसुषेणोराघवंवचः ।।6.102.22।। समीपस्थमुवाचेदंहनूमन्तंमहाकपिम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सौम्य शीघ्रमितोगत्वाशैलमौषधिपर्वतम् ।।6.102.23।। पूर्वंतुकथितोयोऽसौवीर जाम्बवताशुभ: । दक्षिणेशिखरेजातामोषधिमानय ।।6.102.24।। सवर्णकरणींनाम्नासावर्ण्यकरणींतथा । सञ्जीवकरणींवीरसन्धानीं च महौषधीम् ।।6.102.25।। सञ्जीवनार्धंवीरस्यलक्ष्मणस्यमहात्मनः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सौम्य शीघ्रमितोगत्वाशैलमौषधिपर्वतम् ।।6.102.23।। पूर्वंतुकथितोयोऽसौवीर जाम्बवताशुभ: । दक्षिणेशिखरेजातामोषधिमानय ।।6.102.24।। सवर्णकरणींनाम्नासावर्ण्यकरणींतथा । सञ्जीवकरणींवीरसन्धानीं च महौषधीम् ।।6.102.25।। सञ्जीवनार्धंवीरस्यलक्ष्मणस्यमहात्मनः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सौम्य शीघ्रमितोगत्वाशैलमौषधिपर्वतम् ।।6.102.23।। पूर्वंतुकथितोयोऽसौवीर जाम्बवताशुभ: । दक्षिणेशिखरेजातामोषधिमानय ।।6.102.24।। सवर्णकरणींनाम्नासावर्ण्यकरणींतथा । सञ्जीवकरणींवीरसन्धानीं च महौषधीम् ।।6.102.25।। सञ्जीवनार्धंवीरस्यलक्ष्मणस्यमहात्मनः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इत्येवमुक्तोहनुमान्गत्वाचौषथिपर्वतम् ।।6.102.26।। चिन्तामभ्यगमछ्रचीमानजानं स्ता महौषधीः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्यबुद्धि: समुत्पन्नामारुतेरमितौजसः ।।6.102.27।। इदमेवगमिष्यामिगृहीत्वाशिखरंगिरेः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अस्मिंस्तुशिखरेजातामोषधिंतांसुखावहाम् ।।6.102.28।। प्रतर्केणावगच्छामिसुषेणोह्यवमब्रवीत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अगृह्ययदिगच्छामिविशल्यकरणीमहम् ।।6.102.29।। कालात्ययेनदोषःस्याद्वैक्लब्यं च महद्भवेत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इतिसञ्चिन्त्यहनूमान्गत्वाक्षिप्रंमहाबलः ।।6.102.30।। आसाद्यपर्वतश्रेष्ठंप्रक्रम्यगिरेश्शिरः । फुल्लनानातरुगणंसमुत्पाट्यमहाबलः ।।6.102.31।। गृहीत्वाहरिशार्दूलोहस्ताभ्यांसमतोलयत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इतिसञ्चिन्त्यहनूमान्गत्वाक्षिप्रंमहाबलः ।।6.102.30।। आसाद्यपर्वतश्रेष्ठंप्रक्रम्यगिरेश्शिरः । फुल्लनानातरुगणंसमुत्पाट्यमहाबलः ।।6.102.31।। गृहीत्वाहरिशार्दूलोहस्ताभ्यांसमतोलयत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सनीलमिवजीमूतंतोयपूर्णंनभस्तलात् ।।6.102.32।। उत्पपातगृहीत्वातुहनूमान् शिखरंगिरेः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समागम्यमहावेगःसंन्यस्यशिखरंगिरेः ।।6.102.33।। विश्रम्यकिञ्चिद्धनुमान्सुषेणमिदमब्रवीत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ओषधीर्नावगच्छामिताअहंहरिपुङ्गव ।।6.102.34।। तदिदंशिखरंकृत्स्नंगिरेस्तस्याहृतंमया ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवंकथयमानंतुप्रशस्यपवनात्मजम् ।।6.102.35।। सुषेणोवानरश्रेष्ठोजग्राहोत्पाट्यचौषधीः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विस्मितास्तुबभूवुस्तेसर्वेवानरपुङ्गवाः ।।6.102.36।। दृष्टवाहनूमतःकर्मसुरैरपिसुदुष्करम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततःसङ्क्षोदयित्वातामोषधिंवानरोत्तमः ।।6.102.37।। लक्ष्मणस्यददौनस्तस्सुषेणस्सुमहाद्युतिः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विशल्यस्ससमाघ्रायलक्ष्मणःपरवीरहा ।।6.102.38।। विशल्योविरुजश्शीघ्रमुदतिष्ठन्महीतलात् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तमुत्थितंतुहरयोभूतलात्प्रेक्ष्यलक्ष्मणम् ।।6.102.39।। साधुसावधितिसुप्रीतालक्ष्मणंप्रत्यपूजयन् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एह्येहीत्यब्रवीद्रामोलक्ष्मणंपरवीरहा ।।6.102.40।। सस्वजेस्नेहगाढं च बाष्पपर्याकुलेक्षणः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ब्रवीच्छपरिष्वज्यसौमित्रिंराघवस्तदा ।।6.102.41।। दिष्ट्यात्वांवीरपश्यामिमरणात्पुनरागतम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न हिमेजीवितेनार्थस्सीतयाविजयनेवा ।।6.102.42।। कोहिमेवदतेनार्धस्त्वयिपञ्चत्वमागते ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इत्येवंवदतस्तस्यराघवस्यमहात्मनः ।।6.102.43।। भिन्नश्शिथिलयावाचालक्ष्मणोवाक्यमब्रवीत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तांप्रतिज्ञांप्रतिज्ञायपुरासत्यपराक्रम ।।6.102.44।। लघुःकश्चिदिवासत्त्वोनैवंवक्तुमिहार्हसि ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
न हिप्रतिज्ञांकुर्वन्तिवितथांसत्यवादिनः ।।6.102.45।। लक्षणंहिमहत्त्वस्यप्रतिज्ञापरिपालनम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नैराश्यमुपगन्तुं च नालंतेमत्कृतेऽनघ ।।6.102.46।। वधेनरावणस्याद्यप्रतिज्ञामनुपालय ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नजीवन्यास्यतेशत्रुस्तवबाणपथंगतः ।।6.102.47।। नर्दतस्तीक्षणदंष्ट्रस्यसिंहस्येवमहागजः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अहंतुवधमिच्छामिशीघ्रमस्यदुरात्मनः ।।6.102.48।। यावदस्तं न यात्येषकृतकर्मादिवाकरः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.