Yuddha Kanda
Sarga 130
61 Shlokas
Sarga 130
Sarga 130 from Yuddha Kanda of the Valmiki Ramayana.
श्रुत्वातुपरमानन्दंभरतस्सत्यविक्रमः । हृष्टमाज्ञापयामासशत्रुघ्नंपरवीरहा ।।6.130.1।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दैवतानि च सर्वाणिचैत्यानिनगरस्य च । सुगन्धमाल्यैर्यादित्रैरर्चन्तु शुचयो नराः ।।6.130.2।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सूतास्स्तुतिपुराणज्ञास्सर्वेवैतालिकास्तथा । सर्वेवादित्रकुशलागणिकाश्चैवसङ्घशः ।।6.130.3।। राजदारास्तथामात्यास्सैन्यास्सेनाङ्गनागणाः । ब्राह्मणाश्चसराजन्याश्रेणिमुख्यास्तथागणाः ।।6.130.4।। अभिनिर्यान्तुरामस्यद्रष्टुंशशिनिभंमुखम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सूतास्स्तुतिपुराणज्ञास्सर्वेवैतालिकास्तथा । सर्वेवादित्रकुशलागणिकाश्चैवसङ्घशः ।।6.130.3।। राजदारास्तथामात्यास्सैन्यास्सेनाङ्गनागणाः । ब्राह्मणाश्चसराजन्याश्रेणिमुख्यास्तथागणाः ।।6.130.4।। अभिनिर्यान्तुरामस्यद्रष्टुंशशिनिभंमुखम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भरतस्यवच्श्रुत्वाशत्रुघ्नःपरवीरहा ।।6.130.5।। विष्टीरनेकसाहस्रीश्चोदयामानभागशः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
समीकुरुतनिम्नानिविषमानिसमानि च ।।6.130.6।। स्थानानितुनिरस्यन्तांनन्दिग्रामादितःपरम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सिञ्चस्तुपृथिवींकृत्स्नांहिवशीतेववारिणा ।।6.130.7।। ततोऽभ्यवकिरन्त्वन्येलाजैःपुष्पैश्चसर्वतः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुमुच्छ्रितपताकास्तुरथ्याःपुरवरोत्तमेः ।।6.130.8।। शोभयन्तु च वेश्मानिसूर्यस्योदयनंप्रति ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स्रग्दाममुक्तपुष्पैश्चसुगन्धै: पञ्चवर्णकैः ।।6.130.9।। राजमार्गमसम्बाधंकिरन्तुशतशोनराः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्तच्छासनंश्रुत्वाशत्रुघ्नस्यमुदान्विताः ।।6.130.10।। धृष्टिर्जयन्तोविजयस्सिद्धार्थश्चार्थसाधकः । अशोकोमन्त्रपालश्चसुमन्त्रश्चापिनिर्ययुः ।।6.130.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तस्तच्छासनंश्रुत्वाशत्रुघ्नस्यमुदान्विताः ।।6.130.10।। धृष्टिर्जयन्तोविजयस्सिद्धार्थश्चार्थसाधकः । अशोकोमन्त्रपालश्चसुमन्त्रश्चापिनिर्ययुः ।।6.130.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मत्तैर्नागसहस्रैश्चसध्वजैस्सुविभूषितैः । अपरेहेमकक्षाभिस्सगजाभिःकरेणुभिः ।।6.130.12।। निर्ययुस्तुररथैश्चसुमहारथाः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शक्त्यृष्टिपाशहस्तानांसध्वजानांपताकिनाम् ।।6.130.13।। तुरगाणांसहस्रैश्चमुख्यैर्मुख्यतरान्वितैः । पदातीनांसहस्रैश्चवीराःपरिवृताययुः ।।6.130.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शक्त्यृष्टिपाशहस्तानांसध्वजानांपताकिनाम् ।।6.130.13।। तुरगाणांसहस्रैश्चमुख्यैर्मुख्यतरान्वितैः । पदातीनांसहस्रैश्चवीराःपरिवृताययुः ।।6.130.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोयानान्युपारूढास्सर्वादशरथस्त्रियः । कौसल्यांप्रमुखेकृत्वासुमित्रांचापिनिर्ययुः ।।6.130.15।। कैकेय्यासहिताःसर्वानन्दिग्राममुपागमन् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्माश्रेणीमुख्यैस्सनैगमैः ।।6.130.16।। माल्यमोदकहस्तैश्चमन्त्रिभिर्भरतोवृतः । शङ्खभेरीनिनादैश्चवन्दिभिश्चाभिवनन्दितः ।।6.130.17।। आर्यपादौगृहीत्वातौशिरसाधर्मकोविदः । पाण्डुरंछत्रमादायशुक्लमाल्योपशोभितम् ।।6.130.18।। शुक्ले च वालव्यजनेराजार्हेहेमभूषिते । उपवासकृशोदीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः ।।6.130.19।। भ्रातुरागमनंश्रुत्वातत्पूर्वंहर्षमागतः । प्रत्युद्ययौतदारामंमहात्मासचिवैस्सह ।।6.130.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्माश्रेणीमुख्यैस्सनैगमैः ।।6.130.16।। माल्यमोदकहस्तैश्चमन्त्रिभिर्भरतोवृतः । शङ्खभेरीनिनादैश्चवन्दिभिश्चाभिवनन्दितः ।।6.130.17।। आर्यपादौगृहीत्वातौशिरसाधर्मकोविदः । पाण्डुरंछत्रमादायशुक्लमाल्योपशोभितम् ।।6.130.18।। शुक्ले च वालव्यजनेराजार्हेहेमभूषिते । उपवासकृशोदीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः ।।6.130.19।। भ्रातुरागमनंश्रुत्वातत्पूर्वंहर्षमागतः । प्रत्युद्ययौतदारामंमहात्मासचिवैस्सह ।।6.130.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्माश्रेणीमुख्यैस्सनैगमैः ।।6.130.16।। माल्यमोदकहस्तैश्चमन्त्रिभिर्भरतोवृतः । शङ्खभेरीनिनादैश्चवन्दिभिश्चाभिवनन्दितः ।।6.130.17।। आर्यपादौगृहीत्वातौशिरसाधर्मकोविदः । पाण्डुरंछत्रमादायशुक्लमाल्योपशोभितम् ।।6.130.18।। शुक्ले च वालव्यजनेराजार्हेहेमभूषिते । उपवासकृशोदीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः ।।6.130.19।। भ्रातुरागमनंश्रुत्वातत्पूर्वंहर्षमागतः । प्रत्युद्ययौतदारामंमहात्मासचिवैस्सह ।।6.130.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्माश्रेणीमुख्यैस्सनैगमैः ।।6.130.16।। माल्यमोदकहस्तैश्चमन्त्रिभिर्भरतोवृतः । शङ्खभेरीनिनादैश्चवन्दिभिश्चाभिवनन्दितः ।।6.130.17।। आर्यपादौगृहीत्वातौशिरसाधर्मकोविदः । पाण्डुरंछत्रमादायशुक्लमाल्योपशोभितम् ।।6.130.18।। शुक्ले च वालव्यजनेराजार्हेहेमभूषिते । उपवासकृशोदीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः ।।6.130.19।। भ्रातुरागमनंश्रुत्वातत्पूर्वंहर्षमागतः । प्रत्युद्ययौतदारामंमहात्मासचिवैस्सह ।।6.130.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्माश्रेणीमुख्यैस्सनैगमैः ।।6.130.16।। माल्यमोदकहस्तैश्चमन्त्रिभिर्भरतोवृतः । शङ्खभेरीनिनादैश्चवन्दिभिश्चाभिवनन्दितः ।।6.130.17।। आर्यपादौगृहीत्वातौशिरसाधर्मकोविदः । पाण्डुरंछत्रमादायशुक्लमाल्योपशोभितम् ।।6.130.18।। शुक्ले च वालव्यजनेराजार्हेहेमभूषिते । उपवासकृशोदीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः ।।6.130.19।। भ्रातुरागमनंश्रुत्वातत्पूर्वंहर्षमागतः । प्रत्युद्ययौतदारामंमहात्मासचिवैस्सह ।।6.130.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अश्वानांखुरशब्दैश्चरथनेमिस्वनेन च । शङ्खदुन्दुभिनादेनसञ्चचालेवमेदिनी ।।6.130.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कृत्स्नंतुनगरंतत्तुनन्दिग्राममुपागमत् । समीक्ष्यभरतोवाक्यमुवाचपवनात्मजम् ।।6.130.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कच्चिन्नखलुकापेयीसेव्यतेचकचित्तता । न हिपश्यामिकाकुत्स्थंराममार्यंपरन्तपम् ।।6.130.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथैवमुक्तेवचनेहनूमानिदमब्रवीत् । अर्थ्यंविज्ञापयन्नेवभरतंसत्यविक्रमम् ।।6.130.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सदाफलान्कुसुमितान्वृक्षान् प्राप्यमधुस्रवान् । भरद्वाजप्रसादेनमत्तभ्रमरनादितान् ।।6.130.25।। तस्यचैषवरोदत्तोवासवेनपरन्तप । ससैन्यस्यतवातिथ्यंकृतंसर्वगुणान्वितम् ।।6.130.26।। निस्स्वन्श्रूयतेभीमःप्रहृष्टानांवनौकसाम् । मन्येवानरसेनासानदींतरतिगोमतीम् ।।6.130.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सदाफलान्कुसुमितान्वृक्षान् प्राप्यमधुस्रवान् । भरद्वाजप्रसादेनमत्तभ्रमरनादितान् ।।6.130.25।। तस्यचैषवरोदत्तोवासवेनपरन्तप । ससैन्यस्यतवातिथ्यंकृतंसर्वगुणान्वितम् ।।6.130.26।। निस्स्वन्श्रूयतेभीमःप्रहृष्टानांवनौकसाम् । मन्येवानरसेनासानदींतरतिगोमतीम् ।।6.130.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सदाफलान्कुसुमितान्वृक्षान् प्राप्यमधुस्रवान् । भरद्वाजप्रसादेनमत्तभ्रमरनादितान् ।।6.130.25।। तस्यचैषवरोदत्तोवासवेनपरन्तप । ससैन्यस्यतवातिथ्यंकृतंसर्वगुणान्वितम् ।।6.130.26।। निस्स्वन्श्रूयतेभीमःप्रहृष्टानांवनौकसाम् । मन्येवानरसेनासानदींतरतिगोमतीम् ।।6.130.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रजोवर्षंसमुद्भूतंपश्यसालवनंप्रति । मन्येसालवनंरम्यंलोपयन्तिप्लवङ्गमाः ।।6.130.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तदेतद्दृश्यतेदूराद्विमानंचन्द्रसन्निभम् । विमानंपुष्पकंदिव्यंमनसाब्रह्मनिर्मितम् ।।6.130.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रावणंबान्धवैःसार्थंहत्वालब्धंमहात्मना । तरुणादित्यसङ्काशंविमानंरामवाहनम् ।।6.130.30।। धनदस्यप्रसादेनदिव्यमेतन्मनोजवम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एतस्मिन् भ्रातरौवीरौवैदेह्यासहराघवौ ।।6.130.31।। सुग्रीवश्चमहातेजाराक्षसश्चविभीषणः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एतोहर्षसमुद्भूतोनिःस्वनोदिवमस्पृशत् ।।6.130.32।। स्त्रीबालयुववृद्धानांरामोऽयमितिकीर्तिते ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रथकुञ्जरवाजिभ्यस्तेऽवतीर्यमहींगताः ।।6.130.33।। ददृशुस्तंविमानस्थंनरास्सोममिवाम्बरे ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्राज्ञलिर्भरतोभूत्वाप्रसृष्टोराघवोन्मुखः ।।6.130.34।। स्वागतेनयथार्हेणततोराममपूजयत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
मनसाब्रह्मणासृष्टेविमानेभरताग्रजः ।।6.130.35।। रराजपृथुदीर्घाक्षोवज्रपाणिरिवापरः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोविमानाग्रगतंभरतोभ्रातरंतदा ।।6.130.36।। ववन्देप्रणतोरामंमेरुस्थमिवभास्करम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोरामाभ्यनुज्ञातंतद्विमानमनुत्तमम् ।।6.130.37।। हंसयुक्तंमहावेगंनिपपातमहीतले ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आपितोविमानंतद्भरतस्सत्यविक्रमः ।।6.130.38।। राममासाद्यमुदितःपुनरेवाभ्यवादयत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तंसमुत्थाप्यकाकुत्स्थश्चिरस्याक्षिरथंगतम् ।।6.130.39।। अङ्केभरतमारोप्यमुदितःपरिषस्वजे ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोलक्ष्मणमासाद्यवैदेहीं च परन्तपः ।।6.130.40।। अथाभ्यवादयप्रतीतोभरतोनामचाब्रवीत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुग्रीवंकेकयीपुत्रोजाम्बवन्तमथाङ्गदम् ।।6.130.41।। मैन्दं च द्विविदंनीलमृषभंपरिषस्वजे ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सुषेणं च नलंचैवगवाक्षंगन्धमादनम् ।।6.130.42।। शरभंपनसंचैवपरितःपरिषस्वजे ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तेकृत्वामानुषंरूपंवानराःकामरूपिणः ।।6.130.43।। कुशलंपर्यपृच्छंस्तेप्रहृष्टाभरतंतदा ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथाब्रवीद्राजपुत्रस्सुग्रीवंवानरर्षभम् ।।6.130.44।। परिष्वज्यमहातेजाभरतोधर्मिणांवरः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
त्वम्स्माकंचतुर्णांवैभ्रातासुग्रीवपञ्चमः ।।6.130.45।। सौहार्दाज्जायतेमित्रमपकारोऽरिलक्षणम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विभीषणं च भरतःसान्त्ववाक्यमथाब्रवीत् ।।6.130.46।। दिष्ट्यात्वयासहायेनकृतंकर्मसुदुष्करम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शत्रुघ्नश्चतदाराममभिवाद्यसलक्ष्मणम् ।।6.130.47।। सीतायाश्चरणौवीरोविनयादभ्यवादयत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
रामोमातरमासाद्यविवर्णांशोककर्शिताम् ।।6.130.48।। जग्राहप्रणतःपादौमनोमातुःप्रहर्षयन् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अभिवाद्यसुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम् ।।6.130.49।। स मात्रूश्चततस्सर्वापुरोहितमुपागमत् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
स्वागतंतेमहाबाहोकौसल्यानन्दवर्धना ।।6.130.50।। इतिप्राञ्जलयःसर्वेनागराराममब्रुवन् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तान्यञ्जलिसहस्राणिप्रगृहीतानिनागरैः ।।6.130.51।। व्याकोचानीवपद्मानिददर्शभरताग्रजः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पादुकेतेतुरामस्यगृहीत्वाभरतस्स्वयम् ।।6.130.52।। चरणाभ्यांनरेन्द्रस्ययोजयामासधर्मवित् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अब्रवीच्चतदारामंभरतः स कृताञ्जलिः ।।6.130.53।। एतत्तेसकलंराज्यंन्यासंनिर्यातितंमया ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अद्यजन्मकृतार्थंमेसम्वृत्तश्चमनोरथः ।।6.130.54।। यत्त्वांपश्यामिराजानमयोध्यांपुनरागतम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अवेक्षतांभवान्शोकंकोष्ठागारंगृहंबलम् ।।6.130.55।। भवतस्तेजसासर्वंकृतंदशगुणंमया ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथाब्रुवाणंभरतंदृष्टवातंभ्रातृवत्सलम् ।।6.130.56।। मुमुचुर्वानराबाष्पंराक्षसश्चविभीषणः ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततःप्रहर्षाद्भरतमङ्गमारोप्यराघवः ।।6.130.57।। ययौतेनविमानेनससैन्योभरताश्रमम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
भरताश्रममासाद्यससैन्योराघवस्तदा ।।6.130.58।। अवतीर्यविमानाग्रादवतस्थेमहीतले ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अब्रवीत्तुतदारामस्तद्विमानमनुत्तमम् ।।6.130.59।। वहवैश्रवणंदेवमनुजानामिगम्यताम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततोरामाभ्यनुज्ञातंतद्विमानमनुत्तमम् ।।6.130.60।। उत्तरांदिशमुद्दिश्यजगामधनदालयम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विमानंपुष्पकंदिव्यंसम्गृहीतंतुरक्षसा ।।6.130.61।। अगमद्धनदंवेगाद्रामवाक्यप्रचोदितम् ।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.