Yuddha Kanda
Sarga 32
44 Shlokas
Sarga 32
Sarga 32 from Yuddha Kanda of the Valmiki Ramayana.
सासीतातच्छिरोदृष्टवातच्चकार्मुकमुत्तमम् । सुग्रीवप्रतिसंपर्गमाख्यातंचहनूमता ।।6.32.1।। नयनेमुखवर्णंचभर्तुस्तत्सदृशंमुखम् । केशान् केशान्तदेशंचतंचचूडामणिंशुभम् ।।6.32.2।। एतैस्सर्वेरभिज्ञानैरभिज्ञायसुदुःखिता । निजगर्हेचकैकेयींक्रोशन्तीकुररीयथा ।।6.32.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सासीतातच्छिरोदृष्टवातच्चकार्मुकमुत्तमम् । सुग्रीवप्रतिसंपर्गमाख्यातंचहनूमता ।।6.32.1।। नयनेमुखवर्णंचभर्तुस्तत्सदृशंमुखम् । केशान् केशान्तदेशंचतंचचूडामणिंशुभम् ।।6.32.2।। एतैस्सर्वेरभिज्ञानैरभिज्ञायसुदुःखिता । निजगर्हेचकैकेयींक्रोशन्तीकुररीयथा ।।6.32.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सासीतातच्छिरोदृष्टवातच्चकार्मुकमुत्तमम् । सुग्रीवप्रतिसंपर्गमाख्यातंचहनूमता ।।6.32.1।। नयनेमुखवर्णंचभर्तुस्तत्सदृशंमुखम् । केशान् केशान्तदेशंचतंचचूडामणिंशुभम् ।।6.32.2।। एतैस्सर्वेरभिज्ञानैरभिज्ञायसुदुःखिता । निजगर्हेचकैकेयींक्रोशन्तीकुररीयथा ।।6.32.3।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सकामाभवकैकेयीहतोऽयंकुलनन्दनः । कुलमुत्सादितंसर्वंत्वयाकलहशीलया ।।6.32.4।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आर्येणकिंतेकैकेयी कृतंरामेणविप्रियम् । यन्मयाचीरवसनस्त्वयाप्रस्थापितोवनम् ।।6.32.5।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवमुक्त्वातुवैदेहीवेपमानातपस्विनी । जगामजगतींबालाछिन्नातुकदळीयथा ।।6.32.6।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सामुहूर्तात्समाश्वास्यप्रतिलभ्यचचेतनाम् । तच्छिरस्समुपाघ्रायविललासायतेक्षणा ।।6.32.7।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
हाहताऽस्मिमहाबाहो वीरव्रतमनुव्रत । इमांतेपश्चिमावस्थांगताऽस्मिविधवाकृता ।।6.32.8।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रथमंमरणंनार्याभर्तुर्वैगुण्यमुच्यते । सुवृत्त: स्साधुवृत्तायास्सम्वृत्तस्त्वंममाग्रतः ।।6.32.9।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दुःखाद्दुःखंप्रपन्नायामग्नायाश्शोकसागरे । योहिमामुद्यतनिस्त्रातुंसोऽपित्वंविनिपातितः ।।6.32.10।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
साश्वश्रूर्ममकौसल्यात्वयापुत्रेणराघव: । वत्सेनेवयथाधेनुर्विवत्सावत्सलाकृता ।।6.32.11।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
आद्दिष्टंदीर्घमायुस्तेयैरचिन्त्यपराक्रम । अनृतंवचनंतेषामल्पायुरपिराघव ।।6.32.12।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अथवानश्यतिप्रज्ञाप्राज्ञस्यापिसतस्तव । पचत्येनंयथाकालोभूतानांप्रभवोऽह्ययम् ।।6.32.13।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अदृष्टंमृत्युमापन्नःकस्मात्त्वंनयशास्त्रवित् । व्यसनानामुपायज्ञःकुशलोह्यसिवर्जने ।।6.32.14।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
तथात्वंसम्परिष्वज्यरौद्रयाऽतिनृशंसया । काळरात्य्राममाच्छिद्यहृतःकमललोचन:।। 6.32.15।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
उपशेषेमहाबाहो: मांविहायतपस्विनीम् । प्रियामिवसमालशिष्यपृथिवींपुरुषर्षभ ।।6.32.16।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अर्चितंसततंयत्तद्गन्धमाल्यैर्मयातव । इदंतेमप्रतियंवीरधनुःकाञ्चानभूषणम् ।।6.32.17।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
पित्रादशरथेनत्वंश्वशुरेणममानघ: । सर्वैश्चपितृभिस्सार्थंनूनंस्वर्गेसमागतः ।।6.32.18।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
दिविनक्षत्रभूतस्त्वंमहात्कर्मकृतप्रियम् । पुण्यंराजर्षिवंशंत्वमात्मनस्समुपेक्षसे ।।6.32.19।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
किंमांनप्रेक्षसेराजन् किंमांनप्रतिभाषसे । बालांबाल्येनसम्प्राप्तांभार्यांमांसहचारिणीम् ।।6.32.20।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
संश्रुतंगृह्णतापाणिंचरिष्यामीतियत्त्वया । स्मरतन्ममकाकुत्स्थनयमामपिदुःखिताम् ।।6.32.21।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कस्मान्मामपहायत्वंगतोगतिमतांवर । अस्माल्लोकादमुंलोकंत्यक्त्वामामपिदुःखिताम् ।।6.32.22।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
कल्याणैरुचितंयत्तत्परिष्वक्तंमयैवतु । क्रव्यादैस्तच्छरीरंतेमानंविपरिकृष्यते ।।6.32.23।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्टवानाप्तदक्षिणैः । अग्निहोत्रेणसंस्कारंकेनत्वंनतुलप्स्यसे ।।6.32.24।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
प्रव्रज्यामुपपन्नानांत्रयाणामेकमागतम् । परिप्रक्ष्यतिकौसल्यालक्ष्मणंशोकलालसा ।।6.32.25।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सतस्याःपरिपृच्छन्त्यावधंमित्रबलस्यते । तवचाख्यास्यतेनूनंनिशायांराक्षसैर्वधम् ।।6.32.26।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सात्वांसुप्तंहतंश्रुत्वामांचरक्षोगृहंगताम् । हृदयेनविदीर्णेननभविष्यतिराघव ।।6.32.27।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ममहेतोरनार्यायाह्यनर्हःपार्थिवात्म: । रामस्सागरमुततीर्यसत्त्ववान् गोष्पदेहतः ।।6.32.28।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अहंदाशरथेनोढामोहात्स्वकुलपांसनी । आर्यपुत्रस्यरामस्यभार्यामृत्युरजायत ।।6.32.29।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नूनमन्यांमयाजातिंवारितंदानमुत्तमम् । याहमद्येहशोचामिभार्यासर्वतिथेरपि ।।6.32.30।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
साधुपातयमांक्षिप्रंरामस्योपरिरावण । समानयपतिंपन्त्याकुरुकल्याणमुत्तमम् ।।6.32.31।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शिरसामेशिरश्चास्यकायंकायेनयोजय । रावणानुगमिष्यामिगतिंभर्तुर्महात्मनः ।।6.32.32।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
इतिसदुःखसन्तप्ताविललापायतेक्षणा । भर्तुश्शिरोधनुस्तत्रसमीक्ष्यचपुनःपुनः ।।6.32.33।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एवंलालप्यमानायांसीतायांतत्रराक्षसः । अभिचक्रामभर्तारमनीकस्थःकृताञ्जलिः ।।6.32.34।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
विजयस्वार्यपुत्रेतिसोऽभिवाद्यप्रसाद्यच । न्यवेदयदनुप्राप्तंप्रहस्तंवाहिनीपतिम् ।।6.32.35।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अमात्यैस्सहितस्सर्वैःप्रहस्तस्समुपस्थितः । तेनदर्शनकामेनवयंप्रस्थापिताःप्रभो ।।6.32.36।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
नूनमस्तिमहाराज राजभावात्क्षमान्वितं । किञ्चिदात्ययिकंकार्यंतेषांत्वंदर्शनंकुरु ।।6.32.37।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
एतच्छ्रुत्वादशग्रीवोराक्षसप्रतिवेदितम् । अशोकन्विकांत्यक्त्वामन्त्रिणांदर्शनंययौ ।।6.32.38।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
सतुसर्वंसमर्थ्यैवमन्त्रिभिःकृत्यमात्मनः । सभांप्रविश्यविदधेविदित्वारामविक्रमम् ।।6.32.39।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अन्तर्थानंतुतच्छीर्षंतच्चकार्मुकमुत्तमम् । जगामरावणस्यैवनिर्याणसमनन्तरम् ।।6.32.40।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
राक्षसेन्द्रस्तुतैस्सार्धंमन्त्रिभिर्भीमविक्रमैः । समर्थयामासतदारामकार्यविनिश्चयम् ।।6.32.41।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
अविदूरस्थितान्सर्वान्बलाध्यक्षाहनितैषिणः । अब्रवीत्कालसदृशोरावणोराक्षसाधिपः ।।6.32.42।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
शीघ्रंभेरीनिनादेनस्फुटंकोणाहतेनमे । समानयध्वंसैन्यानिवक्तव्यंचनकारणम् ।।6.32.43।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.
ततस्तथेतिप्रतिगृह्यतद्वचोबलाधिपास्तेमहदात्मनोबलम् । समानयंश्चैवसमागमंचतेन्यवेदयन्भर्तरियुद्धकाङ्क्षिणि ।।6.32.44।।
Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.