Skip to content
Yuddha Kanda Sarga 116 53 Shlokas

Sarga 116

Sarga 116 from Yuddha Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
इतिप्रतिसमादिष्टोहनूमान्मारुतात्मजः । प्रविवेशपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचरैः ।।6.116.1।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
प्रविश्य चपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचारै: । ततस्तेनाभ्युनुज्ञातोहनुमान्वृक्षवाटिकाम् ।।6.116.2।। सम्प्रविश्ययथान्यायंसीतायाद्विितोहरिः । ददर्शमृजयाहीनांसातङ्कांरोहिणीमिव ।।6.116.3।। वृक्षमूलेनिरानन्दांराक्षसीभिःपरीवृताम् । निभृतःप्रणतःप्रह्वस्सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।।6.116.4।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
प्रविश्य चपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचारै: । ततस्तेनाभ्युनुज्ञातोहनुमान्वृक्षवाटिकाम् ।।6.116.2।। सम्प्रविश्ययथान्यायंसीतायाद्विितोहरिः । ददर्शमृजयाहीनांसातङ्कांरोहिणीमिव ।।6.116.3।। वृक्षमूलेनिरानन्दांराक्षसीभिःपरीवृताम् । निभृतःप्रणतःप्रह्वस्सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।।6.116.4।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
प्रविश्य चपुरींलङ्कांपूज्यमानोनिशाचारै: । ततस्तेनाभ्युनुज्ञातोहनुमान्वृक्षवाटिकाम् ।।6.116.2।। सम्प्रविश्ययथान्यायंसीतायाद्विितोहरिः । ददर्शमृजयाहीनांसातङ्कांरोहिणीमिव ।।6.116.3।। वृक्षमूलेनिरानन्दांराक्षसीभिःपरीवृताम् । निभृतःप्रणतःप्रह्वस्सोऽभिगम्याभिवाद्य च ।।6.116.4।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
दृष्टवासमागतंदेवीहनूमन्तंमहाबलम् । तूष्णीमास्ततदादृष्टवास्मृत्वासृष्टाभवत्तदा ।।6.116.5।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
सौम्यंतस्यामुखंदृष्टवाहनुमान्प्लवगोत्तमः । रामस्यवचनंसर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ।।6.116.6।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
वैदेही कुशलीरामस्सहसुग्रीवलक्ष्मणः । वभीषणसहायश्चहरीणांसहितोबलैः ।।6.116.7।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
कुशलंचाहसिद्धार्थोहतशत्रुरिमत्रजित् । विभीषणसहायेनरामेणहरिभिस्सह ।।6.116.8।। निहतोरावणोदेविलक्ष्मणेन च वीर्यवान् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
प्रियमाख्यामितेदेविभूयश्चत्वांसभाजये ।।6.116.9।। तवप्रभावाद्धर्मजेमहान् रामेणसंयुगे । लब्धोऽयंविजयस्सीतेस्वस्थाभवगतज्वरा ।।6.116.10।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
प्रियमाख्यामितेदेविभूयश्चत्वांसभाजये ।।6.116.9।। तवप्रभावाद्धर्मजेमहान् रामेणसंयुगे । लब्धोऽयंविजयस्सीतेस्वस्थाभवगतज्वरा ।।6.116.10।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
रावणश्चहतश्शत्रुर्लङ्कचैववशीकृता । मयाह्यलब्न्दिद्रेणधृतेनतवनिर्जये ।।6.116.11।। प्रतिज्ञैषाविनिस्तीर्णाबद्ध्वासेतुंमहोदधौ ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
सम्भ्रमश्च न कर्तव्योवर्तन्त्यारावणालये ।।6.116.12।। विभीषणविधेयंहिलङ्कैश्वर्यमिदंकृतम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
तदाश्वसिहिविस्रब्धंस्वगृहेपरिवर्तसे ।।6.116.13।। अयंचाभ्येतिसम्हृष्टस्त्वद्धर्शनसमुत्सुकः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
एवमुक्तासमुत्पत्यसीताशशिनिभानना ।।6.116.14।। प्रहर्षेणावरुद्धासाव्याहर्तुं न शशाक ह ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
ततोऽब्रवीद्धरिवरःसीतामप्रतिजल्पतीम् ।।6.116.15।। किंत्वंचिन्तयसेदेविकिं च मांनाभिभाषसे ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
एवमुक्ताहनुमतासीताधर्मपथेस्थिता ।।6.116.16।। अब्रवीत्परमप्रीताबाष्पगद्गदयागिरा ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
प्रियमेतदुपश्रुत्यभर्तुर्विजयसंश्रयम् ।।6.116.17।। प्रहर्षवशमापन्नानिर्वाक्यास्मिक्षणान्तरम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
न हिपश्यामिसदृशंचिन्तयन्तीप्लवङ्गमा ।।6.116.18।। मप्रतियाब्यानकस्येहदातुंप्रत्यभिनन्दनम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
नहिपश्यामिततसौम्यपृथिव्यामपिवानर ।।6.116.19।। सदृशंयत्प्रियाख्यानेतवदत्त्वाभवेत्सुखम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
हिरण्यंवासुवर्णंवारत्नानिविविधानिच ।।6.116.20।। राज्यंवात्रिषुलोकेषुनैतदर्हतिभाषितम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
एवमुक्तस्तुवैदेह्याप्रत्युवाचप्लवङ्गमः ।।6.116.21।। प्रगृहीताञ्जलिर्हर्षासतीतायाःप्रमुखेस्थितः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
भर्तुःप्रियहितेयुक्तेभर्तुर्विजयकाङ्क्षिण: ।।6.116.22।। स्निग्धमेवंविधंवाक्यंत्वमेवार्हस्यनिन्दिते ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
तवैतद्वचनंसौम्येसारवत् स्निग्धमेव च ।।6.116.23।। रत्नौघाद्विविधाच्चापिदेवराज्याद्विशिष्यते ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
अर्थतश्चमयाप्राप्तादेवरज्यादयोगुणाः ।।6.116.24।। हतशत्रुंविजयिनंरामंपश्यामिसुस्थितम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
तस्यतद्वचनंश्रुत्वामैथिलीजनकात्मजा ।।6.116.25।। ततःशुभतरंवाक्यमुवाचपवनात्मजम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
अतिलक्षणसम्पन्नंमाधुर्यगुणभूषितम् ।।6.116.26।। बुद्ध्याह्यष्टाङ्गयायुक्तंत्वमेवार्हसिभाषितुम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
श्लाघनीयोऽनिलस्यत्वंसुतःपरमधार्मिकः ।।6.116.27।। बलंशौर्यंश्रुतंसत्त्वंविक्रमोदाक्ष्यमुत्तमम् । तेजःक्षमाधृतिस्स्थैर्यंविनीतत्वं न संशयः ।।6.116.28।। एतेचान्ये च बहवोगुणास्त्वय्येवशोभनाः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
श्लाघनीयोऽनिलस्यत्वंसुतःपरमधार्मिकः ।।6.116.27।। बलंशौर्यंश्रुतंसत्त्वंविक्रमोदाक्ष्यमुत्तमम् । तेजःक्षमाधृतिस्स्थैर्यंविनीतत्वं न संशयः ।।6.116.28।। एतेचान्ये च बहवोगुणास्त्वय्येवशोभनाः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
अथोवाचपुनस्सीतामसम्भ्रान्तोविनीतवत् ।।6.116.29।। प्रगृहीताञ्चलिर्हर्षात्सीतायाःप्रमुखेस्थितः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
इमास्तुखलुराक्षस्योयदित्वमनुमन्यसे ।।6.116.30।। हन्तुमिच्छामितास्सर्वायाभिस्त्वंतर्जितापुरा ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
क्लिश्यन्तीम् पतिदेवांत्वामशोकवनिकांगताम् ।।6.116.31।। घोररूपसमाचाराःक्रूराःक्रूरतरेक्षणाः । इहश्रुतामयादेवि राक्षस्योविकृताननाः ।।6.116.32।। असकृत्परुषैर्वाक्यैर्वद्नत्योरावणाज्ञया ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
क्लिश्यन्तीम् पतिदेवांत्वामशोकवनिकांगताम् ।।6.116.31।। घोररूपसमाचाराःक्रूराःक्रूरतरेक्षणाः । इहश्रुतामयादेवि राक्षस्योविकृताननाः ।।6.116.32।। असकृत्परुषैर्वाक्यैर्वद्नत्योरावणाज्ञया ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
विकृताविकृताकाराःक्रूराःक्रूरकचेक्षणाः ।।6.116.33।। इच्छामिविविधैराघतैर्हन्तुमेतास्सुदारुणाः । राक्षस्योदारुणकथावरमेतत्प्रयच्छमे ।।6.116.34।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 34
विकृताविकृताकाराःक्रूराःक्रूरकचेक्षणाः ।।6.116.33।। इच्छामिविविधैराघतैर्हन्तुमेतास्सुदारुणाः । राक्षस्योदारुणकथावरमेतत्प्रयच्छमे ।।6.116.34।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 35
मुष्टिभिःपर्षिणघातैश्चविशालैश्चैवबाहुभिः । जङ्घाजानुप्रहारैश्चदन्तानांचैवपीडनैः ।।6.116.35।। भक्षणैःकर्णनासानांकेशानांलुञ्चनैस्तथा । भृशंशुष्कमुखैश्चैवदारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।।6.116.36।। विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्चकलेवरैः । निपात्यहन्तुमिच्छामितवविप्रियकारिणीः ।।6.116.37।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 36
मुष्टिभिःपर्षिणघातैश्चविशालैश्चैवबाहुभिः । जङ्घाजानुप्रहारैश्चदन्तानांचैवपीडनैः ।।6.116.35।। भक्षणैःकर्णनासानांकेशानांलुञ्चनैस्तथा । भृशंशुष्कमुखैश्चैवदारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।।6.116.36।। विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्चकलेवरैः । निपात्यहन्तुमिच्छामितवविप्रियकारिणीः ।।6.116.37।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 37
मुष्टिभिःपर्षिणघातैश्चविशालैश्चैवबाहुभिः । जङ्घाजानुप्रहारैश्चदन्तानांचैवपीडनैः ।।6.116.35।। भक्षणैःकर्णनासानांकेशानांलुञ्चनैस्तथा । भृशंशुष्कमुखैश्चैवदारणैर्लङ्घनैर्हतैः ।।6.116.36।। विभिन्नशङ्कुग्रीवांशपार्श्वकैश्चकलेवरैः । निपात्यहन्तुमिच्छामितवविप्रियकारिणीः ।।6.116.37।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 38
एवंप्रहारैर्बहुभिःसंप्प्रहार्ययशस्विनि । घातयेतीव्ररूपाभिर्याभिस्त्वंतर्जितापुरा ।।6.116.38।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 39
इत्युक्तासाहनुमताकृपणादीनवत्सला । हनूमन्तमुवाचेदंचिन्तयित्वाविमृश्य च ।।6.116.39।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 40
राजसंश्रयवश्यानांकुर्वतीनांपराज्ञया । विधेयानां च दासीनांकःकुप्यद्वानरोत्तम ।।6.116.40।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 41
भाग्यवैषम्यदोषेणपुरस्ताद्धुष्कृतेन च । मयैतत्प्राप्यसर्वंस्वकृतंह्युपभुज्यते ।।6.116.41।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 42
मैवंवदमहाबाहो दैवेह्येषापरागतिः । प्राप्तव्यंतुदशायोगान्मयैतदितिनिश्चितम् ।।6.116.42।। दासीनांरावणस्याहंमर्षयामीहदुर्बला ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 43
आज्ञप्ताराक्षसेनेहराक्षस्यस्तर्जयन्तिमाम् ।।6.116.43।। हतेतस्मिन्नकुर्वन्तितर्जनंमारुतात्मज ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 44
अयंव्याघ्रसमीपेतुपुराणोधर्मसंहितः ।।6.116.44।। ऋक्षेणगीतःश्लोकोऽस्तितंनिबोधप्लवङ्गम ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 45
न पर: पापमादत्तेपरेषांपापकर्मणाम् ।।6.116.45।। समयोरक्षितव्यस्तुसप्तश्चारित्रभूषणाः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 46
पापानांवाशुभानांवावधार्हाणांप्लवङ्गम ।।6.116.46।। कार्यंकरुण्यमार्येण न कश्चिन्नापराध्यति ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 47
लोकहिंसाविहाराणांरक्षसांकामरूपिणाम् ।।6.116.47।। कुर्वतामपिपापानिनैवकार्यमशोभनम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 48
एवमुक्तस्तुहनुमान् सीतयावाक्यकोविदः ।।6.116.48।। प्रत्युवाचततस्सीतांरामपत्नीयशश्विनीम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 49
युक्तारामस्यभवतीधर्मपत्नीयशश्विनी ।।6.116.49।। प्रतिसन्दिशमांदेवि गमिष्येयत्रराघवः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 50
एवमुक्ताहनुमतावैदेहिजनकात्मजा ।।6.116.50।। साब्रवीद्ध्रष्टुमिच्छामिभर्तारंवानरोत्तम ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 51
तस्यास्तद्वचनंश्रुत्वाहनुमान्पवनात्मजः ।।6.116.51।। हर्षयन्मैथिलींवाक्यमुवाचेदंमहामतिः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 52
पूर्णचन्द्राननंरामंद्रक्ष्यस्यार्येसलक्ष्मणम् ।।6.116.52।। स्थिरमित्रंहतामित्रंशचीवत्रिदशेश्वरम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 53
तामेवमुक्त्वाराजन्तींसीतांसाक्षादिवश्रियम् ।।6.116.53।। आजगाममहावेगोहनूमान्यत्रराघवः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.