Skip to content
Yuddha Kanda Sarga 131 124 Shlokas

Sarga 131

Sarga 131 from Yuddha Kanda of the Valmiki Ramayana.

Shloka 1
शिरस्यञ्जलिमाधायकैकेय्यानन्दवर्धनः । बभाषेभरतोज्येष्ठंरामंसत्यपराक्रमम् ।।6.131.1।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 2
पूजितामामिकामातादत्तंराज्यमिदंमम । तद्ददामिपुनस्तुभ्यंयथात्वमददामम ।।6.131.2।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 3
धुरमेकाकिनान्यस्तांवृषभेणबलीयसा । किशोरवद्गुरुंभारं न वोढुमहमुत्सहे ।।6.131.3।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 4
वारिवेगेनमहताभिन्नस्सेतुरिवक्षरन् । दुर्बन्धनमिदंमन्येराज्यच्छ्रिदमसम्वृतम् ।।6.131.4।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 5
गतिंखरइवाश्वस्यहंसस्येव च वायसः । नान्वेतुमुत्सहेराम तवमार्गमरिन्दम ।।6.131.5।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 6
यथाचारोपितोवृक्षोजातश्चार्न्न्तिवेशने । महांश्चसुदुरारोहोमहास्कन्दःप्रशाखवान् ।।6.131.6।। शीर्येतपुष्पितोभूत्वा न फलानिप्रदर्शयन् । तस्यनानुभवेदर्थंयस्यहेतोस्सरोपितः ।।6.131.7।। एषोपमामहाबाहोत्वमर्थंवेत्तुमर्हसि । यद्यस्मान्मनुजेन्द्रत्वंभर्ताभृत्यान्नशाधिहि ।।6.131.8।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 7
यथाचारोपितोवृक्षोजातश्चार्न्न्तिवेशने । महांश्चसुदुरारोहोमहास्कन्दःप्रशाखवान् ।।6.131.6।। शीर्येतपुष्पितोभूत्वा न फलानिप्रदर्शयन् । तस्यनानुभवेदर्थंयस्यहेतोस्सरोपितः ।।6.131.7।। एषोपमामहाबाहोत्वमर्थंवेत्तुमर्हसि । यद्यस्मान्मनुजेन्द्रत्वंभर्ताभृत्यान्नशाधिहि ।।6.131.8।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 8
यथाचारोपितोवृक्षोजातश्चार्न्न्तिवेशने । महांश्चसुदुरारोहोमहास्कन्दःप्रशाखवान् ।।6.131.6।। शीर्येतपुष्पितोभूत्वा न फलानिप्रदर्शयन् । तस्यनानुभवेदर्थंयस्यहेतोस्सरोपितः ।।6.131.7।। एषोपमामहाबाहोत्वमर्थंवेत्तुमर्हसि । यद्यस्मान्मनुजेन्द्रत्वंभर्ताभृत्यान्नशाधिहि ।।6.131.8।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 9
जगदद्याभिषिक्तंत्वामनुपश्यतुराघव । प्रतपन्तमिवादित्यंमध्याह्नेदीप्ततेजसम् ।।6.131.9।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 10
तूर्यसङ्घान्तिर्घोषैःकाञ्चीनूपुरनिःस्वनैः । मधुरैर्गीतशब्दैश्चप्रतिबुध्यस्वशेष्व च ।।6.131.10।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 11
यावदावर्ततेचक्रंयावती च वसुन्धरा । तावत्त्वमिहलोकस्यस्वामित्वमनुवर्तय ।।6.131.11।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 12
भरतस्यवच्श्रुत्वारामःपरपुरञ्जयः । तथेतिप्रतिजग्राहनिषसादासनेशुभे ।।6.131.12।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 13
ततश्शत्रुघ्नवचनान्निपुणाःश्मश्रुवर्धनाः । सुखहस्ताःसुशीघ्राश्चराघवंपर्यवारयन् ।।6.131.13।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 14
पूर्वंतुभरतेस्नातेलक्ष्मणे च महाबले । सुग्रीवेवानरेन्द्रे च राक्षसेन्द्रेविभीषणे ।।6.131.14।। विशोधितजटस्स्नातश्चित्रमाल्यानुलेपनः । महार्हवसनोपेतस्तस्थौतत्रश्रियाज्वलन् ।।6.131.15।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 15
पूर्वंतुभरतेस्नातेलक्ष्मणे च महाबले । सुग्रीवेवानरेन्द्रे च राक्षसेन्द्रेविभीषणे ।।6.131.14।। विशोधितजटस्स्नातश्चित्रमाल्यानुलेपनः । महार्हवसनोपेतस्तस्थौतत्रश्रियाज्वलन् ।।6.131.15।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 16
प्रतिकर्म च रामस्यकारयामासवीर्यवान । लक्ष्मणस्य च लक्ष्मीवानिक्ष्वाकुकुलवर्धनः ।।6.131.16।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 17
प्रतिकर्मचसीतायास्सर्वादशरथस्त्रियः । आत्मनैवतदाचक्रुर्मनस्विन्योमनोहरम् ।।6.131.17।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 18
ततोवानरपत्नीनांसर्वासामेवशोभनम् । चकारयत्नात्कौसल्याप्रहृष्टापुत्रवत्सला ।।6.131.18।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 19
तत: श्शत्रुघ्नवचनात्सुमन्त्रोनामसारथिः । योजयित्वाभिचक्रामरथंसर्वाङ्गशोभनम् ।।6.131.19।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 20
अर्कमण्डलसङ्काशंदिव्यंदृष्टवारथंस्थितम् । आरुरोहमहाबाहूरामःपरपुरंञ्जयः ।।6.131.20।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 21
सुग्रीवोहनुमांश्चैवमहेन्द्रसदृशद्युती । स्नातौदिव्यनिभैर्वस्त्रैर्जग्मतुश्शुभकुण्डलौ ।।6.131.21।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 22
सर्वाभरणजुष्टाश्चयुयुस्तश्शुभकुण्डलाः । सुग्रीवपत्नयःसीता च द्रष्टुंनगरमुत्सुकाः ।।6.131.22।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 23
अयोध्यायांतुसचिवाराज्ञोदशरथस्य च । पुरोहितंपुरस्कृत्यमन्त्रयामासुरर्थवत् ।।6.131.23।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 24
अशोकोविजयश्चैवसिद्धार्थश्चसमाहिताः । मन्त्रयन्रामवृध्यर्थंबुध्यर्थंनगरस्य च ।।6.131.24।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 25
सर्वमेवाभिषेकार्थंजयार्हस्यमहात्मनः । कर्तुमर्हथरामस्ययद्यन्मङ्गलपूर्वकम् ।।6.131.25।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 26
इतितेमन्त्रिणस्सर्वेसन्दिश्य च पुरोहितम् । नगरान्निर्ययुस्तूर्णंरामदर्शनबुद्धयः ।।6.131.26।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 27
हरियुक्तंसहस्राक्षोरथमिन्द्रइवानघः । प्रययौरथमास्थायरामोनगरमुत्तमम् ।।6.131.27।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 28
जग्राहभरतोरमशीन्शत्रुघ्नश्चत्रमाददे । लक्ष्मणोव्यजनंतस्यमूर्ध्निसम्पर्यवीजयत् ।।6.131.28।। श्वेतं च वालव्यजनंजगृहेपरितस्स्थितः । अपरंचन्द्रसङ्काशंराक्षसेन्द्रोविभीषणः ।।6.131.29।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 29
जग्राहभरतोरमशीन्शत्रुघ्नश्चत्रमाददे । लक्ष्मणोव्यजनंतस्यमूर्ध्निसम्पर्यवीजयत् ।।6.131.28।। श्वेतं च वालव्यजनंजगृहेपरितस्स्थितः । अपरंचन्द्रसङ्काशंराक्षसेन्द्रोविभीषणः ।।6.131.29।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 30
ऋषिसङ्घैस्तदाकाशेदेवैश्चसमरुद्गणैः । स्तूयमास्यरामस्यशुश्रुवमधुरध्वनिः ।।6.131.30।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 31
ततःशत्रुञ्जयंनामकुञ्जरंपर्वतोपमम् । आरुरोहमहातेजास्सुग्रीवःप्लवगर्षभः ।।6.131.31।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 32
नवनागसहस्राणिययुरास्थायवानराः । मानुषंविग्रहंकृत्वासर्वाभरणभूषिताः ।।6.131.32।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 33
शङ्खशब्दप्रणादैश्चदुन्दुभीनां च निस्स्वनैः । प्रययौपुरुषव्याघ्रस्तांपुरींहर्म्यमालिनीम् ।।6.131.33।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 34
ददृशुस्तेसमायान्तंराघवंसपुरस्सरम् । विराजमानंवपुषारथेनातिरथंतदा ।।6.131.34।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 35
तेवर्थयित्वाकाकुत्स्थंरामेणप्रतिनन्दिताः । अनुजग्मुर्महात्मानंभ्रातृभिःपरिवारितम् ।।6.131.35।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 36
अमात्यैर्ब्राह्मणैश्चैवतथाप्रकृतिभिर्ववृतः । श्रियाविरुरुचेरामोनक्षत्ररिवचन्द्रमाः ।।6.131.36।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 37
स पुरोगामिभिस्तूर्यैस्तालस्वस्तिकपाणिभिः । प्रव्याहरद्भिर्मुदितैर्मङ्गलानिवृतोययौ ।।6.131.37।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 38
अक्षतंजातरूपं च गावःकन्यास्सहद्विजाः । नरामोदकहस्ताश्चरामस्यपुरतोययुः ।।6.131.38।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 39
सख्यं च रामस्सुग्रीवेप्रभावंचानिलात्मजे । वानराणां च तत्कर्मह्याचचक्षेऽऽथमन्त्रिणाम् ।।6.131.39।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 40
श्रुत्वा च विस्मयंजग्मुरयोध्यापुरवासिनः । वानराणां च ततकर्मराक्षसानां च तद्बलम् ।।6.131.40।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 41
विभीषणस्यसम्योगमाचचक्षेऽथमन्त्रिणाम् । द्युतिमानेतदाख्यायरामोवानरसम्युतः ।।6.131.41।। हृष्टपुष्टजनाकीर्णमयोध्यांप्रविवेशसः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 42
ततोह्यभ्युच्छ्रयन्पौराःपताकाश्चगृहेगृहे ।।6.131.42।। ऐक्ष्वाकुध्युषितंरम्यमाससादपितुर्गृहम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 43
अथाब्रवीद्राजपुत्रोभरतंधर्मिणांवरम् ।।6.131.43।। अर्धोपहितयावाचामधुरंरघुनन्दनः । पितुर्भवनमासाद्यप्रविश्य च महात्मनः ।।6.131.44।। कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीमभिवाद्य च ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 44
अथाब्रवीद्राजपुत्रोभरतंधर्मिणांवरम् ।।6.131.43।। अर्धोपहितयावाचामधुरंरघुनन्दनः । पितुर्भवनमासाद्यप्रविश्य च महात्मनः ।।6.131.44।। कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीमभिवाद्य च ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 45
यच्छमद्भवनंश्रेष्ठंसाशोकवनिकंमहत् ।।6.131.45।। मुक्तावैदूर्यसङ्कीर्णंसुग्रीवायनिवेदय ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 46
तस्यतद्वचनंश्रुत्वाभरतस्सत्यविक्रमः ।।6.131.46।। हस्तेगृहीत्वासुग्रीवंप्रविवेशतमालयम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 47
तत: स्स्सैलप्रदीपांश्चपर्यङ्कास्तरणानि च ।।6.131.47।। गृहीत्वाविविशुःक्षिप्रंशत्रुघ्नेप्रचोदिताः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 48
उवाच च महातेजास्सुग्रीवंराघवानुजः ।।6.131.48।। अभिषेकायरामस्यदूतानाज्ञापयप्रभो ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 49
सौवर्णान्वानरेन्द्राणांचतुर्णांचतुरोघटान् ।।6.131.49।। ददौक्षिप्रंससुग्रीवस्सर्वरत्नविभूषितान् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 50
यथाप्रत्यूषसमयेचतुर्णांसागराम्बसाम् ।।6.131.50।। पूर्णघटैःप्रतीक्षध्वंतथाकुरुतवानराः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 51
एवमुक्तामहात्मानोवानरावारणोपमाः ।।6.131.51।। उत्पेतुर्गगनंशीघ्रंगरुडाइवशीघ्रगाः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 52
जाम्बवांश्चहनूमांश्चवेगदर्शी च वानरः ।।6.131.52।। ऋषभश्चैवकलशान्जलपूर्णानथानयन् । नदीशतानांपञ्चानांजलंकुम्भैरुपाहरन् ।।6.131.53।। पूर्वात्समुद्रात्कलशंजलपूर्णमथानयत् । सुषेणस्सत्त्वसम्पन्नस्सर्वरत्नविभूषितम् ।।6.131.54।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 53
जाम्बवांश्चहनूमांश्चवेगदर्शी च वानरः ।।6.131.52।। ऋषभश्चैवकलशान्जलपूर्णानथानयन् । नदीशतानांपञ्चानांजलंकुम्भैरुपाहरन् ।।6.131.53।। पूर्वात्समुद्रात्कलशंजलपूर्णमथानयत् । सुषेणस्सत्त्वसम्पन्नस्सर्वरत्नविभूषितम् ।।6.131.54।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 54
जाम्बवांश्चहनूमांश्चवेगदर्शी च वानरः ।।6.131.52।। ऋषभश्चैवकलशान्जलपूर्णानथानयन् । नदीशतानांपञ्चानांजलंकुम्भैरुपाहरन् ।।6.131.53।। पूर्वात्समुद्रात्कलशंजलपूर्णमथानयत् । सुषेणस्सत्त्वसम्पन्नस्सर्वरत्नविभूषितम् ।।6.131.54।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 55
ऋषभोदक्षिणात्तूर्णंसमुद्राज्जलमानयत् । रक्तचन्दनशाखाभिस्सम्वृतंकाञ्चनंघटम् ।।6.131.55।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 56
गवयःपश्चिमात्तोयमाजहारमहार्णवात् । रत्नकुम्भेनमहताशीतंमारुतविक्रमः ।।6.131.56।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 57
उत्तराच्चजलंशीघ्रंगरुडानिलविक्रमः । आजहार स धर्मात्मानलःसर्वगुणान्वितः ।।6.131.57।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 58
ततस्तैर्वानरश्रेष्ठैरानीतंप्रेक्ष्यतज्जलम् । अभिषेकायरामस्यशत्रुघ्नस्सचिवैस्सह ।।6.131.58।। पुरोहितायश्रेष्ठायसुहृद्भ्यश्चन्यवेदयत् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 59
ततस्सप्रयतोवृद्धोवसिष्ठोब्राह्मणैःसह ।।6.131.59।। रामंरत्नमयेपीठेससीतंसन्नयवेशयत् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 60
वसिष्ठोवामदेवश्चजाबालिरथकाश्यपः ।।6.131.60।। कात्यायनोसुयज्ञश्चगौतमोविजयस्तथा । अभ्यषिञ्चन्नरव्याघ्रंप्रसन्नेनसुगन्धिना ।।6.131.61।। सलिलेनसहस्राक्षंवसवोवासवंयथा ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 61
वसिष्ठोवामदेवश्चजाबालिरथकाश्यपः ।।6.131.60।। कात्यायनोसुयज्ञश्चगौतमोविजयस्तथा । अभ्यषिञ्चन्नरव्याघ्रंप्रसन्नेनसुगन्धिना ।।6.131.61।। सलिलेनसहस्राक्षंवसवोवासवंयथा ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 62
ऋग्भिर्भ्राह्मणैःपूर्वंकन्याभिर्मन्त्रिभिस्तथा ।।6.131.62।। योथौश्चैवाभ्यषिञ्चंस्तेसम्प्रहृष्टास्सनैगमैः । सर्वौषधीनसैश्चापिदैवतैर्नभसिस्थितैः ।।6.131.63।। चतुर्भिर्लोकपालैश्चसर्वैर्देवैश्चसङ्गतैः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 63
ऋग्भिर्भ्राह्मणैःपूर्वंकन्याभिर्मन्त्रिभिस्तथा ।।6.131.62।। योथौश्चैवाभ्यषिञ्चंस्तेसम्प्रहृष्टास्सनैगमैः । सर्वौषधीनसैश्चापिदैवतैर्नभसिस्थितैः ।।6.131.63।। चतुर्भिर्लोकपालैश्चसर्वैर्देवैश्चसङ्गतैः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 64
ब्रह्मणानिर्मितंपूर्वंकिरीटंरत्नशोभितम् ।।6.131.64।। अभिषिक्तःपुरायेवमनुस्तंदीप्ततेजसम् । तस्यान्ववायेराजानःक्रमाद्येनाभिषेचिताः ।।6.131.65।। सभायांहेमक्लुप्तायांशोभितायांमहाधनैः । रत्नैर्नानाविधैश्चवचित्रितायांसुशोभनैः ।।6.131.66।। नानारत्नमयेपीठेकल्पयित्वायथाविधि । किरीटेनततःपश्चाद्वसिष्ठेनमहात्मना ।।6.131.67।। ऋत्विगिमभगिर्भूषणैश्चैवसमयोक्ष्यतराघवः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 65
ब्रह्मणानिर्मितंपूर्वंकिरीटंरत्नशोभितम् ।।6.131.64।। अभिषिक्तःपुरायेवमनुस्तंदीप्ततेजसम् । तस्यान्ववायेराजानःक्रमाद्येनाभिषेचिताः ।।6.131.65।। सभायांहेमक्लुप्तायांशोभितायांमहाधनैः । रत्नैर्नानाविधैश्चवचित्रितायांसुशोभनैः ।।6.131.66।। नानारत्नमयेपीठेकल्पयित्वायथाविधि । किरीटेनततःपश्चाद्वसिष्ठेनमहात्मना ।।6.131.67।। ऋत्विगिमभगिर्भूषणैश्चैवसमयोक्ष्यतराघवः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 66
ब्रह्मणानिर्मितंपूर्वंकिरीटंरत्नशोभितम् ।।6.131.64।। अभिषिक्तःपुरायेवमनुस्तंदीप्ततेजसम् । तस्यान्ववायेराजानःक्रमाद्येनाभिषेचिताः ।।6.131.65।। सभायांहेमक्लुप्तायांशोभितायांमहाधनैः । रत्नैर्नानाविधैश्चवचित्रितायांसुशोभनैः ।।6.131.66।। नानारत्नमयेपीठेकल्पयित्वायथाविधि । किरीटेनततःपश्चाद्वसिष्ठेनमहात्मना ।।6.131.67।। ऋत्विगिमभगिर्भूषणैश्चैवसमयोक्ष्यतराघवः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 67
ब्रह्मणानिर्मितंपूर्वंकिरीटंरत्नशोभितम् ।।6.131.64।। अभिषिक्तःपुरायेवमनुस्तंदीप्ततेजसम् । तस्यान्ववायेराजानःक्रमाद्येनाभिषेचिताः ।।6.131.65।। सभायांहेमक्लुप्तायांशोभितायांमहाधनैः । रत्नैर्नानाविधैश्चवचित्रितायांसुशोभनैः ।।6.131.66।। नानारत्नमयेपीठेकल्पयित्वायथाविधि । किरीटेनततःपश्चाद्वसिष्ठेनमहात्मना ।।6.131.67।। ऋत्विगिमभगिर्भूषणैश्चैवसमयोक्ष्यतराघवः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 68
छत्रंतस्य च जग्राहशत्रघ्नःपाण्डुरंशुभम् ।।6.131.68।। श्वेतं च वालव्यजनंसुग्रीवोवानरेश्वरः । अपरंचन्द्रसङ्काशंराक्षसेन्द्रोविभीषणः ।।6.131.69।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 69
छत्रंतस्य च जग्राहशत्रघ्नःपाण्डुरंशुभम् ।।6.131.68।। श्वेतं च वालव्यजनंसुग्रीवोवानरेश्वरः । अपरंचन्द्रसङ्काशंराक्षसेन्द्रोविभीषणः ।।6.131.69।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 70
मालांज्वलन्तींवपुषाकाञ्चनींशतपुष्कराम् । राघवायददौवायुर्वासवेनप्रचोदितः ।।6.131.70।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 71
सर्वरत्नसमायुक्तंमणिभिश्चविभूषितम् । मुक्ताहारंनरेन्द्रायददौशक्रप्रचोदितः ।।6.131.71।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 72
प्रजगुर्धेवगन्धर्वाननृतुश्चाप्सरोगणाः । अभिषेकेतदर्हस्यतदारामस्यधीमतः ।।6.131.72।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 73
भूमिःसस्यवतीचैवफलवन्तश्चपादपाः । गन्धवन्ति च पुष्पाणिबभूवूराघवोत्सवे ।।6.131.73।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 74
सहस्रशतमश्वानांधेनूनां च गवांतथा । ददौशतवृषान्पूर्वंद्विजेभ्योमनुजर्षभः ।।6.131.74।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 75
त्रिंशत्कोटीर्हिरण्यस्यब्राह्मणेभ्योददौपुनः । नानाभरणवस्त्राणिमहार्हाणि च राघवः ।।6.131.75।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 76
अर्करश्मिप्रतीकाशांकाञ्चनींमणिविग्रहाम् । सुग्रीवायस्रजंदिव्यांप्रायच्छन्मनुजाधिपः ।।6.131.76।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 77
वैदूर्यमयचित्रे च मणिरत्नविभूषिते । वालिपुत्रायधृतिमानङ्गदायाङ्गदेददौ ।।6.131.77।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 78
मणिप्रवरजुष्टंतुमुक्ताहारमनुत्तमम् । सीतायैप्रददौरामश्चन्द्ररश्मिसमप्रभम् ।।6.131.78।। अरजेवाससीदिव्येशुभान्याभरणानि च । अवेक्षमाणावैदेहीप्रददौवायुसूनवे ।।6.131.79।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 79
मणिप्रवरजुष्टंतुमुक्ताहारमनुत्तमम् । सीतायैप्रददौरामश्चन्द्ररश्मिसमप्रभम् ।।6.131.78।। अरजेवाससीदिव्येशुभान्याभरणानि च । अवेक्षमाणावैदेहीप्रददौवायुसूनवे ।।6.131.79।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 80
अवमुच्यात्मनःकण्ठाद्दारंजनकनन्दिनी । अवैक्षतहरीन्सर्वान्भर्तारं च मुहुर्मुहुः ।।6.131.80।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 81
तामिङ्गितज्ञस्सम्प्रेक्ष्य बभाषे जनकात्मजाम् । प्रदेहिसुभगेहारंयस्यतुष्टासिभामिनि ।।6.131.81।। तेजोधृतिर्यशोदाक्ष्यंसामर्थ्यंविनयोनयः । पौरुषंविक्रमोबुद्धिर्यस्मिन्नेतानिसर्वदा ।।6.131.82।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 82
तामिङ्गितज्ञस्सम्प्रेक्ष्य बभाषे जनकात्मजाम् । प्रदेहिसुभगेहारंयस्यतुष्टासिभामिनि ।।6.131.81।। तेजोधृतिर्यशोदाक्ष्यंसामर्थ्यंविनयोनयः । पौरुषंविक्रमोबुद्धिर्यस्मिन्नेतानिसर्वदा ।।6.131.82।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 83
ददौसावायुपुत्रायतंहारमसितेक्षणा । हनूमांस्तेनहारेणशुशुभेवानरर्षभः ।।6.131.83।। चन्रांशुचयगौरेणश्वेताभ्रेणयथाचलः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 84
तोद्विविदमैन्धाभ्यांनीलाय च परन्तपः सर्वेवानरवृद्धाश्चयेचान्येवानरोत्तमाः ।।6.131.84।। वासोभिर्भूषणैश्चैवयथार्हंप्रतिपूजिताः । सर्वान्कामगुणावनीक्ष्यप्रददौवसुधाधिपः।।। 6.131.85।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 85
तोद्विविदमैन्धाभ्यांनीलाय च परन्तपः सर्वेवानरवृद्धाश्चयेचान्येवानरोत्तमाः ।।6.131.84।। वासोभिर्भूषणैश्चैवयथार्हंप्रतिपूजिताः । सर्वान्कामगुणावनीक्ष्यप्रददौवसुधाधिपः।।। 6.131.85।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 86
विभीषणोऽथसुग्रीवोहनुमान्जाम्बवांस्तथा ।।6.131.86।। सर्वेवानरमुख्याश्चरामेणाक्लिष्टकर्मणा । यथार्हंपूजिताःसर्वेकामैरत्नैश्चपुष्कलैः ।।6.131.87।। प्रहृष्टमानसःसर्वेजग्मुरेवयथागतम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 87
विभीषणोऽथसुग्रीवोहनुमान्जाम्बवांस्तथा ।।6.131.86।। सर्वेवानरमुख्याश्चरामेणाक्लिष्टकर्मणा । यथार्हंपूजिताःसर्वेकामैरत्नैश्चपुष्कलैः ।।6.131.87।। प्रहृष्टमानसःसर्वेजग्मुरेवयथागतम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 88
दृष्ट्वासर्वेमहात्मानस्ततस्तेवानरर्षभाः ।।6.131.88।। विसृष्टाःपार्थिवेन्द्रेणकिष्किन्धांसमुपागमन् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 89
सुग्रीवोवानरश्रेष्ठो दृष्टवारामभिषेचनम् ।।6.131.89।। पूजितश्चैवरामेयकिष्किन्धांप्राविशत्पुरीम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 90
विभीषणोऽपिधर्मात्मासहतैर्नैरृतर्षभैः ।।6.131.90।। लब्ध्वाकुलधनंराजालङ्कांप्रायान् महायशाः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 91
सराज्यमखिलंशासन्निहतारिर्महायशाः ।।6.131.91।। राघवःपरमोदारश्शशासपरयामुदा ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 92
उवाचलक्ष्मणंरामोधर्मज्ञंधर्मवत्सलः ।।6.131.92।। आतिष्ठधर्मज्ञ मयासहेमांगांपूर्वराजाध्युषितांबलेन । तुल्यंमयात्वंपितृभिर्धृतायातांयौवराज्येधुरमुद्वहस्व ।।6.131.93।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 93
उवाचलक्ष्मणंरामोधर्मज्ञंधर्मवत्सलः ।।6.131.92।। आतिष्ठधर्मज्ञ मयासहेमांगांपूर्वराजाध्युषितांबलेन । तुल्यंमयात्वंपितृभिर्धृतायातांयौवराज्येधुरमुद्वहस्व ।।6.131.93।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 94
सर्वात्मनापर्यनुनीयमानोयदा न सौमित्रिरुपैतियोगम् । नियुज्यमानोऽपि च यौवराज्येततोऽभ्यषिञ्चद्भरतंमहात्मा ।।6.131.94।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 95
पौण्डरीकाश्वमेधाभ्यांवाजपेयेनचासकृत् । अन्यैश्चविविधैर्यज्ञैरयजत्पार्थिवात्मजः ।।6.131.95।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 96
राज्यंदशसहस्राणिप्राप्यवर्षाणिराघवः । शताश्वमेधानाजह्रेसदश्वान् भूरिदक्षिणान् ।।6.131.96।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 97
आजानुलम्बिबाहुस्समहावक्षाःप्रतापवान् । लक्ष्मणानुचरोरामःशशासपृथिवीमिमाम् ।।6.131.97।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 98
राघवश्चापिधर्मात्माप्राप्यराज्यमनुत्तमम् । ईजेबहुविधैर्यज्ञैससुतभ्रातृबान्धवः ।।6.131.98।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 99
स पर्यदेवन्विधवा न च व्यालकृतंभयम् । न व्याधिजंभयंचासीद्रामेराज्यंप्रशासति ।।6.131.99।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 100
निर्दस्युरभवल्लोकोनानर्थंकश्चिदस्पृशत् । न च स्मवृद्धाबालानांप्रेतकार्याणिकुर्वते ।।6.131.100।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 101
सर्वंमुदितमेवासीत्सर्वोधर्मपरोऽभवत् । राममेवानुपश्यन्तोनाभ्यहिंसन् परस्परम् ।।6.131.101।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 102
आसन्वर्षसहस्राणितथापुत्रसहस्रिणः । निरामयाविशोकाश्चरामेराज्यंप्रशासति ।।6.131.102।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 103
रामोरामोराम: इतिप्रजानामभवन्कथाः । रामभूतंजगदभूद्रामेराज्यंप्रशासति ।।6.131.103।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 104
नित्यपुष्पानित्यफलान्तरवस्तत्रनिर्व्रणाः । कामवर्षी च पर्जन्यस्सुखस्पर्शश्चमारुतः ।।6.131.104।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 105
ब्राह्मणाःक्षत्रियावैश्याश्शूद्रालोभविवर्जिताः । स्वकर्मसुप्रवर्तन्तेतुष्टास्स्वैरेवकर्मभिः ।।6.131.105।। आसन्प्रजाधर्मपरारामेशासतिनानृताः ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 106
सर्वेलक्षणसम्पन्नास्सर्वेधर्मपरायणाः ।।6.131.106।। दशवर्षसहस्राणिदशवर्षशतानि च भ्रातृभि: सहितःश्रीमानरामोराज्यमकारयत् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 107
धन्यंयशस्यमायुष्यंराज्ञां च वियावहम् ।।6.131.107।। आदिकाव्यमिदंचार्षंपुरावाल्मीकिनाकृतम् । पठेध्यःशृणुयाल्लोकेनरःपापात्प्रमुच्यते ।।6.131.108।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 108
धन्यंयशस्यमायुष्यंराज्ञां च वियावहम् ।।6.131.107।। आदिकाव्यमिदंचार्षंपुरावाल्मीकिनाकृतम् । पठेध्यःशृणुयाल्लोकेनरःपापात्प्रमुच्यते ।।6.131.108।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 109
पुत्रकामश्चपुत्रान्वैधनकामोधनानि च । लभतेमनुजोलोकेश्रुत्वारामाभिषेचनम् ।।6.131.109।। महींविजयतेराजारिपूंश्चाप्यधितिष्ठति ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 110
राघवेणयथामातासुमित्रालक्ष्मणेन च ।।6.131.110।। भरतेन च कैकेयीजीवपुत्रास्तथास्त्रियः । भविष्यन्तिसदानन्दाःपुत्रपौत्रसमन्विताः ।।6.131.111।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 111
राघवेणयथामातासुमित्रालक्ष्मणेन च ।।6.131.110।। भरतेन च कैकेयीजीवपुत्रास्तथास्त्रियः । भविष्यन्तिसदानन्दाःपुत्रपौत्रसमन्विताः ।।6.131.111।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 112
श्रुत्वारामायणमिदंदीर्घमायुश्चविन्दति । रामस्यविजयंचैवसर्वमक्लिष्टकर्मणः ।।6.131.112।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 113
शृणोति य इदंकाव्यंपुरावाल्मीकिनाकृतम् । श्रद्धधानोजितक्रोधोदुर्गाण्यतितरत्यसौ ।।6.131.113।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 114
समागम्यप्रवासान्तेरमन्तेसहबान्धवैः । शृण्वन्ति य इदंकाव्यंपुरावाल्मीकिनाकृतम् ।।6.131.114।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 115
तेप्रार्थितान्वरान्सर्वान्प्राप्नुवन्तीहराघवात् । श्रवणेनसुरास्सर्वेप्रीयन्तेसम्प्रशृण्वताम् ।।6.131.115।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 116
विनायकाश्चशाम्यन्तिगृहेतिष्ठन्तियस्यवै । विजयेतमहींराजाप्रवासीस्वस्तिमान्भवेत् ।।6.131.116।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 117
स्त्रियोरजस्वला्श्रुत्वापुत्रान्सूयुरनुत्तमान् । पूजयंश्चपठंश्चैवमितिहासंपुरातनम् ।।6.131.117।। सर्वपापैःप्रमुच्येतदीर्घमायुरवाप्नुयात् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 118
प्रणम्यशिरसानित्यंश्रोतव्यंक्षत्रियैर्द्विजात् ।।6.131.118।। ऐश्वर्यंपुत्रलाभाश्चभविष्यति न संशयः । रामायणमिदंकृत्स्नंशृण्वतःपठतस्सदा ।।6.131.119।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 119
प्रणम्यशिरसानित्यंश्रोतव्यंक्षत्रियैर्द्विजात् ।।6.131.118।। ऐश्वर्यंपुत्रलाभाश्चभविष्यति न संशयः । रामायणमिदंकृत्स्नंशृण्वतःपठतस्सदा ।।6.131.119।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 120
प्रीयतेसततंरामस्सहिविष्णुस्सनातनः । आदिदेवोमहाबाहुर्हरिन्नारायणःप्रभुः ।।6.131.120।। साक्षाद्रामोरघुश्रेष्ठश्शेषोलक्ष्मणउच्यते ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 121
एवमेतत्पुरावृत्तमाख्यानंभद्रमस्तुवः ।।6.131.121।। प्रव्याहरतविस्रब्धंबलंविष्णोःप्रवर्थताम् ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 122
देवाश्चसर्वेतुष्यन्तिग्रहणाच्छ्रवणात्तथा ।।6.131.122।। रामायणस्यश्रवणेतुष्यन्तिपितस्सदा ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 123
भक्त्यारामस्ययेचेमांसंसितामृषिणाकृताम् ।।6.131.123।। येलिखन्ती ह च नरास्तेषांवासस्त्रिविष्टपे ।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.

Shloka 124
कुटुम्बवृद्धिंधनधान्यवृद्धिंस्त्रियश्चमुख्यास्सुखमुत्तमं च । श्रुत्वाशुभंकाव्यमिदंमहार्थंप्राप्नोतिसर्वांभुविचार्थसिद्धम् ।।6.131.124।।

Reading original text only. Use the controls to switch on an available commentary or source layer.